Nga Azia, Sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio dha një panoramë të gjerë të politikës së jashtme amerikane, duke prekur luftën në Ukrainë, marrëdhëniet me Rusinë, ambiciet bërthamore të Iranit, tensionet me Kinën, aleancat amerikane dhe qasjen e Uashingtonit ndaj sfidave globale të sigurisë. Deklaratat e tij pasqyrojnë një administratë që kombinon diplomacinë me presionin strategjik dhe kërkon një shpërndarje më të madhe të përgjegjësive mes aleatëve.
Ukraina: Diplomacia mbetet e hapur, por nuk ka ende përparim me Rusinë
Lufta në Ukrainë ishte një nga temat kryesore të konferencës së Rubio-s pas takimit me ministrin e Jashtëm rus, Sergej Lavrov. Megjithatë, ai bëri të qartë se bisedimet nuk sollën ndonjë përparim të menjëhershëm drejt përfundimit të luftës.
“Ne nuk e zgjidhëm luftën në Ukrainë në 30 minutat që kaluam këtu në Azi”, tha Rubio, duke nënvizuar se diplomacia kërkon kohë dhe konfidencialitet.
Sipas tij, Shtetet e Bashkuara janë të gatshme të luajnë një rol konstruktiv për t’i dhënë fund asaj që ai e cilësoi si një “luftë të pakuptimtë”, por çdo marrëveshje paqeje duhet të jetë e pranueshme si për Rusinë, ashtu edhe për Ukrainën.
“Nuk mund të ketë një marrëveshje paqeje nëse të dyja palët nuk bien dakord”, deklaroi Rubio.
Sekretari amerikan i Shtetit pranoi se të dyja palët kanë paguar një çmim të madh. Ai e përshkroi konfliktin si një nga luftërat më të përgjakshme të kohëve moderne, duke pretenduar se Rusia po pëson humbje të mëdha në fushën e betejës, ndërsa Ukraina vazhdon të përballet me sulme ruse ndaj qyteteve dhe infrastrukturës.
Rubio deklaroi se Rusia po humbet mijëra ushtarë çdo javë dhe se sulmet ukrainase në thellësi të territorit rus përbëjnë një zhvillim të ri në konflikt. Në të njëjtën kohë, ai theksoi se edhe Ukraina ka paguar një çmim të rëndë, veçanërisht për shkak të viktimave civile.
Për Uashingtonin, sfida kryesore mbetet gjetja e një formule politike që mund t’i japë fund luftës pa imponuar një rezultat që refuzohet nga njëra prej palëve.
Dështimi i propozimeve të mëparshme dhe kërkimi i ideve të reja
I pyetur për propozimet e mëparshme të paqes të diskutuara mes SHBA-së dhe Rusisë, Rubio tha se ato dështuan sepse nuk ishin të pranueshme për Ukrainën.
“Nuk mund të ketë marrëveshje paqeje nëse të dyja palët nuk bien dakord”, përsëriti ai.
Sipas Rubio-s, çdo marrëveshje e ardhshme do të kërkojë “ide dhe koncepte të reja”, dhe jo rikthim te formulat e mëparshme.
Kjo tregon se Uashingtoni e sheh diplomacinë jo thjesht si një negociatë mes Moskës dhe Kievit, por si një proces kompleks që kërkon ndryshime në situatën ushtarake dhe në llogaritjet politike të të dyja palëve.
Rusia, Kina dhe konkurrenca strategjike
Edhe pse Rubio tha se Ukraina nuk ishte diskutuar gjatë takimit me ministrin e Jashtëm kinez Wang Yi, deklaratat e tij pasqyruan shqetësimin amerikan për rolin e Kinës në sigurinë globale.
Duke folur për aktivitetet ushtarake kineze rreth Tajvanit dhe tensionet në Detin e Kinës Jugore, Rubio i cilësoi veprimet e Pekinit si destabilizuese dhe rikonfirmoi angazhimin amerikan ndaj aleatëve, veçanërisht Filipineve.
Ai theksoi se konkurrenca me Kinën nuk do të thotë ndërprerje e dialogut.
“SHBA dhe Kina janë dy ekonomitë më të fuqishme në botë, dy ushtri të mëdha dhe dy fuqi bërthamore. Ne duhet të kemi një marrëdhënie me Kinën”, tha Rubio.
