Samiti i 2-të Kinë-Azi Qendrore që do të zhvillohet këtë muaj, pritet të nxitë një epokë të re të bashkëpunimit ekonomik midis Kinës dhe vendeve të Azisë Qendrore. Zhvillimet e viteve të fundit – nga projektet e mëdha infrastrukturore deri te thellimi i lidhjeve tregtare – sinjalizojnë një angazhim të përbashkët për një rajon më të ndërlidhur dhe më të begatë. Ekspertët besojnë se samiti i sivjetshëm do të ofrojë mundësi të reja për thellimin e bashkëpunimit ekonomik.
Një pikë kryesore e samitit do të jetë Hekurudha Kinë-Kirgizistan-Uzbekistan (CKU). Ky projekt historik, i iniciuar nga krerët e shteteve të të tre vendeve, do të bëhet një pikë lidhjeje kyçe e infrastrukturës midis Kinës dhe Azisë Qendrore. Hekurudha, e planifikuar të fillojë punimet në korrik 2025, do të shkurtojë kohën e tranzitit, do të zvogëlojë kostot e logjistikës dhe do të rrisë integrimin ekonomik rajonal.
Për Azinë Qendrore, hekurudha do të jetë një nxitës jetik i zhvillimit, duke përmirësuar qasjen e burimeve minerale rajonale në tregjet ndërkombëtare dhe duke tërhequr investime të huaja.
Foto nga VCG
Për të mbështetur dhe koordinuar më mirë bashkëpunimin Kinë-Azi Qendrore, pala kineze ka paraqitur disa platforma shumëpalëshe që nga Samiti i 1-rë Kinë-Azi Qendrore në maj 2023, duke përfshirë takimet e ministrave të ekonomisë, tregtisë dhe investimeve. Krijimi i Sekretariatit Kinë-Azi Qendrore në mars 2024 e institucionalizoi më tej këtë bashkëpunim, duke forcuar zbatimin e marrëveshjeve të ardhshme.
Lidhjet ekonomike në rritje midis Kinës dhe Azisë Qendrore pasqyrohen në shifra. Tregtia dypalëshe u rrit nga vetëm 460 milionë dollarë në fillim të vendosjes së marrëdhënieve diplomatike, në gati 95 miliardë dollarë në vitin 2024. Rritja është përshpejtuar vitet e fundit: tregtia i tejkaloi 50 miliardë dollarët në vitin 2021, u rrit në 70.2 miliardë dollarë më 2022 dhe arriti në 89.4 miliardë dollarë në vitin 2023. Këtë vit tregtia vazhdon të tregojë një vrull të fortë rritjeje.
Mes pasigurive tregtare globale dhe efekteve të vazhdueshme të konfliktit Rusi-Ukrainë, pala kineze përkrah një bashkësi më të ngushtë me një të ardhme të përbashkët Kinë-Azi Qendrore. Ky vizion, i bazuar në multilateralizmin dhe parimet e tregtisë së hapur, u ripohua në Takimin e Gjashtë të Ministrave të Jashtëm Kinë-Azi Qendrore në prill të këtij viti.
Foto nga VCG
Me samitin e ardhshëm në Kazakistan, ku pritet të publikohen nisma të reja dhe të formalizohen projekte kyçe, partneriteti Kinë-Azi Qendrore po hyn në një fazë thellësie strategjike, duke krijuar mundësi të reja për bashkëpunimin ekonomik dhe integrimin rajonal./cgtn
