Dr. Marsela Musabelliu
Pas pesë vitesh presidenti kinez rikthehet për një vizitë shtetërore në Evropë ku tapeti i kuq u shtrua në Paris në sfondin e një peisazhi kontinental që është shumë e ndryshme nga pesë vite më parë. Ndalesa e dytë në agjendë është Serbia, dhe e treta Hungaria. Duke nënvizuar stabilitetin e qëndrueshëm dhe momentin pozitiv në marrëdhëniet midis Kinës dhe këtyre tre kombeve, pavarësisht ndryshimeve dhe sfidave globale, është e qartë se po hidhen bazat për një kapitull të ri në angazhimin e Kinës me Evropën.
Nuancat e kësaj vizite presidenciale janë të larmishme, duke marrë parasysh destinacionet e përzgjedhura, dinamikën në zhvillim mes Kinës dhe kombeve që Xi viziton si dhe implikimet më të gjera gjeopolitike e globale. Zgjedhja e destinacioneve për vizitën e tij ka qartazi një rëndësi strategjike, por edhe simbolike. Franca, si një nga fuqitë e shquara perëndimore, përfaqëson një rrugë vendimtare për Kinën për t’u angazhuar me Perëndimin. Hapja e Francës ndaj dialogut me Kinën paraqet një mundësi për të artikuluar perspektivat e Kinës dhe për të nxitur bashkëpunimin dypalësh.
Marrëdhëniet Kinë-Francë në fokus
Franca ka qenë përherë thelbësore në marrëdhëniet Kinë-Perëndim, ishte kombi i parë i madh perëndimor që vendosi lidhje diplomatike me Kinën. Pavarësisht nga luhatjet në marrëdhëniet Kinë-BE, Kina dhe Franca kanë mbajtur bashkëpunim të qëndrueshëm për çështjet e qeverisjes globale, një dëshmi e rëndësisë së diplomacisë së nivelit të lartë. Presidenti kinez Xi Jinping theksoi rëndësinë e marrëdhënieve Kinë-Francë, duke i quajtur ato si një fener bashkëpunimi midis kombeve me sisteme të ndryshme shoqërore. Në një deklaratë me shkrim para mbërritjes së tij në Paris për “Le Figaro”, Xi theksoi rolin kryesor të këtyre marrëdhënieve, historinë e pasur të shkëmbimit intelektual dhe përshëndeti hapat e fundit në bashkëpunimin dypalësh . Xi theksoi natyrën reciprokisht të dobishme të marrëdhënieve të thelluara, e cila jo vetëm pasuron lidhjet dypalëshe, por gjithashtu kontribuon pozitivisht në stabilitetin global. Duke reflektuar mbi historinë e pasur që lidh të dy kombet theksoi vendimin vizionar të gjeneralit Charles de Gaulle për të krijuar lidhje me Kinën e Re mes kompleksitetit të epokës së Luftës së Ftohtë, dhe duke hedhur themelet për një partneritet të bazuar në dialog dhe bashkëpunim.
Ndër dekada, dhe nëpërmjet përpjekjeve të përbashkëta, Kina dhe Franca kanë kultivuar jo vetëm një komunikim efektiv strategjik, por edhe historik bashkëpunimi praktik, duke pasuruar shkëmbimet mes popujve dhe kulturave të tyre dhe duke harmonizuar zërat e tyre në arenën globale. Fokusi i vizitës së Xi është dëshmi e roleve kryesore që pritet të luajnë këta anëtarë të përhershëm të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara. Përgjegjësitë e tyre shtrihen përtej diplomacisë së thjeshtë; atyre u është besuar stabilizimi i industrive globale e zinxhirëve të furnizimit, dhe fanarë si roje të paqes dhe stabilitetit botëror. Potenciali për thellimin e bashkëpunimit midis Kinës dhe Francës nuk njeh kufij, mjafton të mendohet se aktualisht janë mbi 40,000 francezë që po studiojnë kinezisht dhe duket sfondi i interesave të së ardhmes. Ndërsa Franca dhe Republika Popullore e Kinës festojnë 60 vjetorin e lidhjeve diplomatike, Parisi synon të vendoset si një partner i besueshëm ndërkombëtar, duke nxitur marrëdhënie miqësore me Pekinin.
