Presidenti amerikan Donald Trump, së bashku me liderë të tjerë ndërkombëtarë, nënshkroi sot në Sharm el-Sheikh marrëveshjen historike të paqes që synon t’i japë fund konfliktit në Gaza. Ceremonia simbolike shënon një moment kyç në përpjekjet globale për stabilitet në Lindjen e Mesme, ndërsa liderët bënë thirrje për dialog, rindërtim dhe bashkëpunim afatgjatë mes palëve të përfshira.
***
Presidenti Donald Trump iu bashkua më shumë se 20 udhëheqësve botërorë në Sharm El-Sheikh të Egjiptit të hënën për bisedime mbi të ardhmen e Gazës, ndërsa faza e parë e marrëveshjes së armëpushimit Izrael-Hamas është duke u zhvilluar.
Midis të mbledhurve në samit ishin Presidenti i Autoritetit Palestinez Mahmoud Abbas, Presidenti Francez Emmanuel Macron, Kancelari Gjerman Friedrich Merz, Kryeministri Britanik Keir Starmer dhe ish-kryeministri Tony Blair, si dhe zyrtarë nga Katari, Egjipti, Jordania, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Turqia.
Grupi pozoi për një foto familjare përpara një shenje ku shkruhej “Paqja 2025” para një ceremonie nënshkrimi në lidhje me marrëveshjen e armëpushimit.
Trump, Presidenti Egjiptian Abdel Fattah el-Sisi, Presidenti Turk Rexhep Tajip Erdogan dhe Emiri i Katarit Tamim bin Hamad Al Thani, me udhëheqësit botërorë të ulur pas tyre, nënshkruan zyrtarisht dokumentin që Trump tha se “do të përcaktonte shumë rregulla dhe rregullore dhe shumë gjëra të tjera”.
“Kjo mori 3,000 vjet për të arritur në këtë pikë. A mund ta besoni? Dhe do të qëndrojë gjithashtu. Do të qëndrojë,” tha Trump në mes të nënshkrimit të dokumentit. Përmbajtja e saktë e dokumentit nuk ishte e qartë dhe Shtëpia e Bardhë ende nuk e ka bërë atë të disponueshëm publikisht.
Trump mbajti gjithashtu një fjalim në të cilin e cilësoi këtë përparim si një pikë kthese për rajonin.
“Kjo është dita për të cilën njerëzit në të gjithë këtë rajon dhe në mbarë botën kanë punuar, janë përpjekur, kanë shpresuar dhe janë lutur. Ata kanë bërë gjëra gjatë muajit të fundit që mendoj se ishin vërtet të paimagjinueshme. Askush nuk mendonte se kjo mund të ndodhte. Me marrëveshjen historike që sapo kemi nënshkruar, ato lutje të miliona njerëzve më në fund janë përgjigjur,” tha Trump.
Megjithatë, në ceremoninë e nënshkrimit dhe bisedimet në Egjipt munguan dukshëm përfaqësuesit e Hamasit dhe Izraelit.
Zyra e kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu përmendi festën hebraike si arsyen e mungesës së tij, pavarësisht se ai ishte ftuar drejtpërdrejt nga Presidenti Trump.
Vetëm disa orë më parë, Trump dhe Netanyahu i lavdëruan njëri-tjetrin, ndërsa Trump iu drejtua parlamentit të Izraelit. Trump e përshëndeti Netanyahun si “një nga udhëheqësit më të mëdhenj” të kohës së luftës dhe Netanyahu e quajti Trumpin “mikun më të madh” të Izraelit ndonjëherë në Shtëpinë e Bardhë.
Në Knesset, Trump shpalli gjithashtu një “agim të ri në Lindjen e Mesme” dhe tha se lufta kishte mbaruar në Gaza – pavarësisht sfidave që ka përpara në sigurimin e një paqeje të qëndrueshme.
Hamasi liroi 20 pengjet e mbetura izraelite të gjalla të hënën dhe Izraeli liroi të burgosurit palestinezë si pjesë e marrëveshjes së armëpushimit, me skena emocionale që u zhvilluan në Tel Aviv dhe Gaza ndërsa familjet u ribashkuan.
Por mbeten shumë pyetje rreth asaj që vjen më pas, duke përfshirë edhe se në çfarë mase Presidenti Trump do të jetë personalisht i përfshirë në formësimin e një Gaze pas luftës.
Trump tha se faza e dytë e planit të tij të propozuar të paqes është në proces, megjithëse nuk dha shumë detaje.
“Epo, filloi. Dua të them, filloi për sa na përket neve”, tha Trump ndërsa u ul me el-Sisin pas mbërritjes së tij në Sharm El-Sheikh. “Faza e dytë ka filluar. Dhe, e dini, fazat janë paksa të përziera me njëra-tjetrën. Do të filloni pastrimin. Shikoni Gazën, ka nevojë për shumë pastrim.”
Në fjalimin e tij më vonë para udhëheqësve botërorë, Trump shtoi: “Tani, fillon rindërtimi. Rindërtimi ndoshta do të jetë pjesa më e lehtë. Mendoj se kemi bërë shumë nga pjesa më e vështirë sepse pjesa tjetër bëhet bashkë. Ne të gjithë e dimë si të rindërtojmë dhe dimë si të ndërtojmë më mirë se kushdo në botë.”
Presidenti amerikan gjithashtu dukej se ia kishte vënë syrin Iranit, duke i kërkuar vendit të shfrytëzonte këtë mundësi për të bashkëpunuar me administratën për një marrëveshje paqeje.
“Ne jemi gati kur të jeni ju dhe do të jetë vendimi më i mirë që Irani ka marrë ndonjëherë dhe do të ndodhë,” tha Trump gjatë fjalimit të tij në Knesset.
Trump e përsëriti këtë pikë ndërsa iu përgjigj pyetjeve të gazetarëve së bashku me presidentin e Egjiptit.
“Mendoj se Irani do të vijë. Ata janë goditur dhe plagosur. E dini, ata kanë nevojë për ndihmë. Ata kanë sanksione të mëdha, siç e dini, sanksione të jashtëzakonshme. Do të doja shumë t’i hiqja sanksionet kur të jenë gati të flasin”, tha Trump./AFP-Argumentum.al
