Vizita e 8 nëntorit synon të kapërcejë tensionet mes Ankarasë dhe Bakusë dhe të riafirmojë aleancën strategjike
Presidenti turk Recep Tayyip Erdoğan zhvilloi më 8 nëntor një vizitë në Azerbajxhan, ku u takua me homologun Ilham Aliyev dhe mori pjesë në ceremonitë e gjashtëvjetorit të Fitores së Azerbajxhanit në Karabakh. Vizita vjen pas disa javësh tensionesh mes Ankarasë dhe Bakusë, duke marrë rëndësi të veçantë për të ardhmen e aleancës dypalëshe dhe ekuilibrat gjeopolitikë në Kaukazin e Jugut.
Presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdoğan, mbërriti të dielën në Azerbajxhan me ftesë të presidentit Ilham Aliyev, ku u prit në aeroportin ndërkombëtar të Fuzulit nga homologu i tij dhe bashkëshortja Mehriban Aliyeva.
Gjatë vizitës, Erdoğan dhe Aliyev zhvilluan një takim dypalësh në qytetin e Shushës, pas të cilit mbajtën një konferencë të përbashkët për shtyp. Dy liderët vizituan gjithashtu Kalanë e Shushës, Memorialin e Khojaly-t dhe Monumentin e Fitores në Khankendi.
Vizita u zhvillua në kuadër të festimeve të 8 nëntorit, Ditës së Fitores së Azerbajxhanit, e cila shënon gjashtëvjetorin e fitores në luftën 44-ditore të vitit 2020 kundër Armenisë për kontrollin e Nagorno-Karabakhut.
Në deklaratat e tyre, të dy presidentët theksuan lidhjet historike dhe strategjike mes vendeve. Erdoğan përsëriti formulën politike që përmbledh marrëdhëniet Ankara–Baku: “Një komb, dy shtete”, duke deklaruar se vëllazëria mes tyre tejkalon gjuhën, historinë dhe kulturën e përbashkët.
Aliyev, nga ana e tij, e cilësoi praninë e presidentit turk në festimet e Fitores si një dëshmi të rëndësishme të unitetit mes dy vendeve. Ai kujtoi gjithashtu mbështetjen e Turqisë gjatë luftës së vitit 2020.
Një vizitë në momentin e tensioneve diplomatike
Përtej dimensionit ceremonial, vizita e Erdoğanit merr rëndësi të veçantë për shkak të mosmarrëveshjeve të fundit mes dy aleatëve tradicionalë. Marrëdhëniet Ankara–Baku, të cilat për dekada janë konsideruar ndër partneritetet më të afërta në rajon, u vunë në qendër të vëmendjes pas disa zhvillimeve që shkaktuan reagime në të dy vendet.
Një prej çështjeve që nxiti tensionet ishte vendimi i Azerbajxhanit në shtator për të ndaluar përdorimin e shamisë islame nga nxënëset dhe mësueset në shkolla. Vendimi u kritikua nga përdorues të rrjeteve sociale dhe disa përfaqësues të partisë në pushtet në Turqi, duke shkaktuar reagime në Baku, i cili i konsideroi këto qëndrime si ndërhyrje në çështjet e brendshme të vendit.
Një tjetër element ishte mungesa e Aliyevit në samitin e Organizatës së Shteteve Turke, të zhvilluar në Ankara më 30 tetor. Pavarësisht ftesës personale të Erdoğanit, Azerbajxhani u përfaqësua nga ministri i Jashtëm, Jeyhun Bayramov.
Në përpjekje për të ulur tensionet, Erdoğan kishte zhvilluar kontakte me homologun e tij dhe kishte larguar nga detyra këshilltarin Oktay Saral, i cili kishte kritikuar publikisht vendimin e Bakusë për shaminë.
Ndërkohë, afrimi i Azerbajxhanit me Izraelin është përmendur gjithashtu si një tjetër faktor i ndjeshmërisë në marrëdhëniet me Ankaranë, veçanërisht në kushtet e tensioneve të vazhdueshme mes Turqisë dhe Tel Avivit.
Në këtë kontekst, vizita e 8 nëntorit u shndërrua në një mundësi për të përcjellë një mesazh publik se mosmarrëveshjet nuk kanë cenuar themelet e aleancës. Reuters kishte raportuar më 5 nëntor se Erdoğan shprehej se marrëdhëniet mes dy vendeve mund të kapërcejnë çdo pengesë dhe se vizita në Azerbajxhan do të krijonte mundësi për hapat e nevojshëm drejt forcimit të tyre.
Përtej zhvillimeve të përfshira në këtë vizitë, takimi Erdoğan–Aliyev duhet parë edhe në kontekstin e rritjes së konkurrencës gjeopolitike për Kaukazin e Jugut, ku Turqia synon të zgjerojë ndikimin e saj, ndërsa Rusia, BE-ja, SHBA-ja dhe aktorë të tjerë kërkojnë të ruajnë ose të forcojnë pozicionet e tyre. Në këtë kuptim, qëndrueshmëria e aleancës Ankara–Baku do të ketë ndikim jo vetëm në marrëdhëniet mes dy vendeve, por edhe në mënyrën se si do të zhvillohen ekuilibrat e sigurisë, korridoret e reja të transportit dhe raportet e fuqisë në hapësirën euroaziatike. Vizita përcjell kështu një mesazh se, pavarësisht dallimeve të përkohshme, Turqia dhe Azerbajxhani e konsiderojnë partneritetin e tyre një instrument të rëndësishëm për të ardhmen strategjike të rajonit.
© 2026 Argumentum
