Ndërsa jemi në ditën e katërt të ndërhyrjes ushtarake të Rusisë në Ukrainë, sanksionet kundër Moskës po zgjerohen në shumë fronte, nga ndalimet e udhëtimit deri te ngrirja e aseteve të zyrtarë të udhëhequr nga presidenti Vladimir Putin.
Ndër organet sportive më të spikatura që morën masa ishin ato në futboll, xhudo, gara me makina dhe shah.
Duket se Rusia po izolohet nga pjesa tjetër e botës jo vetëm politikisht dhe ekonomikisht por dhe në fushen e kulturës, sportit, medias, etj.
Sanksionet Ekonomike dhe Politike
Bashkimi Evropian, Japonia, Australia, Zelanda e Re dhe Tajvani goditën Moskën me urdhra të reja të premten, duke dënuar inkursionin ushtarak në Ukrainë.
Të enjten, Shtetet e Bashkuara dhe Mbretëria e Bashkuar shpalosën gjithashtu më shumë masa kundër Rusisë, ndërsa liderët e të dy vendeve dënuan veprimet e presidentit rus Vladimir Putin.
Belgjika iu bashkua të dielën listës së shteteve në Europë që kanë ndaluar udhëtimet për avionët rus.
Një ditë më parë, Estonia, Lituania, Rumania dhe Letonia deklaruan se avionët rutë nuk mund të fluturojnë në hapësirën e tyre ajrore.
“Qiejt tanë europianë janë të hapur. Ata mbeten të hapur për ata që lidhin njerëzit e jo për ata që synojnë t’i sulmojnë në mënyrë brutale”, tha në Tëitter kryeministri belg, Alexander De Croo.
“Ftojmë të gjitha shtetet e BE të bëjnë të njëjtën gjë. Nuk ka vend për avionët e shteteve agresore në qiejt demokratikë”, tha kryeministri estonez Kaja Kallas të shtunën.
Edhe Rumania ndoqi të njëjtën rrugë, teksa e cilësoi sulmin rus në Ukrainë si të “paprovokuar” dhe të “pajustifikuar”, konfirmoi misioni e Rumanisë në NATO.
Bashkimi Europian, Shtetet e Bashkuara dhe Mbretëria e Bashkuar deklaruan të shtunën se do të përjashtojnë disa banka ruse nga sistemi ndërkombëtar SWIFT, ndëshkim i cili pritet të jetë më efikas sesa sanksionet ekonomike.
Disa aleatë të Europës kanë shprehur shqetësimin se shkëputja e bankave ruse nga sistemi i transaksioneve financiare globale do të sillte pasoja ekonomike , raportoi media amerikane Axios.
“Së pari, ne angazhohemi që të garantojmë se disa banka ruse do të përjashtohen nga sistemi i mesazheve SWIFT”, thuhej në deklaratën e tyre të përbashkët.
“Kjo do të garantojë shkëputjen e këtyre bankave nga sistemi financiar ndërkombëtar dhe do të ulë mundësitë e tyre për të kryer aktivitete në mbarë botën”.
“Së dyti, ne angazhohemi në vendosjen e masave kufizuese që do të parandalojnë Bankën Qendrore ruse që të përdorë rezervat e saj ndërkombëtare në forma që cenon impaktin e sanksioneve tona”, thuhej më tej në deklarate
Qiejt e Evropës janë të mbyllura plotësisht për Rusinë.
Aktualsiht asnjë avion rus nuk mund të fluturojë në asnjë hapësirë ajrore të shteteve të Evropës.
Një e nga një të gjithë vendet i janë bashkuar listës që kanë ndaluruar fluturimet e avionëve rusë në hapësirën e tyre ajtore.
Deri më tani në listë janë: Finlanda, Danimarka, Irlanda, Belgjika, Gjermania, Italia, Kanadaja e Spanja.
Programi hapësinor
Programi hapësinor i Rusisë gjithashtu u ndikua nga sanksionet evropiane.
Dmitry Rogozin, shefi i agjencisë ruse të hapësirës, tha të shtunën se po pezullonte nisjet në hapësirë nga Guiana Franceze dhe po tërhiqte personelin e saj teknik në përgjigje të sanksioneve të BE-së.
Një marrëveshje midis Agjencisë Evropiane të Hapësirës dhe Rusisë u mundësoi lëshuesve rusë Soyuz të përdorin portin hapësinor të Evropës në Guajanën Franceze si bazë lëshimi.
Nuk u kursyen shfaqjet kulturore dhe muzikore.
Eurovision Song Contest ka thënë se asnjë rus nuk do të lejohet të marrë pjesë në konkursin e këtij viti pas pushtimit të Ukrainës.
Rusia është përjashtuar nga pjesëmarrja në Festivalin Europian të Këngës Eurovision 2022, që këtë vit mbahet në Itali.
