Boshko Jakshiç-Kurir[i]
Shtetet e Bashkuara dhe aleati i tyre më i afërt në Lindjen e Afërme ndryshojnë në qëndrime në lidhje me mënyrën e kryerjes së operacionit izraelit në Gaza i cili ka çuar në vrasjen e 19.000 civilëve, në lidhje me atë se cili duhet të administrojë Rripin kur lufta të përfundojë dhe nëse do të duhet të formohet shteti palestinez. Megjithëse parashikohet se konflikti do të dobësohet në intensitet, por gjithsesi do të zgjasë me muaj të tërë, administrata e preidenti Xho Bajden deklaron se pushteti i reformuar palestinez i Fatahut nga Bregu Perëndimor duhet ta marrë nën kontroll enklavën, kryeministri izraelit Benjamin Netanjahu refuzon çdo ide që Gaza të bëhet “Fatahistan ose Gazistan”.
Cilat janë planet e Izraelit një ditë më pas? Kryeministri në vija të përgjithshme ka bërë me dije se forcat mbrojtëse izraelite duhet të sigurojnë kontrollin e Gazës për një periudhë të gjatë dhe të papërcaktuar dhe se nuk ka synim ta pushtojë territorin nga i cili Izraeli është tërhequr në vitin 2005. Por me presionin në rritje të amerikanëve, Netanjahu do të detyrohet të ofrojë njëfarë lloj zgjidhje. Shume vende perëndimore dhe ato të rajonit bien dakord me atë që e ardhmja e Gazës nuk duhet të përfshijë Hamasin, të cilën ShBA-të, Bashkimi Europian dhe Izraeli e kanë cilësuar si organizatë terroriste. Por Hamasi, ideja e Hamasit, mund të mbijetojnë në sajë të rritjes së popullaritetit si mes palestinezëve nga Rripi, ashtu edhe në Bregun Perëndimor – jo vetëm në radhët e besimtarëve të sinqertë për shtetin islam por edhe te palestinezët te të cilët rritet përditë e më tepër ideja kombëtare dhe dëshira për rezistencë ndaj pushtimit.
Presidenti palestinez Mahmud Abaz i shtyu në vitin 2021 zgjedhjet të cilat vonuan 15 vjet, duke e argumetuar vendimin me konfliktin me Izraelin në lidhje me votimin në Jerusalemin Lindor, por kritikët shprehen se ky ishte justifikim për të evituar zgjedhje të reja në të cilat Hamasi mund ta mundte Fatahun, si ndodhi në Gaza në vitin 2006. Anketimet e reja të opinionit publik flasin për një rritje të popullaritetit të Hamasit pas përgjigjes ushtarake izraelite ndaj masakrës së 1.200 hebrejve civilë të datës 7 tetor. Sot, 44 përqind e palestinezëve nga Bregu Perëndimor shprehen se më me dëshirë mbështesin Hamasin sesa Fatahun – domethënë 32 përqind më shumë se sa para tre muajsh, ndërsa shumica shprehet se 88 vjeçari Mahmut Abaz duhet të tërhiqet.
Megjithëse synimi shumëvjeçar i Izraelit ishte që ti ndante palestinezët, ta izolonte presidentin Abaz nga rivalët në Gaza dhe kësisoj të tregonte se nuk ka partnerë për bisedimet për paqe, invazioni izraelit ka mundësi që i ka bashkuar dy krahët palestinezë. Kryeministri palestinez Muhamed Shatije deklaron se Hamasi “është pjesë integrale e mozaikut politik palestinez” dhe se mund të jetë partneri i ri në Gazën e pas konfliktit.
Organizata për Çlirimin e Palestinës (OÇP), e cila mbledh në vete fraksionet më të mëdha, në vitin 1993, e njohu formalisht të drejtën e Izraelit për ekzistencë dhe hoqi dorë nga terrorizmi në këmbim të pranimit izraelit të OÇP-së si përfaqësues legjitim i popullit palestinez. Hamasi dhe Xhihadi islamik atëbotë refuzuan ta ndjekin Jaser Arafatin dhe të çarmatoseshin në përputhje me nenet e Marrëveshjes së Oslos të atij viti. Hamasi edhe sot e kësaj dite refuzon ta pranojë bashkekzistencën me Izraelin duke ruajtur qëndrimin se lufta e armatosur është e vetmja mënyrë e kundërvënies ndaj Izraelit. Ka shenja se kjo situatë mund të ndryshojë.
-Kërkojmë të bëhemi pjesë e OÇP-së dhe të themi se do të respektojmë detyrimet e OÇP-së”- deklaroi një funksionar i lartë i Hamasit dhe shtoi se Izraeli duhet të ketë të drejtat e tij “por jo në dëm të të tjerëve”. A paralajmëron kjo se grupi islamik militant mund ta njohë Kartën e OÇP-së dhe të pranojë ekzistencën e shtetit hebré? Mundet, pasiqë vetëm palestinezët e bashkuar mund të shfrytëzojnë shansin ndërkohë që administrata Bajden po përpiqet ta bindë Netanjahun për të rishikuar kundërshtimin e tij refuzues për krijimin e shtetit të Palestinës së pavarur dhe administratën e presidentit Abaz në Gaza gjë që do ti paraprijë rifillimit të bisedimeve për paqe të nisura para më shumë se një dekade. Kryeministri izraelit e refuzon këtë, shprehet se nuk do të përsërisë “gabimet e Oslos” dhe deklaron se “nuk do ta ndalë asgjë” në synimin për të asgjësuar Hamasin. As me çmimin humbjes së mbështetjes ndërkombëtare, dhe duket se edhe me çmimin e ashpërsimit të marrëdhënieve me Uashingtonin.
Netanjahu mbështetet në antarët e ekstremit të djathtë të kabinetit të tij, por administrata Bajden nuk heq dorë sepse nuk sheh mënyrë tjetër për ndalimin e luftës dhe zgjidhjen e konfliktit në të cilën nuk do të deshte aspak të futej, por nuk kishte zgjidhje tjetër, vetëm që aleatit të tij saj në Lindjen e Afërt ti ofronte “mbështetje të pakushtëzuar” gjë e cila Shtëpsië së Bardhë mund ti kushtojë humbje të kredibilitetit në skenën ndërkombëtare.
*Përktheu për Argumentum Xhelal FEJZA
[i] https://www.kurir.rs/licni-stav/4322294/bosko-jaksic-bajden-i-neobuzdani-netanjahu
