Rrugëtimi drejt një aktgjykimi me peshë për Kosovën
Pas gati gjashtë vitesh paraburgim dhe më shumë se tre vitesh gjykim, më 16 shtator 2026, Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë do të shpallin aktgjykimin ndaj ish-presidentit të Kosovës Hashim Thaçi dhe tre ish-drejtuesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi.
Vendimi, i cili pritet në orën 10:00 sipas orës lokale, është një nga momentet më të rëndësishme gjyqësore për Kosovën që prej përfundimit të luftës së vitit 1998-1999. Ai vjen në një kohë kur në Kosovë debati rreth luftës, UÇK-së dhe marrëdhënies me Serbinë vazhdon të jetë një prej çështjeve më të ndjeshme politike dhe shoqërore.
Katër të akuzuarit kanë mohuar në mënyrë të vazhdueshme akuzat dhe janë deklaruar të pafajshëm.
Nga aktakuza e vitit 2020 te qelia në Hagë
Rruga drejt këtij gjykimi nisi në vitin 2020.
Më 26 tetor 2020 u konfirmua aktakuza fillestare ndaj Thaçit, Veselit, Selimit dhe Krasniqit. Në muajt pasues ajo u ndryshua disa herë dhe versioni operativ i aktakuzës u bë publik në shkurt 2023.
Prokuroria i akuzon katër ish-drejtuesit e UÇK-së për gjashtë pika të krimeve kundër njerëzimit – përndjekje, burgim, akte të tjera çnjerëzore, torturë, vrasje dhe zhdukje me forcë – si dhe për katër pika krimesh lufte, që lidhen me arrestime dhe ndalime të paligjshme e arbitrare, trajtim mizor, torturë dhe vrasje. Sipas aktakuzës, krimet e pretenduara janë kryer nga marsi 1998 deri në shtator 1999 në disa zona të Kosovës, si dhe në Kukës e Cahan në Shqipërinë e Veriut.
Më 4 dhe 5 nëntor 2020, katër të akuzuarit u arrestuan dhe u transferuan në objektin e paraburgimit të Dhomave të Specializuara në Hagë.
Hashim Thaçi, i cili në atë kohë ishte president i Kosovës, dha dorëheqjen nga posti për t’u përballur me procesin gjyqësor.
Më 9 nëntor u paraqit para gjykatës bashkë me Jakup Krasniqin; më 10 dhe 11 nëntor u zhvilluan paraqitjet fillestare të Kadri Veselit dhe Rexhep Selimit. Të katër u deklaruan të pafajshëm.
Pas arrestimeve nisi një periudhë e gjatë procedurash paraprake. Aktakuza u ndryshua në vitet 2021 dhe 2022, ndërsa çështja iu kalua trupit gjykues në dhjetor 2022.
Gjykimi nisi zyrtarisht më 3 prill 2023, kur Prokuroria e Specializuar paraqiti deklaratën hapëse.
Prej asaj dite, çështja u shndërrua në një prej proceseve më të gjata dhe më të ndjekura ndërkombëtarisht që lidhen me luftën e Kosovës.
Prokuroria e mbylli paraqitjen e saj më 15 prill 2025, pas një procesi ku u thirrën 125 dëshmitarë. Në total, gjatë gjykimit kanë dëshmuar në sallën e gjyqit 134 dëshmitarë: 125 nga Prokuroria, dy nga përfaqësuesi i viktimave dhe shtatë nga Mbrojtja. Përveç tyre, në proces janë administruar edhe 164 deklarata dëshmitarësh në formë të shkruar.
Mbrojtja: UÇK-ja nuk ishte një strukturë e centralizuar
Mbrojtja e katër ish-drejtuesve ka kundërshtuar akuzat dhe ka argumentuar se Prokuroria nuk ka arritur të provojë përgjegjësi individuale penale.
Avokatët kanë vënë në pikëpyetje veçanërisht pretendimin se UÇK-ja funksiononte si një strukturë e centralizuar, ku katër të akuzuarit kishin kontroll mbi veprimet e çdo njësie apo luftëtari.
Të gjithë të akuzuarit kanë kërkuar pafajësi.
Në korrik 2025, Trupi Gjykues hodhi poshtë kërkesën e përbashkët të Mbrojtjes për rrëzimin e akuzave në këtë fazë të procesit. Më 15 shtator 2025 nisi paraqitja e provave nga Mbrojtja. Thaçi dhe Krasniqi ishin dy ekipet që paraqitën prova në këtë fazë, ndërsa procesi i Mbrojtjes përfundoi në dhjetor.
