IFIMES analizon situatën aktuale në Republikën e Serbisë në mes të përpjekjeve për të destabilizuar vendin. Ne paraqesim njohuritë kryesore nga analiza “Serbia 2024: Midis një ‘lufte speciale’ dhe ‘nisjes globale’.
Gjatë dekadës së fundit, Republika e Serbisë ka bërë hapa të rëndësishëm në zhvillimin e saj socio-ekonomik dhe politik. Ajo është (ri)pozicionuar me sukses në skenën politike rajonale dhe ndërkombëtare. Megjithatë, dialogu i pazgjidhur mes Beogradit dhe Prishtinës mbetet një barrë thelbësore për projektet ambicioze të zhvillimit ekonomik të Serbisë. Për shkak të refuzimit të saj për të vendosur sanksione ndaj Rusisë, Serbia është përballur me presion të konsiderueshëm, të cilin ajo ka arritur në masë të madhe ta zbusë përmes qëndrimit të saj pragmatik ndaj Ukrainës. Krahas luftës në Ukrainë, zhvillimet në Gaza kanë gjithashtu një ndikim të thellë global dhe Serbia nuk është imune ndaj këtyre efekteve. Për më tepër, politika e neutralitetit ushtarak të Serbisë ka një kosto të konsiderueshme. Megjithatë, rritja e vlerësimit të investimeve, rritja ekonomike dhe një deficit buxhetor nën tre për qind ofrojnë optimizëm për perspektivat ekonomike të vendit.
Serbia është thellësisht e përfshirë në çështjet ndërkombëtare dhe mban ritmin me trendet globale. E vetëdijshme se pushteti po zhvendoset nga perëndimi në lindje, ajo po përgjigjet duke kultivuar marrëdhënie të balancuara jo vetëm me BE-në dhe SHBA-në, por edhe me Rusinë, Kinën dhe shtetet anëtare të Lëvizjes së të Paangazhuarve, të cilat kanë ndikim të rëndësishëm në Asambleja e Përgjithshme e OKB-së – vendimtare për Serbinë në përpjekjet e saj për të bllokuar anëtarësimin e Kosovës në OKB. Gjasat e zgjerimit të BE-së në Ballkanin Perëndimor po bëhen më të pasigurta dhe mbështetja publike për anëtarësimin e Serbisë në BE është ulur vazhdimisht, duke arritur tani në një masë modeste prej 40%.
Instituti Ndërkombëtar IFIMES ka theksuar më herët në analizat e tij se presioni ndaj presidentit serb Aleksandar Vuçiq do të intensifikohej. Ka një përpjekje të bashkërenduar për të rrëzuar Vuçiqin dhe destabilizuar Serbinë, duke përfshirë forca nga rajoni, elementë të bashkësisë ndërkombëtare dhe, natyrisht, individë dhe organizata nga brenda Serbisë. Secili lojtar në përpjekjen për të hequr Vuçiqin po kontribuon sipas aftësive të tij. Në fushatën për rrëzimin e Vuçiqit janë investuar burime të konsiderueshme financiare, të cilat duhet të justifikohen. Është gjithashtu e rëndësishme të merret parasysh se Serbia është një fushë beteje për aktivitetet e mbi 100 agjencive të ndryshme të inteligjencës dhe sigurisë.
Analistët sugjerojnë se një “luftë speciale” po zhvillohet kundër Serbisë me qëllimin përfundimtar të largimit të Aleksandër Vuçiqit nga pushteti me mjete jodemokratike, pavarësisht se Serbia është në kulmin e zhvillimit të saj ekonomik. Prandaj, projekti “Jadar” nuk duhet të përdoret si mjet në këtë “luftë speciale” kundër Serbisë. Për hir të paqes dhe stabilitetit rajonal dhe evropian, është thelbësore që Serbia të vazhdojë të shërbejë si “shtyllë stabiliteti”. Në të njëjtën kohë, Serbia duhet t’i kushtojë më shumë vëmendje dhe të fokusohet në disa vende “miqësore” që po marrin pjesë në këtë “luftë speciale” kundër saj.
Marrë me shkurtime nga IFIMES
/Argumentum.al