Njoftimi vjen nga Unioni Europian i Transmetuesve, pasi shumë vende kërkuan që Rusia të mos marrë pjesë në ngjarjen muzikore që pritet të mbahet në maj.
Bordi Ekzekutiv i Unionit mori vendimin pas një rekomandimi më herët gjatë ditës nga organi drejtues i festivalit, bazuar në vlerat e Unionit Europian të Transmetuesve.
Sport
Pas pushtimit rus të Ukrainës më 24 shkurt, klubet evropiane të futbollit tani po ndërpresin lidhjet me kompanitë ruse, organizatat sportive po zhvendosin ngjarjet jashtë vendit dhe lojtarët dhe tifozët në mbarë botën po dërgojnë mesazhe mbështetjeje për Ukrainën.
Organi qeverisës i futbollit evropian UEFA zhvendosi finalen e Ligës së Kampionëve nga Shën Petersburg në Stade de France në Paris.
Vendimi u prit me keqardhje nga Kremlini, por u mirëprit nga Sekretarja e Kulturës në Mbretërinë e Bashkuar, Nadine Dorries.
“Rusia nuk duhet të lejohet të shfrytëzojë ngjarjet sportive dhe kulturore në skenën botërore për të legjitimuar sulmin e saj të paprovokuar, të paramenduar dhe të panevojshëm kundër një shteti sovran demokratik”, tha Dorries.
Pasi Polonia, Suedia dhe Republika Çeke refuzuan të luanin kualifikueset e Kupës së Botës në Rusi, UEFA tha se ndeshjet në shtëpi të klubeve dhe kombëtareve ukrainase dhe ruse që garojnë në garat e UEFA-s do të luhen në vende neutrale.
Formula 1, organi drejtues i motorsportit FIA, dhe ekipet diskutuan veprimet e Rusisë dhe arritën në përfundimin se ishte “e pamundur të zhvillohej Çmimi i Madh i Rusisë në rrethanat aktuale”. Gara ishte planifikuar për 25 shtator në Parkun Olimpik të Soçit.
Pronari rus i Chelseas, Roman Abramovich tha se ai po ua dorëzon “kujdesin dhe kujdesin” e klubit të Premier League te besuarit e fondacionit të tij bamirës.
Miliarderi Abramovich, i cili mori drejtimin e Stamford Bridge në 2003, tha në një deklaratë të shtunën: “Gjatë pronës sime gati 20-vjeçare të Chelsea FC, unë gjithmonë e kam parë rolin tim si kujdestar i klubit, puna e të cilit është të sigurojë që ne jemi aq të suksesshëm sa mundemi sot, si dhe ndërtojmë për të ardhmen, duke luajtur gjithashtu një rol pozitiv në komunitetet tona.
“Unë gjithmonë kam marrë vendime me interesin më të mirë të klubit në zemër. Unë mbetem i përkushtuar ndaj këtyre vlerave. Kjo është arsyeja pse unë sot po u jap administratorëve të fondacionit bamirës të Chelsea kujdesin dhe kujdesin e Chelsea FC.
Abramovich mori vendimin për të mbrojtur Chelsean nga dëmtimi i reputacionit teksa lufta në Ukrainë po shpërthejë, thonë raportet e lajmeve.
Për sa kohë që lufta vazhdon, ka të ngjarë të ketë më shumë pasoja për sportin rus, si në afat të shkurtër ashtu edhe në atë afatgjatë.
Të shtunën, Polonia dhe Suedia njoftuan refuzimin e tyre për të luajtur me Rusinë në ndeshjet finale të play-off-it të marsit për Kupën e Botës 2022 të Katarit.
Presidenti polak Andrzej Duda u pajtua me vendimin, duke shkruar në rrjetet sociale: “Ju nuk luani me banditë!”
Tani ka një presion në rritje mbi organin qeverisës të futbollit botëror, FIFA, dhe rregullatorin evropian, UEFA, për të ndaluar Rusinë dhe klubet e saj nga garat ndërkombëtare.
Është shumë larg nga viti 2018 kur presidenti rus Vladimir Putin u fotografua duke buzëqeshur në ndeshjet e Kupës së Botës së bashku me liderët botërorë dhe presidentin e FIFA-s, Gianni Infantino.
“Ne e dimë gjithashtu se shumë njerëz u larguan nga Rusia duke menduar ‘sa vend i mrekullueshëm dhe çfarë vendi i mrekullueshëm’ dhe kjo është ilustruese se si Putini ka përdorur sportin për të manipuluar perceptimet e njerëzve për vendin,” Simon Chadwick, profesor i sportit euroaziatik në Emlyon. Shkolla e Biznesit, tha për Al Jazeera.
Që kur Putin mori pushtetin në vitin 1999, Rusia ka investuar gjithnjë e më shumë në industrinë e sportit, duke pritur disa ngjarje dhe gara të mëdha ndërkombëtare. Kompanitë ruse kanë nënshkruar marrëveshje të rëndësishme sponsorizimi sportiv dhe biznesmenët rusë kanë investuar shumë në klubet e futbollit.