Procedurat e provave u mbyllën më 18 dhjetor 2025.
Në shkurt 2026, palët paraqitën deklaratat përmbyllëse, duke i hapur rrugë fazës së deliberimit të trupit gjykues.
Pse 16 shtatori është një datë e rëndësishme për Kosovën?
Përtej aspektit strikt juridik, vendimi pritet të ketë një peshë të jashtëzakonshme politike dhe simbolike në Kosovë.
Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi nuk janë vetëm katër ish-komandantë të UÇK-së. Ata kanë qenë ndër figurat kryesore të politikës kosovare pas luftës.
Thaçi ishte kryeministër dhe më pas president i Kosovës. Veseli drejtoi Partinë Demokratike të Kosovës dhe shërbeu si kryetar i Kuvendit. Selimi ishte një prej figurave të rëndësishme të strukturave ushtarake dhe politike të UÇK-së, ndërsa Krasniqi ishte zëdhënës i UÇK-së dhe më vonë ushtrues detyre i presidentit të Kosovës.
Pikërisht për këtë arsye, procesi në Hagë është perceptuar nga një pjesë e madhe e shoqërisë kosovare jo vetëm si një gjykim penal ndaj katër individëve, por edhe si një përballje me një pjesë të historisë së luftës dhe shtetformimit të Kosovës.
Më 12 shtator 2026, mijëra qytetarë u mblodhën në Prishtinë në mbështetje të katër të akuzuarve, duke kërkuar pafajësinë e tyre. Në qytet u vendosën edhe portrete të Thaçit, Veselit, Selimit dhe Krasniqit dhe një numërim mbrapsht për ditën e vendimit.
Prokuroria kërkon dënime të rënda
Prokuroria ka argumentuar se katër të akuzuarit mbanin përgjegjësi individuale për krimet e pretenduara dhe se ato ishin pjesë e një sulmi të gjerë dhe sistematik ndaj personave që konsideroheshin kundërshtarë ose të dyshuar si bashkëpunëtorë të forcave serbe.
Sipas Reuters, Prokuroria ka kërkuar dënime që në total mund të arrijnë deri në 45 vite burg për secilin prej katër të akuzuarve, ndërsa mbrojtja ka kërkuar lirimin e tyre të plotë. Të akuzuarit i kanë mohuar të gjitha akuzat.
Megjithatë, vendimi do të përcaktojë nëse provat e paraqitura gjatë më shumë se tre viteve të gjykimit janë të mjaftueshme për të provuar fajësinë individuale të secilit.
Fillimisht, vendimi pritej më herët gjatë vitit 2026. Në maj, Trupi Gjykues zgjati me 60 ditë afatin për shpalljen e aktgjykimit, duke përmendur vëllimin e provave dhe kompleksitetin e çështjes.
Më 1 korrik 2026, gjykata caktoi përfundimisht 16 shtatorin 2026 si datën e shpalljes së aktgjykimit. Seanca do të jetë publike dhe do të transmetohet në gjuhët e gjykatës – shqip, anglisht dhe serbisht.
Një vendim, dy dimensione
Për Dhomat e Specializuara, 16 shtatori është para së gjithash dita kur do të vendoset përgjegjësia penale e katër individëve.
Për Kosovën, megjithatë, pesha e vendimit shkon përtej sallës së gjyqit.
Një pafajësi e mundshme do të shihej nga mbështetësit e UÇK-së si një rrëzim i akuzave që prej vitesh kanë rënduar mbi figurat kryesore të luftës dhe politikës kosovare.
Një dënim, në anën tjetër, do të përbënte një nga goditjet më të forta juridike ndaj elitës politike që doli nga UÇK-ja dhe do të hapte një debat të ri mbi përgjegjësinë individuale për krimet e kryera gjatë dhe pas luftës.
Por, pavarësisht rezultatit, vendimi nuk do të ndryshojë vetë faktin historik të shpalljes së pavarësisë së Kosovës në vitin 2008 dhe as statusin juridik të saj. Ai do të përcaktojë nëse katër prej figurave më të njohura të luftës dhe të shtetformimit të Kosovës mbajnë përgjegjësi penale për krimet e përfshira në aktakuzë.
Më 16 shtator 2026, pas gati gjashtë vitesh nga arrestimi i tyre dhe pas më shumë se tre vitesh proces gjyqësor, Gjykata e Hagës do të japë përgjigjen e saj.
Dhe për Kosovën, Serbia dhe rajonin, ajo përgjigje pritet të jetë shumë më tepër se një aktgjykim ndaj katër individëve.
© 2026 Argumentum
