Qeveria malazeze ra në një votë mosbesimi herët të shtunën që pasoi një përçarje në lidhje me marrëdhëniet me kishën e fuqishme ortodokse serbe.
Për shkarkimin e qeverisë votuan 50 deputetë të pranishëm, kurse një deputet ishte kundër. Të paktën 41 nga 81 vota të parlamentit ishin të nevojshme për të rrëzuar qeverinë e kryeministrit Dritan Abazovic vetëm disa javë pasi ai nënshkroi një marrëveshje që rregullonte pozicionin e kishës serbe në Mal të Zi.
Çështja është e ndjeshme për shumë njerëz në kombin e vogël ballkanik prej 620,000 banorësh që u nda nga fqinji i saj shumë më i madh Serbia në 2006. Kisha Ortodokse Serbe gëzon ndjekësit më të mëdhenj në Mal të Zi, por kombi është i ndarë për rolin dominues të kishës dhe lidhjet e vendit në Serbi.
Kritikët kanë argumentuar se nuk kishte nevojë për një marrëveshje të veçantë me kishën serbe të ndarë nga komunitetet e tjera fetare. Grupet pro-perëndimore në Mal të Zi gjithashtu e kanë përshkruar marrëveshjen si një mjet për Serbinë dhe Rusinë për të rritur ndikimin e tyre në Mal të Zi në mes të luftës në Ukrainë.
Abazovic e ka mbrojtur marrëveshjen si një mënyrë për të lënë prapa mosmarrëveshjen e gjatë të kishës mbi pronën e saj dhe të drejtat e tjera në Mal të Zi dhe për t’u përqëndruar në çështje të tjera të rëndësishme.
“Kjo që po ndodh tani në Mal të Zi do të ketë një përfundim, ose Milo Gjukanoviq ose Dritan Abazovic do të zhduken nga skena politike. Ky është një konflikt politik në të cilin dikush duhet të mposhtet,” tha Abazovic në parlament disa minuta përpara votimit të besimit.
Votimi sinjalizoi fundin e aleancës politike midis Abazovic dhe Partisë Demokratike të Socialistëve, të kryesuar nga lideri veteran Milo Gjukanoviç, i cili humbi pushtetin në gusht 2020 pas tre dekadash në detyrë, por në prill filloi të mbështesë administratën e Abazovic.
Në debatin e nxehtë të premten, Abazovic akuzoi gjithashtu presidentin aktual të Malit të Zi dhe shtatë herë kryeministër që nga viti 1991, Milo Gjukanoviç, se u përpoq të krijonte destabilitet politik dhe “duke e shtyrë Malin e Zi në probleme të mëdha dhe në zhdukje”.
Nuk ishte menjëherë e qartë nëse rënia e qeverisë do të çonte në zgjedhje të parakohshme parlamentare apo nëse partitë do të përpiqeshin të formonin një koalicion të ri qeverisës.
Qeveria e mëparshme malazeze, e udhëhequr nga Zdravko Krivokapiç, u rrëzua me një votë mosbesimi në parlament më 4 shkurt të këtij viti, pas vetëm 14 muajsh në pushtet.
Do të ketë gjithashtu një tjetër votë mosbesimi më 2 shtator. Ai përfshin një mocion për të shkarkuar kryetaren e parlamentit Danijela Gjuroviç dhe mbështetet nga Fronti Demokratik i opozitës, Lëvizja për Ndryshime, Mali i Zi Demokratik, DEMOS dhe Mali i Zi i Vërtetë.
Abazovic pohoi ndër të tjera se ai po sulmohej për shkak të origjinës së tij shqiptare, gjë që u kundërshtua nga disa politikanë të komunitetit shqiptar në Mal të Zi. Ata thanë se Abazovic nuk e kishte përdorur kurrë retorikën e origjinës së tij shqiptare në karrierën e tij politike.
