Nga Marjana Doda
Turi Evropian i Presidentit kinez Xi Jinping, konkretisht në Francë, Hungari, Serbi, shihet si një hap tjetër drejt rindërtimit të besimit me kontinentin, me fokus bashkëpunimin pragmatik, pavarësisht fërkimeve gjeopolitike.
Në një epokë ku tensionet gjeopolitike shpesh dominojnë në marrëdhëniet shumëpalëshe, marrëdhënia midis Kinës dhe BE-së shërben si një testament për përfitimet e bashkëpunimit ekonomik. Si dy nga ekonomitë më të rëndësishme të botës, Kina dhe BE-ja kanë kultivuar një marrëdhënie që ndikon ndjeshëm në tregtinë globale dhe stabilitetin ekonomik.
Presidenti kinez Xi Jinping e nisi turin e tij nga Franca si ndalesa e parë e vizitës së tij shtetërore në tre vendet e BE-së. Kjo vizitë tregon një domodoshmeri në zhvillimin e qëndrueshëm dhe të shëndetshëm të marrëdhënieve Kinë-Evropë, është një garanci e stabilitetit dhe sigurisë në situatën aktuale të trazuar botërore, duke dhënë shtysë të mëtejshme për bashkëpunimin dhe rritjen globale.
Lidhjet midis Kinës dhe Bashkimit Evropian janë të ndryshme dhe kanë ndikim të madh në politikën globale, tregtinë, dhe shumë aspekte të tjera të marrëdhënieve ndërkombëtare. Disa elemente kryesore të rëndësisë së këtyre lidhjeve janë:
Tregtia: Kinës dhe Bashkimi Evropian janë dy prej subjekteve më të mëdha ekonomike në botë. Lidhjet tregtare midis tyre kanë një impakt të madh në zhvillimin ekonomik të të dyja palëve.
Investimet: Kinë dhe BE janë njëra prej partnerëve më të rëndësishëm të investimeve reciproke. Investimet kineze në Evropë dhe anasjelltas kanë ndikim në zhvillimin ekonomik dhe politik të të dy rajoneve.
Bashkëpunimi Ndërkombëtar: Kinës dhe BE-së shpesh herë u takojnë në forume ndërkombëtare, duke përfshirë Organizatën e Kombeve të Bashkuara, G20, etj., ku bashkëpunimi dhe negociatat janë të rëndësishme për zgjidhjen e çështjeve globale.
Këto janë disa prej elementeve kryesore që tregojnë rëndësinë e lidhjeve midis Kinës dhe Bashkimit Evropian.
Situata gjeopolitike globale gjithashtu ka një ndikim të madh në afrimin midis Kinës dhe Bashkimit Evropian. Ndërveprimet gjeopolitike mund të ndikojnë në mënyrën se si Kinë- BE përqendrohen ndaj njëra-tjetrës. Në disa raste, tensionet gjeopolitike mund të përkeqësojnë marrëdhëniet, ndërsa në raste të tjera, ato mund të shtyjnë për bashkëpunim më të ngushtë.
Për rrjedhojë, situata gjeopolitike globale ka një ndikim të rëndësishëm në marrëdhëniet midis Kinës dhe Bashkimit Evropian, duke formuar dhe modeluar mënyrën se si ato bashkëpunojnë dhe konkurrojnë në sfera të ndryshme.
Bashkimi Evropian dhe Kina janë të interesuara që të mbrojnë interesat e tyre kombëtare dhe rajonale në këto kontekste, ndaj dhe kjo vizitë e udhëheqësit kinez shënoi një tjetër hap të rëndësishëm për forcimin e kësaj marrëdhënie mes dy kontinenteve.
Bota është ne rrezik nga konflikte dhe luftra në horizonte të ndryshme të botës, nga Europa në Lindjen e mesme dhe më gjerë. Ndaj kjo vizitë padiskutim ka dhe një mision të rëndësishëm, krijimin e urave të bashkëpunimit, për të ndërtuar besimin ndërshtetëror dhe për të garantuar paqen në botë.
Pekin-Paris, 60 vite miqësi
Pekini dhe Parisi shënojnë 60 vjetorin e vendosjes së marrëdhënieve diplomatike, me Francën vendi i parë perëndimor që njohu zyrtarisht Republikën Popullore të Kinës më 27 janar 1964
“Që nga njohja e Kinës nga Franca më 27 janar 1964, marrëdhëniet midis dy palëve kanë qenë përgjithësisht të qëndrueshme dhe janë rritur në mënyrë të qëndrueshme, duke ngritur nivelin e “partneritetit strategjik global” që nga viti 2004.