Xhudo
Presidenti rus Vladimir Putin u pezullua të dielën si president nderi i Federatës Ndërkombëtare të Xhudos (IJF).
Kjo do të thotë se ai ka humbur përkohësisht pozitën e tij më të lartë zyrtare në sportin botëror.
“Në dritën e konfliktit të vazhdueshëm të luftës në Ukrainë, Federata Ndërkombëtare e Xhudos njofton pezullimin e statusit të z. Vladimir Putin si President Nderi dhe Ambasador i Federatës Ndërkombëtare të Xhudos”, thuhet në një deklaratë të shkurtër në internet.
Sportdashësi Putin ka ndjekur rregullisht ngjarjet e xhudos, duke përfshirë garën në Lojërat Olimpike të Londrës 2012, ku ai u ul përkrah kryeministrit të atëhershëm të Mbretërisë së Bashkuar David Cameron dhe përqafoi Tagir Khaibulaev pasi xhudisti rus fitoi medaljen e artë, dhe Kampionatin Botëror 2018 në Baku.
Shah
Federata Ndërkombëtare e Shahut (Fide) tha se Olimpiada e Shahut dhe Kongresi Fide nuk do të mbahen në Moskë më vonë këtë vit dhe po bëjnë “maksimumin e tyre për të gjetur një organizator tjetër për Olimpiadën”.
Kufizimet e mediave sociale Facebook & Twiter
Rrjetet e mediave sociale, shtëpia e informacionit ndonjëherë mashtrues, por edhe monitorimi në kohë reale i konfliktit në zhvillim të shpejtë, janë bërë një nga frontet e betejës në pushtimin e Ukrainës nga Rusia.
Facebook të premten kufizoi aftësinë e medias shtetërore ruse për të fituar para në platformën e mediave sociale “kudo në botë”, tha në Twitter Nathaniel Gleicher, kreu i politikave të sigurisë së gjigantit të mediave sociale.
Kompania e saj mëmë Meta tha të premten se Rusia do të godiste shërbimet e saj me kufizime pasi refuzoi urdhrin e autoriteteve për të ndaluar përdorimin e kontrolluesve të fakteve dhe etiketave paralajmëruese të përmbajtjes në platformat e saj.
Google më herët tha se po bllokonte mediat shtetërore ruse që të fitonin para nga reklamat në faqet e tyre të internetit, aplikacionet dhe YouTube, duke përmendur “rrethana të jashtëzakonshme në Ukrainë”.
YouTube njoftoi gjithashtu se kishte “kufizuar aksesin në RT dhe një numër kanalesh të tjera në Ukrainë”, si dhe kishte shkurtuar sasinë e rekomandimeve për këto kanale.
Media
BE ndalon agjencitë ruse të lajmeve Russia Today dhe Sputniknews
Bashkimi Evropian ka ndaluar mediat ruse të lajmeve Russia Today dhe Sputnik, sipas kryediplomatit të saj Josep Borrell.
Duke folur në një konferencë të përbashkët shtypi në Bruksel të dielën, Përfaqësuesi i Lartë i BE-së për Punët e Jashtme dhe Politikën e Sigurisë njoftoi se blloku do të ndalonte të dy mediat në një përpjekje “për të luftuar” dezinformimin rus.
“Sot ne po ndërmarrim një hap vendimtar për të mbyllur rubinetin për manipulimin e informacionit të rusëve në Evropë, duke ndaluar transmetimin e Russia Today dhe Sputnik në Bashkimin Evropian”, tha Borrell.
Keto sanksione vijnë pasi Putin njoftoi një operacion ushtarak kundër Ukrainës herët në mëngjesin e së enjtes se 24 Shkurtit. Ai pretendoi se donte të mbronte popullin e Donbasit nga ajo që ai e përshkroi si “gjenocid” dhe kërkoi “çmilitarizimin dhe denazifikimin” e Ukrainës. Presidenti nuk zbuloi qëllimin e operacionit dhe as sa do të zgjaste.
Putin tha se trupat ruse “nuk planifikojnë të pushtojnë territoret ukrainase”. Megjithatë, duke folur me gazetarët të martën, ai tha se Moska ka njohur të gjithë ish-rajonet administrative të Ukrainës Donetsk dhe Lugansk si DPR dhe LPR.
Ndërkohë, Presidenti Zelensky u është lutur aleatëve të tij perëndimorë që të vendosin sanksione gjithëpërfshirëse ndaj Rusisë. BE, Britania e Madhe dhe SHBA do të njoftonin paketën e tyre të masave anti-ruse më vonë të enjten. Blloku i NATO-s i udhëhequr nga SHBA-ja ka thënë se nuk do të vendosë asnjë trupë në Ukrainë.