Reagimet nga Mali i Zi
Më 20 gusht, lideri i Frontit Demokratik pro-Serb në Mal të Zi, Andrija Mandiq, tha për Radio Televizionin Serb (RTS), pas votimit të mosbesimit ndaj qeverisë së Abazovicit, se i vinte keq që humbën një shans të madh për të formuar një Qeveri që do të ishte shprehje e shumicës parlamentare për të cilën votuan qytetarët e Malit të Zi.
“Kemi investuar shumë energji, jo për shkak të politikanëve, por për shkak të njerëzve që u gëzuan që pas 30 vjetësh u zëvendësua qeveria e Milo Gjukanoviqit”, tha Mandiq.
Qeverisja tridhjetëvjeçare e Partisë Demokratike të socialistit Milo Gjukanoviq përfundoi në zgjedhjet e vitit 2020.
Fillimisht u formua e ashtuquajtura Qeveria eksperte e Zdravko Krivokapiqit, e cila funksionoi deri në fillim të vitit 2022. Qeveria minoritare e Abazoviqit u formua më 28 prill.
Mandiq tha gjithashtu për RTS-në se qeveria e Dritan Abazoviqit do të mbahet mend për nënshkrimin e Marrëveshjes Themelore me Kishën Ortodokse Serbe.
Shkaku i menjëhershëm i nismës për rrëzimin e Qeverisë është pakënaqësia me nënshkrimin e Marrëveshjes Themelore me Kishën Ortodokse Serbe më 3 gusht, të cilën përfaqësues të disa partive politike e konsideruan të dëmshme për interesat kombëtare të Malit të Zi.
Fronti Demokratik pro-Serb, Partia Popullore Socialiste, Demokratët dhe një sërë partish të tjera më të vogla, të cilat mbështesin fuqishëm Kishën Ortyodokse Serbe në programet e tyre, u shprehën të kënaqur me nënshkrimin e Marrëveshjes Themelore.
Nga gjithsej 81 deputetë, 50 deputetë të Partisë Demokratike të Socialistëve të Milo Gjukanoviqit, Partisë Demokratike të Malit të Zi Alekse Beçiq, Partisë Socialdemokrate, Socialdemokratëve, Partisë Boshnjake, Bashkimit Demokratik të Shqiptarëve dhe të Djathtët e Malit të Zi votuan për rrëzimin e Qeverisë.
Kryetarja e Kuvendit Danijela Gjuroviq nga Partia Popullore Socialiste ishte kundër.
Deputetët e tjerë nga Fronti Demokratik pro-Serb, Partia Popullore Socialiste, Demos dhe Lëvizja Qytetare URA e Abazoviqit nuk morën pjesë në votim.
Zdravko Krivokapiq, ish-kryeministër i Malit të Zi, shkroi në Twitter më 20 gusht, “Do të kalojë! Dhe kalon shpejt. Tani duhet të transformohemi individualisht, veçanërisht politikanët, për të mirën e transformimit të Malit të Zi”
Tash e tutje qeveria e Abazoviqit do të funksionojë në mandat teknik, pra deri në zgjedhjen e qeverisë së re. Abazoviq, pas votimit të mosbesimit, u tha gazetarëve se nuk do të marrë pjesë në formimin e qeverisë së re.
Dritan Abazoviq ishte kryeministri i parë i Malit të Zi që i përkiste një komuniteti kombëtar të pakicës. Në qeverinë e mëparshme të Zdravko Krivokapiqit ai ishte nënkryetar. Pas inicimit të rrëzimit të Qeverisë së Krivokapiqit në shkurt të këtij viti, Abazoviq u bë kryeministër i ri me ndihmën e Partisë Demokratike të Socialistit Milo Gjukanoviqit.
Rrëzimi i Qeverisë hap mundësinë e formimit të një Qeverie të re, të tretë, bazuar në rezultatet zgjedhore të zgjedhjeve parlamentare të gushtit 2020.
/Argumentum.al