Nga një këndvështrim strategjik, të dy vendet janë angazhuar në një dialog, duke mbuluar të gjitha fushat e bashkëpunimit, duke përfshirë reformimin e qeverisjes globale, ndryshimet klimatike dhe krizat rajonale.
Siç tha presidenti Xi “si një nga pjesëmarrësit më të hershëm në reformën dhe hapjen e Kinës, Franca ka kontribuar në përpjekjen e modernizimit të Kinës dhe ka përfituar prej tij. Miqësia më e thellë kërkon shkëmbime të shpeshta dhe bashkëpunim më të ngushtë.” Franca është partneri i tretë tregtar i Kinës dhe Kina është burimi i tretë më i madh i investimeve reale në Bashkimin Evropian (BE). Franca është partneri më i madh tregtar i Kinës në Azi dhe i shtati më i madhi në botë.
Pavarësisht ndërprerjeve globale, Kina ka mbetur partneri më i madh tregtar i BE-së, me vëllime tregtare që arrijnë mbi 783 miliardë dollarë në vitin 2023. Kjo përfaqëson një mesatare prej gati 1.5 milionë dollarë shkëmbime tregtare në minutë. Ndërvarësia ekonomike Kinë-BE shërben si një tregues i qartë se të dyja palët kanë arritur dhe mund të vazhdojnë të arrijnë më shumë përmes bashkëpunimit dhe konkurrencës së shëndetshme sesa përmes konfrontimit antagonist dhe rival.
Në këtë vit jubilar për të dy vendet, si dy shtylla kryesore në Europë dhe Azi, gjatë kësaj vizite shtetërore, lideret Xi Jinping dhe Emmanuel Macron, kanë rikonfirmuar angazhimin e tyre për të thelluar marrëdhëniet dypalëshe, dhe të konsolidojnë stabilitetin strategjik mes dy vendeve.
Por jo vetem kaq, kjo vizitë në Paris, sqaroi edhe njëherë qëndrimin e Kinës përballë krizave dhe konflikteve në Europë dhe Lindje, duke u zotuar për paqe dhe stabilitet në botë.
Bota e sotme është larg nga të qenit e qetë. Kina dhe Franca, si anëtarë të përhershëm të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, theksuan faktin se duhet të flasin për zgjidhjen paqësore të çështjeve të pikave të nxehta dhe të kontribuojnë në një botë me paqe të qëndrueshme dhe siguri të përbashkët.
Partneriteti i “hekurt” Kinë-Serbi
Është ky një slogan që ka shoqëruar këtë udhëtim të Presidentit të Kinës Xi Jinping në Serbi.
Kina është e gatshme të punojë me Serbinë për të mbështetur miqësinë e hekurt, për të mbrojtur interesat themelore dhe afatgjata të të dy vendeve dhe për të ndjekur zhvillimin dhe përtëritjen përkatëse kombëtare, duke synuar të promovojë ndërtimin e një komuniteti Kinë-Serbi me një të ardhme të përbashkët në epokës së re, tha presidenti kinez Xi Jinping gjatë takimit me presidentin serb Aleksandar Vuçiç në Beograd.
Serbia ishte vendi i parë i Evropës Qendrore dhe Lindore që u bë partneri strategjik gjithëpërfshirës i Kinës tetë vjet më parë.
Investimet kineze në infrastrukturën e Serbisë kanë qenë të rëndësishme në përmirësimin dhe zgjerimin e rrjeteve kritike të transportit, objekteve të energjisë dhe sistemeve të telekomunikacionit. Ky infuzion i kapitalit ka ndihmuar në modernizimin e infrastrukturës së Serbisë, duke përmirësuar lidhjen brenda vendit dhe me rajonet fqinje. Për shembull, projekte si hekurudha Beograd-Budapest dhe ndërtimi i autostradës kanë përmirësuar lidhjet e transportit, duke lehtësuar tregtinë dhe rritjen ekonomike.
Bashkëpunimi ekonomik Pekin-Beograd ka sjellë një mori mundësish për të dy vendet. Fabrika e çelikut HBIS Smederevo. E themeluar në vitin 1913, fabrika e çelikut u përshëndet si “krenaria e Serbisë” në ditët e saj të lavdisë, duke furnizuar rreth 40 përqind të të ardhurave fiskale të Smederevës dhe duke mbajtur gati një të tretën e banorëve të saj.
Kina dhe Serbia janë miq dhe partnerë të ngushtë, që ndajnë një miqësi të hekurt që i ka rezistuar provës së kohës dhe lulëzon pavarësisht ndryshimeve në peizazhin global. Në tetor 2023, presidenti Vuçiç mori pjesë në Forumin e Tretë Brezi dhe Rruga për Bashkëpunim Ndërkombëtar në Pekin. Në margjinat e forumit, të dy vendet nënshkruan marrëveshjen e tregtisë së lirë Kinë-Serbi (MTL), e para marrëveshje e tregtisë së lirë e nënshkruar midis Kinës dhe një vendi të Evropës Qendrore dhe Lindore.
