Sekretari i ri i Mbrojtjes i SHBA-së ka përjashtuar kategorikisht dhënien e anëtarësimit në NATO të Ukrainës si një garanci sigurie për t’i dhënë fund luftës së Rusisë.
Kthimi i dëshiruar i Ukrainës në kufijtë e saj të para 2014 dhe anëtarësimi në NATO janë qëllime “joreale” që duhet të përjashtohen nga çdo zgjidhje e ardhshme e paqes, u tha aleatëve të mërkurën Sekretari i Mbrojtjes i SHBA-së Pete Hegseth teksa theksoi qëllimin e Presidentit Donald Trump për t’i dhënë fund luftës së Rusisë “me anë të diplomacisë”.
Vërejtjet e Hegseth erdhën në një takim të Grupit të Kontaktit të Mbrojtjes së Ukrainës në Bruksel. Më shumë se 40 kombe u përfaqësuan.
“Ne duam, si ju, një Ukrainë sovrane dhe të begatë. Por ne duhet të fillojmë duke pranuar se kthimi në kufijtë e Ukrainës para 2014 është një objektiv jorealist. Ndjekja e këtij qëllimi iluzion vetëm do të zgjasë luftën dhe do të shkaktojë më shumë vuajtje,” u tha Hegseth homologëve të tij.
“Një paqe e qëndrueshme për Ukrainën duhet të përfshijë garanci të fuqishme sigurie për të siguruar që lufta nuk do të fillojë më. Kjo nuk duhet të jetë Minsk 3.0,” shtoi ai, duke iu referuar marrëveshjes fatkeqe që dështoi për t’i dhënë fund luftës së Donbasit.
“Thënë kjo, Shtetet e Bashkuara nuk besojnë se anëtarësimi në NATO për Ukrainën është një rezultat real i një zgjidhjeje të negociuar. Në vend të kësaj, çdo garanci sigurie duhet të mbështetet nga trupa të afta evropiane dhe jo-evropiane.”
Hegseth nënvizoi se trupat amerikane nuk do të jenë pjesë e asnjë misioni paqeruajtës në Ukrainë për të garantuar stabilitetin e marrëveshjes së ardhshme të paqes dhe se një mision i tillë “nuk duhet të mbulohet” nga Neni 5 i NATO-s i mbrojtjes kolektive.
“Mesazhi ynë është i qartë: gjakderdhja duhet të ndalet dhe kjo luftë duhet të përfundojë,” tha Hegseth.
Kievi ka ndjekur prej kohësh anëtarësimin në aleancë, duke argumentuar se neni 5 që tregon mbrojtjen kolektive do të ishte garancia më efektive e sigurisë për të parandaluar Kremlinin të nisë një sulm të ri. Ndërsa qëllimi mbështetet nga Polonia dhe shtetet baltike, të tjera, si Gjermania, kanë treguar ngurrim më të madh. Hungaria dhe Sllovakia janë kundër.
Çështja e territorit është gjithashtu shumë delikate për Ukrainën. Presidenti Volodymyr Zelenskyy ka mbrojtur rimëkëmbjen e plotë të të gjitha territoreve të pushtuara nga Rusia, duke përfshirë gadishullin e Krimesë dhe Donbasin.
Në një intervistë të re me The Guardian, Zelenskyy tha se ishte i gatshëm t’i ofronte Rusisë një shkëmbim territorial, duke hequr dorë nga pjesa e rajonit të Kurskut që tani po mban Ukraina.
“Ne do të shkëmbejmë një territor me një tjetër,” i tha Zelenskyy gazetës, pa specifikuar se cilin territor ukrainas do të kërkonte në këmbim. “Nuk e di, do të shohim. Por të gjitha territoret tona janë të rëndësishme, nuk ka prioritet.”
Në ndërhyrjen e tij, Hegseth u bëri jehonë shumë prej mesazheve të mëparshme të Donald Trump, të tilla si mantra “paqe përmes forcës” dhe hapja për të negociuar drejtpërdrejt me Presidentin Vladimir Putin. Sekretari u kërkoi aleatëve të rrisin shpenzimet e mbrojtjes deri në 5% të PBB-së së tyre, një pjesë që as SHBA-ja nuk e përmbush.
“Shtetet e Bashkuara mbeten të përkushtuara ndaj aleancës së NATO-s dhe ndaj partneritetit të mbrojtjes me Evropën. Ndalesa,” tha ai. “Por Shtetet e Bashkuara nuk do të tolerojnë më një marrëdhënie të çekuilibruar që inkurajon varësinë.”
Ish-prezantuesi i Fox News u bëri thirrje evropianëve që të “sigurojnë pjesën dërrmuese të ndihmës së ardhshme vdekjeprurëse dhe jovdekjeprurëse për Ukrainën” dhe të rrisin donacionet e municioneve dhe pajisjeve ushtarake, të cilat vendit i nevojiten për të zmbrapsur trupat ruse. Që nga fillimi i pushtimit, vendet anëtare të BE-së e kanë furnizuar Kievin me 134 miliardë euro në mbështetje.
Hegseth ngriti një “ndarje të punës” në të cilën aleatët evropianë do të “marrë pronësinë” e sigurisë në Evropë, ndërsa Amerika do të kthehej në rajonin e Paqësorit për të penguar luftën me Kinën. Ai foli edhe për nevojën për t’u fokusuar në kufirin e Amerikës me Meksikën.
“Aleatët evropianë duhet të udhëheqin nga fronti”, tha ai.
Duke folur nga ana e tij, Sekretari i Mbrojtjes i Mbretërisë së Bashkuar John Healey shprehu simpatinë për shqetësimet e Hegseth dhe premtoi se Evropa do të rrisë shpenzimet e saj të mbrojtjes.
“Ne i dimë përgjegjësitë tona. Ne po bëjmë më shumë ngritje të rëndë, duke ndarë më shumë nga barra,” tha Healey.
Në një konferencë shtypi përpara takimit ministror, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte i kërkoi Evropës dhe Kanadasë që të rrisin “në mënyrë të konsiderueshme” shpenzimet e tyre ushtarake, duke paralajmëruar se boshllëqet e aftësive janë “thjesht shumë të mëdha” për objektivin aktual 2% të PBB-së.
“Nëse i përmbahemi 2%, ne nuk mund të mbrohemi në katër nga pesë vjet,” tha Rutte.
Deri më sot, tetë nga 32 anëtarët e NATO-s nuk e përmbushin objektivin./euronews–argumentum.al