Kinë-BE dhe epiqendra parisiene e kontinentit
Miqësia e qëndrueshme midis Kinës dhe Francës jo vetëm që forcon lidhjet e tyre dypalëshe, por gjithashtu mban potencialin për të forcuar marrëdhëniet më të gjera Kinë-BE. Ndërsa Xi dhe Macron angazhohen në këto diskutime madhore si lojtarë globalë, ata kanë fuqinë për të ngritur partneritetin e tyre në lartësi të reja, duke nxitur një marrëdhënie më të qëndrueshme Kinë-BE. Franca mbështet idenë e një Evrope të fortë dhe autonomisë strategjike, e cila përputhet me dëshirën e Kinës për një botë shumëpolare. Agjenda dypalëshe midis BE-së dhe Kinës ndër vite ka pasur shumë prioritete, në varësi të kohërave dhe eventeve ndërkombëtare. Ndërsa vendet evropiane dhe BE-ja e kuptojnë se bashkëpunimi me Kinën është i domosdoshëm për shumë çështje, ata ende theksojnë se zhvillimi i Kinës sjell konkurrencë, jo vetëm ekonomikisht dhe teknologjikisht, por edhe për sa i përket sistemeve politike dhe modeleve të qeverisjes. Prandaj, Evropa e ka identifikuar Kinën si një partnere bashkëpunimi, një konkurrente ekonomike dhe një rivale sistematike që nga viti 2019. Kjo ka pasur një ndikim disi negativ në formulimin dhe zbatimin e politikave të Evropës për Kinën. Por, me këtë vizitë vihet re se Evropa dhe disa nga krerët e saj po marrin një qasje tjetër kundrejt Kinës, atë për zhvillimin e mëtejshëm të partneritetit të tyre strategjik gjithëpërfshirës. Ka ardhur koha, dhe kjo vizitë e nivelit të lartë e tregoi, se palët duhet të ulen në tryezën e bisedimeve për bashkëpunim më të intensifikuar.
Kina dhe Evropa kanë interesa të gjera e të përbashkëta. Bashkëpunimi është më i madh se konkurrenca dhe mendimet unanime janë më të shumta se mosmarrëveshjet. Kina i trajton gjithmonë marrëdhëniet me Evropën nga këndvështrimi strategjik afatgjatë, duke ruajtur qëndrueshmërinë e politikës ndaj Evropës.. Angazhimet midis Kinës dhe Evropës nënvizojnë një prirje më të gjerë të shkëmbimeve të nivelit të lartë, duke nxitur lidhje më të thella ekonomike dhe diplomatike. Pavarësisht sfidave të paraqitura nga narrativat e ndryshme, të dyja palët njohin mundësitë e jashtëzakonshme për bashkëpunim.
Në ketë linjë presidenti kinez Xi Jinping, presidenti francez Emmanuel Macron dhe presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen u mblodhën për një takim trepalësh në Pallatin Elysee në Paris më 6 maj. Xi shprehu kënaqësinë e tij për ribashkimin me ta, duke theksuar rëndësinë e takimit trepalësh në rritjen e rëndësisë më të gjerë evropiane të vizitës së tij.
Xi e portretizoi Evropën si një dimension jetik në diplomacinë e Kinës si një fuqi e madhe me karakteristika të dallueshme dhe si një partner vendimtar në ndjekjen e saj të modernizimit. Ai kërkoi dialog të qëndrueshëm, bashkëpunim, komunikim strategjik, ndërtimin e besimit, ndërtimin e konsensusit, koordinimin dhe përpjekjet e bashkërenduara për të siguruar një rritje të qëndrueshme dhe të shëndetshme të marrëdhënieve Kinë-BE, duke kontribuar në paqen dhe zhvillimin global.
Dhe patjetër, më vonë në fokus ishte dhe konflikti Rusi-Ukrainë. Lidhur me krizën në Ukrainë; Xi sqaroi se Kina nuk rreshtohet me asnjë palë në konflikt, por përkundrazi përpiqet të luajë një rol konstruktiv për paqen. Xi dënoi çdo përpjekje për të shfrytëzuar krizën në Ukrainë, për të fyer një palë të tretë, ose për të provokuar një Luftë të re të Ftohtë. Ai theksoi domosdoshmërinë e negociatave për zgjidhjen e konflikteve, duke u bërë thirrje të gjitha palëve që të rifillojnë dialogun për të rindërtuar besimin reciprok. Ai shprehu mbështetjen e Kinës për krijimin e një kuadri sigurie të balancuar, efektive dhe të qëndrueshme në Evropë.