Por ai shtoi se marrëdhënia me Pekinin nuk do të vijë në kurriz të aleatëve dhe partnerëve amerikanë në rajon.
Mesazhi i Uashingtonit është i qartë: bashkëpunimi me Kinën është i mundur, por jo nëse cenon sigurinë e aleatëve amerikanë.
Irani: Presion para diplomacisë
Një pjesë e rëndësishme e deklaratave të Rubio-s iu kushtua Iranit dhe ambicieve të tij bërthamore.
Rubio argumentoi se Teherani ka shpenzuar dekada duke zhvilluar raketa, dronë dhe kapacitete ushtarake, ndërsa ka mbështetur grupe të armatosura në rajon.
Ai hodhi poshtë idenë se veprimet e Iranit janë vetëm mbrojtëse, duke i paraqitur ato si pjesë të një strategjie më të gjerë për rritjen e ndikimit rajonal.
Sipas Rubio-s, objektivi amerikan nuk është ndryshimi i regjimit, por parandalimi që Irani të zotërojë armë bërthamore.
“SHBA kërkon një Iran të çarmatosur nga pikëpamja bërthamore, që nuk do të ketë kurrë një armë bërthamore”, tha ai.
Rubio argumentoi se diplomacia me Teheranin ka qenë e vështirë sepse, sipas Uashingtonit, Irani ka shkelur marrëveshjet e mëparshme.
Mesazhi i tij ishte se Irani ka ende një rrugë drejt negociatave, por vetëm nëse tregon gatishmëri për të respektuar angazhimet.
Lindja e Mesme dhe përdorimi i forcës
Rubio mbrojti politikën e administratës Trump për ushtrimin e presionit ushtarak ndaj Iranit, duke argumentuar se Teherani duhet të kuptojë se veprimet destabilizuese kanë pasoja.
Ai hodhi poshtë kritikën se kjo qasje mund të rrisë paqëndrueshmërinë, duke argumentuar se lejimi i Iranit për të zhvilluar armë bërthamore do të ishte një kërcënim shumë më i madh.
Sipas tij, diplomacia funksionon vetëm kur kundërshtarët kuptojnë koston e refuzimit të marrëveshjeve.
Arabia Saudite dhe bashkëpunimi bërthamor civil
Një tjetër çështje e rëndësishme ishte bashkëpunimi amerikan për energjinë bërthamore civile me Arabinë Saudite.
Rubio mbrojti mundësinë e një marrëveshjeje me Riadin, duke argumentuar se përfshirja amerikane siguron garanci më të forta sesa nëse vendet kërkojnë teknologji nga rivalët e SHBA-së.
Ai theksoi se çdo marrëveshje do të ketë masa mbrojtëse për të parandaluar përdorimin e teknologjisë bërthamore për qëllime ushtarake.
Kjo reflekton një strategji më të gjerë amerikane: ruajtjen e ndikimit përmes kontrollit të teknologjive strategjike.
Aleatët duhet të marrin më shumë përgjegjësi
Një temë e përsëritur në deklaratat e Rubio-s ishte kërkesa që aleatët amerikanë të rrisin përgjegjësinë e tyre për sigurinë.
Duke folur për partnerët në Azi, përfshirë Japoninë dhe Filipinet, ai argumentoi se ekonomitë e pasura kanë kapacitet të investojnë më shumë në mbrojtjen e tyre.
Ky qëndrim përputhet me një ndryshim më të gjerë në politikën amerikane: Uashingtoni mbetet i angazhuar ndaj aleancave, por kërkon që partnerët të kontribuojnë më shumë financiarisht dhe ushtarakisht.
Kuba, Venezuela dhe tranzicionet politike
Rubio foli gjithashtu për Amerikën Latine, veçanërisht për Venezuelën dhe Kubën.
Për Venezuelën, ai tha se Uashingtoni mbështet një proces tranzicioni që përfshin forca të ndryshme politike dhe theksoi se pajtimi kombëtar kërkon përfaqësimin e të gjithë shoqërisë.
Ai argumentoi se rindërtimi i institucioneve demokratike kërkon kohë, përfshirë zgjedhje të lira, media të pavarura dhe sisteme të besueshme zgjedhore.
Për Kubën, Rubio kritikoi udhëheqjen aktuale politike, duke argumentuar se problemet ekonomike lidhen me sistemin politik të vendit.
/Argumentum.al
