Izraeli po shënon përvjetorin e sulmeve të Hamasit në mes të konfliktit të vazhdueshëm në rajon. Situata mbetet e tensionuar, me veprime të vazhdueshme ushtarake dhe politike. Lufta ka çuar në viktima dhe zhvendosje masive , duke komplikuar më tej marrëdhëniet tashmë të ashpra në Lindjen e Mesme.
Më 7 tetor 2023, Hamasi filloi një sulm në shkallë të gjerë ndaj Izraelit, i cili shënoi një përshkallëzim të rëndësishëm në konfliktin e gjatë midis Izraelit dhe grupeve palestineze. Sulmi përfshiu sulme me raketa, inkursione tokësore dhe rezultoi në viktima të konsiderueshme dhe shkatërrim të gjerë. Si përgjigje, Izraeli shpalli gjendjen e luftës dhe filloi operacionet ushtarake kundër Hamasit në Gaza, duke çuar në një konflikt intensiv dhe të vazhdueshëm që ka tërhequr vëmendjen dhe shqetësimin ndërkombëtar.
Gjatë këtij sulmi u vranë 1,195 izraelitë dhe shtetas të huaj, duke përfshirë 815 civilë. Përveç kësaj, 251 izraelitë dhe të huaj u morën robër në Gaza, me qëllimin e deklaruar për të detyruar Izraelin të lirojë të burgosurit dhe të burgosurit palestinezë.Hamasi tha se sulmi i tij ishte në përgjigje të okupimit të vazhdueshëm të Izraelit, bllokadës së Gazës, zgjerimit të vendbanimeve, shpërfilljes së Izraelit për ligji ndërkombëtar, si dhe kërcënimet e supozuara për xhaminë Al-Aksa dhe gjendjen e përgjithshme të palestinezëve. Pas pastrimit të militantëve nga territori i tij, Izraeli filloi një nga fushatat më shkatërruese të bombardimeve në historinë moderne dhe pushtoi Gazën më 27 tetor me objektivat e deklaruara për të shkatërruar Hamasin dhe për të liruar pengjet.
Që nga fillimi i pushtimit izraelit, mbi 40,000 palestinezë në Gaza janë vrarë, më shumë se gjysma e tyre gra dhe fëmijë. Bllokada e ashpër e Izraelit ndërpreu nevojat themelore dhe sulmet ndaj infrastrukturës kanë shkaktuar kolaps të kujdesit shëndetësor dhe një zi të afërt të bukës që nga shkurti i vitit 2024. Në fillim të vitit 2024, forcat izraelite kishin shkatërruar ose dëmtuar më shumë se gjysmën e shtëpive të Gazës, të paktën një të tretën e mbulesës së saj të pemëve dhe toka bujqësore, shumica e shkollave dhe universiteteve të saj, qindra monumente kulturore dhe të paktën një duzinë varrezash. Pothuajse e gjithë popullsia palestineze prej 2.3 milionë banorësh të brezit janë zhvendosur me forcë. Mbi 100,000 izraelitë u zhvendosën brenda vendit që nga shkurti 2024.
Përpjekjet ndërkombëtare për të ulur tensionet në Kombet e Bashkuara kanë rezultuar të paefektshme. Vendimi i Prokurorit të Gjykatës Ndërkombëtare Penale për të ndjekur urdhër-arrestet kundër kryeministrit Netanyahu, ministrit të Mbrojtjes Gallant dhe shefit të Hamasit, Yahya Sinwar, ka shkaktuar zemërim në Izrael dhe përbuzje nga Hamasi. Megjithëse Shtetet e Bashkuara, Katari dhe Egjipti arritën suksesin fillestar në sigurimin e një armëpushimi dhe lirimin e disa pengjeve në nëntor 2023, konflikti që atëherë është intensifikuar, duke krijuar një atmosferë të pasigurt në rajon dhe duke rritur rrezikun e një konflikti më të gjerë rajonal.
Kërcënimi i konfrontimit të drejtpërdrejtë midis Izraelit dhe Iranit është në kulmin e tij, veçanërisht pas lëshimit të gati 200 raketave balistike nga Irani në fillim të tetorit, bazuar në një sulm të mëparshëm në prill që përfshinte mbi 300 raketa dhe dronë. Rebelët Houthi në Jemen kanë qenë gjithashtu aktivë, duke shënjestruar me ndërprerje Izraelin me sulme raketore ndërsa sulmonin rrugët perëndimore të anijeve në Detin e Kuq dhe ngushticën Bab el-Mandeb. Për më tepër, përleshjet e vazhdueshme përgjatë kufirit Izrael-Liban kanë rezultuar në viktima të shumta në të dy vendet gjatë vitit të kaluar. Situata është përshkallëzuar më tej pas vrasjes së liderit të Hezbollahut Hassan Nasrallah nga Izraeli në shtator dhe pushtimit tokësor të Libanit jugor, duke ngritur spektrin e një lufte më të gjerë.
Hezbollahu, fronti i ri i luftës së Izraelit
Grupi militant libanez Hezbollah, i cili është i lidhur ideologjikisht me Hamasin, gjithashtu kërkoi që Izraeli të tërhiqej nga zona pranë pikës kufitare Rafah. Në këmbim, do të ndalonte shkëmbimin pothuajse të përditshëm të zjarrit me forcat izraelite në veri. Ai propozim u refuzua.