Xi dhe Macron …
Presidenti Xi është shprehur shpesh për ndikimin dhe shkëmbimet midis qytetërimeve kineze dhe franceze.Duhet thenë gjithashtu se disa nga gjenerata e parë e liderëve të Partisë Komuniste të Kinës kanë studiuar në Francë, si Zhou Enlai, Deng Xiaoping, etj. Për shkak të kësaj, tha Xi, “kam zhvilluar një interes të madh në kulturën franceze dhe veçanërisht historinë, filozofinë, letërsinë dhe artin francez kur isha i ri”. Ai është shprehur se si e kanë frymëzuar intelektualët nga Franca. Leximi i Montesquieu, Voltaire, Rousseau, Diderot, Saint-Simon, Fourier dhe Sartre ka thelluar të kuptuarit e tij se si përparimi i mendjes nxit përparimin në shoqëri. “Leximi i Montaigne, La Fontaine, Molière, Stendhal, Balzac, Hugo, Dumas, Maupassant, etj… më kanë ndihmuar të vlerësoj mirë jetën me të gjitha gëzimet dhe hidhërimet e saj”, është shprehur Xi. Shumë të rinj patriotë kinezë u frymëzuan nga shkrimet mbi Revolucionin Francez, i cili është gjithashtu sfondi i “Të Mjerët” e Hugos, një nga kryeveprat franceze më të cituara të Xi. Pra, është vënë re pozitiviteti i madh i shprehur nga Xi kundrejt Francës, kundrejt filozofisë së tyre, sociale dhe njerëzore.
Një aspekt qendror i vizitës së presidentit Xi është angazhimi me presidentin francez Macron. Lideri më i ri në moshë i Francës që nga Napoleoni, Macron mbart një trashëgimi të gjatë diplomacie. Elementi tjetër midis Xi dheMacron është një qasje personale, një afrimitet nga të dy që nuk ështe vënë re shpesh me liderë të tjerë. Gjatë vizitës së tij në Kinë në 2023, Xi Jinping, ftoi Macron në rezidencën e guvernatorit të Guangdong, që ishte një post i mbajtur nga babai i Xi Jinping. Ndërsa Macron, duke ftuar presidentin Xi Jinping në një cep të maleve të Pireneje, ku ai kaloi shumë nga fëmijëria me gjyshen e tij, tregon një gjest tejet personal edhe nga ana e Macron. Afiniteti i të dyve u pa dhe u komentua gjerë në Evropë e më tej.
Nga ana tjetër qëndrimi i Macron ndaj Kinës, veçanërisht në kontekstin e politikës dhe sigurisë globale, shton kompleksitetin e diskutimeve. Ndërsa Macron ka theksuar dëshirën e Francës për autonomi në politikën e jashtme, ai gjithashtu pranon rëndësinë e bashkëpunimit me Kinën në fronte të ndryshme. Kjo qasje e nuancuar pasqyron aktin balancues të Francës midis aleancave të saj tradicionale dhe partneriteteve në zhvillim. Macron në Pekin, në vizitën e tij vitin e kaluar është shprehur se Evropa nuk duhet të ndjekë politikën e ShBA-ve mbi Tajvanin. Edhe në Shtetet e Bashkuara, është rënë dakord që Macron është shfaqur si një lider i rëndësishëm global, falë jo vetëm ndikimit të BE-së në çështjet ekonomike, por edhe pozicionit unik të Francës si një fuqi e madhe që rreshtohet shpesh me SHBA-në por duke ruajtur pavarësinë e saj. Dhe për të parafrazuar një nga ato legjendat urbane me origjinë të dyshimtë (që përgjithësisht i atribuohen Henry Kissinger-it), ka pak dyshim se kur Presidenti i Shteteve të Bashkuara dëshiron të telefonojë Evropën, kodi ndërkombëtar që ai përdor tani është +33.
Së fundmi, Kina e ka bërë shumë të qartë, për një kohë të gjatë, se kërkon marrëdhënie bashkëpunuese me Evropën. Dhe sigurisht në thelb nuk ka ndonjë konflikt jetësor midis tyre, pra, bazat objektive materiale për marrëdhënie të forta janë prezente. Është vetëm një çështje nëse, psikologjikisht dhe emocionalisht Evropianët dhe fuqitë transatlantike janë në gjendje të pranojnë realitetin e një bote në ndryshim me baza multilateralizmin. Një dialog i frytshëm midis Kinës dhe Francës, del në diskursin global si fije shprese në një botë që shpesh është nën hijen e manovrave gjeopolitike dritëshkurtër.
Është e rëndësishme t’i konsiderojmë këto marrëdhënie jo në terma transaksionalë por në kohë të gjerë tranzicioni dhe qasje historike. Turneu i Xi nxjerr në pah dinamikën në zhvillim të marrëdhënieve ndërkombëtare dhe ndryshimin e ekuilibrit të fuqisë globale. Franca dhe Macron po duket se do të kalibrojë marrëdhëniet e saj në drejtime të ndryshme dhe takime të këtij lloji të kontribuojnë si një kanal shtesë komunikimi në nivel gjeopolitik. Kina po ndryshon, Evropa po ndryshon dhe po ashtu edhe marrëdhëniet shumëpalëshe po ndryshojnë. Ndryshimi është absolut dhe detyra e liderëve politikë është që të menaxhojnë si duhet ndryshimin në ruajtje të paqes, prosperitetit dhe progresit, për të gjithë.
© 2024 Argumentum
