Në një takim të ndjekur nga afër nga bota, Presidenti i Kinës Xi Jinping dhe Presidenti i SHBA-së Donald Trump ranë dakord të enjten për një vizion të ri për ndërtimin e një marrëdhënieje konstruktive dypalëshe me stabilitet strategjik. “Stabiliteti strategjik konstruktiv” duhet të jetë një stabilitet pozitiv me bashkëpunimin si shtyllë kryesore, një stabilitet i shëndoshë me konkurrencë të moderuar, një stabilitet i vazhdueshëm me dallime të menaxhueshme dhe një stabilitet i qëndrueshëm me premtime paqeje.
Sondazhi i kryer nga CGTN zbuloi se 87% e të anketuarve besojnë se marrëdhënia Kinë-SHBA duhet të jetë rreth suksesit të ndërsjellë dhe prosperitetit të përbashkët, në vend të një loje me shumë zero, fitore-humbje. 71.6% theksojnë se ky stabilitet ofron një burim të qëndrueshëm sigurie, të parashikueshme për një botë të trazuar, si dhe është një parakusht jetësor për stabilitet të qëndrueshëm global. Këto gjetje pasqyrojnë pritshmëritë e përbashkëta dhe konsensusin e gjerë të bashkësisë ndërkombëtare dhe rikalibrimi i marrëdhënies dypalëshe është një përgjegjësi e fuqive të mëdha.
“Katër shtyllat e stabilitetit” nënkuptojnë se marrëdhënia Kinë-SHBA duhet të forcojë bashkëpunimin dhe të rrisë faktorët pozitivë në të gjitha fushat; ato gjithashtu e bëjnë të qartë se konkurrenca nuk duhet të rrëshqasë në konflikt dhe dallimet duhet të kanalizohen në komunikim të institucionalizuar, duke hedhur kështu një themel të fortë për zhvillimin e qëndrueshëm dhe të vazhdueshëm të marrëdhënies. Ky pozicionim është realist dhe në kohë, duke shërbyer si një garanci e rëndësishme për një marrëdhënie të shëndetshme, bashkëpunuese dhe të qëndrueshme Kinë-SHBA me një të ardhme premtuese.
Stabilizimi i marrëdhënieve Kinë-SHBA duhet të mbështetet nga bashkëpunimi si temë kryesore. Në botën e sotme të paqëndrueshme dhe të ndërthurur, të dy vendet ndajnë interesa të gjera të përbashkëta dhe hapësirë të gjerë për bashkëpunim. Të dyja janë pjesë e “fshatit global” të globalizuar, me ekonomi thellësisht të integruara dhe zinxhirë industrialë e furnizimi të lidhur ngushtë, duke gjeneruar vrull endogjen për sukses të ndërsjellë ekonomik. Sfidat globale po bëhen gjithnjë e më të rënda, me çështje të tilla si ndryshimi i klimës, trafikimi ndërkufitar i drogës, krizat e shëndetit publik dhe përhapja bërthamore që kërcënojnë rëndë shëndetin e njeriut dhe ekologjinë e tokës. Zgjidhja e këtyre çështjeve kërkon bashkëpunim të ngushtë midis Kinës dhe Shteteve të Bashkuara. Thelbi i marrëdhënies Kinë-SHBA është përfitimi i ndërsjellë dhe rezultatet fitimprurëse për të dyja palët. Përcaktimi i marrëdhënies sipas bashkëpunimit dhe jo konkurrencës, do t’u sjellë dobi të dyja palëve dhe bashkësisë ndërkombëtare në përgjithësi. Ndërtimi i një partneriteti në vend të një marrëdhënieje kundërshtare dhe “zgjatja e listës së bashkëpunimit duke shkurtuar listën e problemeve”, është mënyra e duhur që Kina dhe Shtetet e Bashkuara të bashkëjetojnë shëndetshëm.
foto nga VCG
Konkurrenca ekziston midis Kinës dhe Shteteve të Bashkuara, por duhet të mbahet brenda kufijve që marrëdhënia të jetë e qëndrueshme. Shtetet e Bashkuara kanë një tendencë të vazhdueshme për t’iu qasur marrëdhënies me logjikën e shumës zero dhe për ta karakterizuar Kinën si një konkurrente – një keqkuptim i thellë i pikëpamjes së saj strategjike ndaj Kinës. Ndjekja e saj për superioritet absolut dhe politikat e saj të pamëshirshme dhe të pamatura ndaj Kinës për tarifat, teknologjinë, gjeopolitikën dhe fronte të tjera, kanë çuar në luhatje të mëdha në marrëdhënien dypalëshe dhe kanë përkeqësuar vështirësitë e saj të brendshme dhe të jashtme. Si dy fuqi të mëdha të armatosura me armë bërthamore dhe anëtarë të përhershëm të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, çdo konkurrencë e egër midis tyre do të shkaktonte në mënyrë të pashmangshme fatkeqësi të pariparueshme për ekonominë globale dhe peizazhin e sigurisë. Është një qasje e përgjegjshme ndaj botës që të dyja palët të përqafojnë konceptin e konkurrencës së shëndetshme, duke siguruar që konkurrenca të nxisë përparimin e ndërsjellë dhe jo një zbritje në humnerë.