Çështja e Korridorit të Filadelfit është ura strategjike që lidh luftën në Gaza me konfliktin e përshkallëzuar në Liban.
Pikërisht 12 muaj pas shpërthimit të luftës në Gaza, një front i ri është hapur përgjatë kufirit verior të Izraelit me Libanin, ku tani është përfshirë në një konflikt me Hezbollahun. Izraeli dhe Hezbollahu kanë shkëmbyer pothuajse çdo ditë zjarr ndërkufitar që nga tetori i vitit të kaluar, por javët e fundit, ato armiqësi janë përkeqësuar.
Më 30 shtator, Izraeli nisi atë që e quajti një ofensivë tokësore në shënjestër në territorin libanez për të çrrënjosur dhe eliminuar luftëtarët dhe pozicionet e Hezbollahut.
Lufta vazhdon të ketë pasoja të rëndësishme rajonale dhe ndërkombëtare. Protesta të mëdha, kryesisht pro-palestineze janë zhvilluar në të gjithë botën, duke bërë thirrje për një armëpushim. Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë është duke shqyrtuar një çështje që akuzon Izraelin për kryerjen e gjenocidit në Gaza. Shtetet e Bashkuara i kanë dhënë Izraelit ndihmë të gjerë ushtarake dhe kanë vënë veton ndaj rezolutës së shumëfishtë të armëpushimit të Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Grupet e Boshtit të Rezistencës kanë sulmuar bazat ushtarake amerikane në Lindjen e Mesme. Për më tepër, lëvizja Houthi jemenase është përfshirë në sulme në Detin e Kuq ndaj anijeve tregtare që dyshohet se janë të lidhura me Izraelin, duke shkaktuar një përgjigje ushtarake të udhëhequr nga SHBA. Shkëmbimi i vazhdueshëm i sulmeve midis Hezbollahut të Libanit dhe Izraelit u përshkallëzua në një pushtim izraelit të Libanit më 1 tetor 2024.
Çfarë mund të ndodhë më tej me konfliktin në Lindjen e Mesme?
Konfliktet e vazhdueshme dhe ndryshimet gjeopolitike në Lindjen e Mesme kanë filluar tashmë të ndikojnë në peizazhin politik të rajonit dhe mund të vazhdojnë të ndikojnë në të ardhmen.
Aleancat e reja: Aleancat tradicionale po ndryshojnë, me disa vende që krijojnë partneritete të reja bazuar në interesa të ndërsjella, të tilla si shqetësimet e sigurisë ose përfitimet ekonomike. Për shembull, marrëveshjet e normalizimit midis Izraelit dhe disa vendeve arabe, si Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Bahreini, pasqyrojnë dinamikën në ndryshim.
Konfliktet e përfaqësuesve: Fuqitë rajonale si Irani, Turqia dhe Arabia Saudite janë të përfshira në konflikte përfaqësuese në të gjithë rajonin, duke ndikuar në peizazhet politike dhe territoriale në vende si Siria, Jemeni dhe Libani.
Lëvizjet e refugjatëve: Konfliktet e vazhdueshme kanë rezultuar në zhvendosje të konsiderueshme, duke krijuar popullsi të madhe refugjatësh që mund të ndryshojnë demografinë dhe të ushtrojnë presion mbi vendet fqinje.
Zonat Ekonomike: Kontrolli i burimeve, veçanërisht në lidhje me naftën dhe ujin, po bëhet një faktor i rëndësishëm në formësimin e aleancave dhe konflikteve, të cilat mund të çojnë në ndryshime në pretendimet territoriale ose marrëveshjet ekonomike.
Por ndërsa këto ndikimin dhe ndryshimin e këtyre elementëve do ti shohim në një të ardhme jo të largët, ajo që lexohet sot është se vete qëllimi i kësaj lufte ka ndryshuar. Sikundër tha vete Netanyahu sëfundmi, Izraeli po lufton në disa fronte.
Pothuajse një vit pas sulmit të Hamasit, Izraeli po lufton në shtatë fronte. Ndër armiqtë e Tel Avivit janë Hezbollahu i mbështetur nga Irani, Hamasi, Houthis në Jemen, milicitë shiite në Irak dhe Siri dhe terroristët në Bregun Perëndimor, deklaron kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu.
Ai vuri në dukje se Irani vazhdon të luajë një rol kyç në konflikt, pasi ka lëshuar më shumë se 200 raketa balistike në Izrael gjatë javës së kaluar.
Netanyahu shtoi gjithashtu se Izraeli ka qenë aktivisht i angazhuar në operacione ushtarake kundër Libanit, duke nisur afro 9,000 sulme që nga 8 tetori, në përgjigje të 1,500 sulmeve të Hezbollahut.
Kjo tregon se kjo lufte po tërheq shumë aktore dhe faktorë në luftë e cila mund të coje në një formësim të ri për vetë Lindjen e Mesme.
A është vallë ky qellimi i tanishëm i Kryeministrit Izraelit?
Muajt që vijnë do të jenë vendimtarë për të kuptuar se si do të evoluojnë këto dinamikë. Zgjidhjet diplomatike, strategjitë ushtarake, dhe reagimet e vendeve të tjera do të ndikojnë ndjeshëm në formimin e një të ardhmeje të re për Lindjen e Mesme.
© 2024 Argumentum