Presidenti kinez Xi Jinping deklaroi dikur se, “Modernizimi që po ndjekim nuk është vetëm për Kinën, por për të gjitha vendet në zhvillim nëpërmjet përpjekjeve tona të përbashkëta”. Vizita e tij aktuale shtetërore parashikohet të nxisë marrëdhëniet ekonomike dhe tregtare midis dy kombeve, veçanërisht brenda kornizës së BRI.
Ndërsa Serbia luan një rol vendimtar në Iniciativën Brez dhe Rrugë, duke shërbyer si një qendër strategjike për lidhjen, vizita e Presidentit Xi ofron mundësinë për të diskutuar zhvillimin e projekteve në vendin evropian. Duke qenë një partner kyç në këtë iniciativë, projektet e infrastrukturës së transportit të Serbisë mund të kontribuojnë në lidhjen rajonale që lidh Evropën dhe Azinë duke zgjeruar integrimin dhe zhvillimin ekonomik në të gjithë Ballkanin dhe më gjerë.
Marrëveshjet në vijimësi…
Presidenti kinez Xi Jinping dhe ai serb Aleksandar Vuçiç nënshkruan të mërkurën e 8 majit një deklaratë të përbashkët për ndërtimin e një komuniteti Kinë-Serbi me një të ardhme të përbashkët në epokën e re, duke e bërë Serbinë vendin e parë evropian që arrin një konsensus të tillë me Kinën.
Gjatë konferencës së përbashkët për shtyp, Xi njoftoi gjashtë masa për të mbështetur nismën. Me përpjekje të përbashkëta nga Kina dhe Serbia, marrëveshja e tregtisë së lirë mes dy vendeve do të hyjë në fuqi më 1 korrik, tha ai.
Kina mbështet Serbinë në pritjen e Expo 2027 dhe do të dërgojë një delegacion për të marrë pjesë në ngjarjen madhështore, tha Xi, duke shtuar se Kina inkurajon ndërmarrjet e saj të marrin pjesë në ndërtimin e projekteve përkatëse.
Kina është e gatshme të importojë më shumë produkte bujqësore cilësore dhe të dallueshme nga Serbia, tha ai.
Pala kineze do të ndihmojë 50 shkencëtarë të rinj serbë në programet e shkëmbimit me Kinën për tre vitet e ardhshme, dhe do të ftojë 300 të rinj serbë për të studiuar në Kinë në tre vitet e ardhshme.
Në deklaratën e përbashkët, të dy vendet vendosën të thellojnë dhe partneritetin gjithëpërfshirës strategjik Kinë-Serbi, dhe për të ndërtuar një komunitet Kinë-Serbi me një të ardhme të përbashkët në epokën e re.
Lidhja Budapest-Pekin
Hungaria ishte vendi i parë i Evropës Lindore që nënshkroi iniciativën e Xi-së “Një brez dhe një rrugë” (BRI). Në përgjithësi, qasja pragmatike e Hungarisë ndaj marrëdhënieve të saj me Kinën u jep përparësi interesave ekonomike duke ruajtur sovranitetin dhe stabilitetin politik. Një fakt konkret që tregon se si një vend europian ndryshe nga diskurset propagandistike, është shembull i një bashkëpunimi të suksesshëm me Kinën.
Pak përpara vizitës së tij te kryeministri hungarez Viktor Orbán, lideri kinez Xi Jiping solli në vëmendje marrëdhëniet diplomatike 75-vjeçare të dy vendeve në një letër të botuar në mediat hungareze.
“Megjithëse të dy vendet ndahen nga një distancë e madhe gjeografike, miqësia midis popullit kinez dhe hungarez mund të mburret ende me një histori të gjatë,” theksoi Xi Jinping
Duke theksuar bashkëpunimin e tyre gjatë pandemisë Covid, kur Hungaria u bë vendi i parë i BE-së që autorizoi një vaksinë të prodhuar nga Kina, dhe bashkëpunim reciprok, udhëheqësi kinez vlerësoi Hungarinë si një “partner të rëndësishëm tregtar, duke theksuar se “bashkëpunimi i tyre është më i madh se konkurrenca e tyre dhe ka më shumë marrëveshje sesa mosmarrëveshje” .
Ky është dhe “lajtmotivi” i këtij turi europian i udhëheqësit kinez Xi Jinping, që shtrin dorën për bashkëpunim, duke punuar sëbashku për të ndërtuar një komunitet me të ardhme të përbashkët.
© 2024 Argumentum