Ekzistojnë dallime midis Kinës dhe Shteteve të Bashkuara mbi çështje të mëdha që shqetësojnë secilën palë. Menaxhimi dhe zgjidhja në kohë dhe e duhur e këtyre dallimeve – në vend që të lejohen ato të thellohen – është një nevojë urgjente për stabilizimin e marrëdhënieve. Në fushën ekonomike dhe tregtare, nëse tarifat e larta të vendosura nga SHBA-të ndaj Kinës lejohen të përhapen me shpejtësi, ato në mënyrë të pashmangshme do të minojnë themelin e përbashkët ekonomik që mbështet stabilitetin e marrëdhënieve Kinë-SHBA. Duke vepruar nga një ndjenjë përgjegjësie ndaj popujve të të dy kombeve, ekipet ekonomike dhe tregtare të Kinës dhe Shteteve të Bashkuara kanë mbajtur shtatë raunde konsultimesh zyrtare gjatë vitit të kaluar, duke siguruar që funksioni i lidhjeve ekonomike dhe tregtare si stabilizues dhe ngjitës në marrëdhënie të mbetet i pandryshuar. Kjo vendos një shembull të gjallë për trajtimin e dallimeve midis dy palëve. Për sa kohë që të dyja palët ruajnë sinqeritetin në menaxhimin e dallimeve, procesi i zgjidhjes së tyre do të japë natyrshëm rezultate që rrisin bashkëpunimin.
foto nga VCG
Një marrëdhënie paqësore është e vetmja rrugë drejt stabilitetit të qëndrueshëm, dhe kjo është veçanërisht e vërtetë për marrëdhëniet Kinë-SHBA. Respektimi i interesave thelbësore të njëri-tjetrit është thelbësore për ndërtimin e një marrëdhënieje dypalëshe paqësore. Lidhur me çështjen e Tajvanit, ne theksojmë se ajo ka të bëjë me interesat thelbësore të Kinës. Parimi i një Kine është një konsensus universal i bashkësisë ndërkombëtare dhe një normë themelore e marrëdhënieve ndërkombëtare që nuk duhet të minohet. Forcat separatiste që mbështesin “pavarësinë e Tajvanit” kërkojnë të shfrytëzojnë tensionet Kinë-SHBA për të arritur ambiciet e tyre. Vetëm duke ndaluar shitjen e armëve në Tajvan dhe duke kundërshtuar qartë “pavarësinë e Tajvanit”, Shtetet e Bashkuara mund t’u dërgojnë një sinjal të pagabueshëm këtyre forcave separatiste, duke siguruar stabilitetin dhe qëndrueshmërinë e një marrëdhënieje paqësore Kinë-SHBA.
Në periudhën e ardhshme, detyra më e rëndësishme në marrëdhëniet ndërkombëtare është që Kina dhe Shtetet e Bashkuara të gjejnë mënyrën e duhur për t’u marrë vesh. Vizioni i ndërtimit të një “marrëdhënieje konstruktive dhe strategjike të qëndrueshme” na drejton në drejtimin e duhur – është si një mësim nga historia ashtu edhe një domosdoshmëri e së tashmes. Ne gjithmonë i jemi përmbajtur parimeve të respektit të ndërsjellë, bashkëjetesës paqësore dhe bashkëpunimit fitimprurës në menaxhimin e marrëdhënies, dhe ne besojmë fuqimisht se Kina dhe Shtetet e Bashkuara mund të arrijnë sukses të ndërsjellë dhe prosperitet të përbashkët, duke përfituar të dy vendet dhe botën në përgjithësi.
(Autori është Li Haidong, profesor në Institutin e Marrëdhënieve Ndërkombëtare pranë Universitetit të Punëve të Jashtme të Kinës. Artikulli pasqyron mendimet e autorit dhe jo domosdoshmërisht pikëpamjet e CGTN)
/CGTN
