REAL POLITIK NR. 127
1 – 15 QERSHOR 2026
Komente “ flash” mbi 5 ngjarjet kryesore diplomatike, shqip dhe shkurt, vetëm me 1000 fjalë nga analisti i njohur, Mjeshtër i Madh në Diplomaci
DR. JORGJI KOTE
1.Në Tivat na muarën me të mirë ! Kështu mund të thuhet për Samitin BE- Ballkani Perendimor në Tivat, Mali i Zi më 5 Qershor. I paraprirë nga turi ballkanik më 1 – 4 Qershor i Presidentit të Këshillit Europian Antonio Costa dhe propozimi i njohur franko-gjerman për integrimin gradual të vendeve tona në BE bashkë me shtimin e masave mbrojtëse kundër vendosjes së vetove të mundshme dhe përfitime të ndryshme ekonomike në rastin e përparimit në mbylljen e kapitujve përkatës. Në fakt, e donte situata gjeopolitike dhe vetë gjendja brenda BE-së, që kjo e fundit ”të na merrte me të mirë” në këtë Samit. U thanë fjalë të bukura, u soll shembulli i Malit të Zi si vendi i parë që pritet të anëtarësohet në BE më 2028. Gjithsesi, asgjë nuk është e qartë dhe e sigurt derisa BE-ja të vendosë përfundimisht. Ndaj nuk ka vend për eufori as për ne, sepse edhe ky integrim gradual dhe jo i plotë nuk do të bëhet aforfe, por vetëm mbi bazën e meritave në realizimin e reformave dhe kushteve të kërkuara nga BE-ja,sidomos lidhur me shtetin e të drejtës dhe luftën kundër korrupsionit, të cilat janë edhe “ Thembra jonë e Akilit”. Urojmë që premtimet e BE-së në Tivar të mos jenë “ fjalë të mira por gurë në trastë”.
2. Paqe i thënçin! Është ajo që po ”gatuhet” në kuzhinat politike europiane lidhur me marrëveshjen e mundshme të paqes me Rusinë. Më 7 Qershor në Londër u mblodhën Starmer, Merz dhe Macron, të cilët paraqitën një plan me pesë pikat e njohura për paqe në Ukrainë. Mirëpo, duket qartë se Rusia nuk do paqe të vërtetë por kapitullimin e Ukrainës dhe të Europës. Sepse ajo vazhdon të kërkojë një Ukrainë Pa ushtri, Pa NATO, Pa Trupa të huaja sigurie dhe Pa territoret e vitit 2014. Ndaj, edhe pse Moska po pëson disfata në frontin e luftës, është naivitet të besosh paqen e saj. Madje, ajo po mat pulsin e NATO-s, nëse do të zbatonte Nenin 5 për mbrojtjen kolektive nëse ajo sulmon një vend të NATO-s. E nxitur edhe nga tërheqja graduale ushtarake amerikane nga Europa. Tanimë është e qartë se Paqja e vërtetë arrihet vetëm me luftë dhe përparimin e Ukrainës, siç edhe po ndodh, me suksese tashmë të njohura modeste por tejet inkurajuese.
3. Ujdi po, paqe jo! Më në fund, më 19 Qershor në Gjenevë do të nënëshkruhet Memorandumi i Mirëkuptimit midis SHBA-ve dhe Iranit, me shpresë që t’i çelë rrugën paqes në rajon. Padyshim ngjarje e madhe ku sipas CNN, Trump paralajmëroi arritjen e kësaj ujdie plot 40 herë! SHBA-të bombarduan, bllokuan dhe bullizuan Iranin me synim pëmbysjen e Mullahëve, vendosjen e paqes, dorëzimin e uraniumit të pasuruar dhe heqjen dorë nga armët bërthamore. Por deri tani asnjë nga këto synime nuk u realizua dhe gjithçka ka mbetur pezull. Sepse ende nuk ka një marrëveshje klasike, por kornizë e hapur për diskutime të mëtejshme në 60 ditët e ardhëshme. Dhe askush nuk e di se si do rrjedhin punët. Fakt është se megjithë premtimet e bujshme, ende nuk ka dhe vështirë të realizohet një marrëveshje më të mirë për SHBA-të se ajo e Obamës me aleatët europiane dhe Teheranin në vitin 2015. Megjithatë, kjo ujdi i duhej tmerrësisht Trumpit. Se brenda vendit ziejnë debatet dhe pakënaqësia ndaj tij, inflacioni kaloi 4 për qind, çmimet e karburantit dhe energjisë janë në tavan. Kryesorja, zgjedhjet e Mesmandatit nuk janë as 5 muaj larg dhe parashikimet për Republikanët nuk janë të mira. Ja pse kjo Ujdi, edhe pse nuk zgjidh shqetësimet themelore me Iranin ishte domosdoshmëri imperative për mbijetesën politike të Trumpit dhe Republikanëve. Ndaj deri tani, mund të thuhet se kemi ” Ujdi, po, por paqe jo !
4. Po BE/ SHBA ku janë ? Kaluan mbi dy javë që në Tiranë po zhvillohet në përmasa masive të papara deri tani Protesta madhështore qytetare paqësore dhe gjithëpërfshirëse. E shoqëruar me tubime të mëdha kudo në Shqipëri dhe në diasporë në metropolet më të rëndësishme botërore. E përcjellë “ live” nga rrjetet më të mëdha televizive botërore.Një protestë vërtet model edhe për Europën dhe SHBA-të. Mirëpo, çuditërisht BE dhe SHBA deri tani kanë qëndruar “ memecë”, pa asnjë fjalë, asnjë qëndrim, asnjë dekaratë! Si qytetar por edhe ish diplomat në Bruksel nuk e shpjegoj dot këtë qëndrim indiferent perendimor, sidomos nga BE-ja. Ndoshta kanë vështirësi mbasi deri tani për hir të stabilitetit e kanë përkëdhelur qeverinë dhe Ramën; ndaj e kanë të vështirë të marrin kthesën. Gjithsesi, asnjë problem nuk ka për Brukselin dhe Uashingtonin që ta përshëndetin këtë protestë, karakterin e saj paqësor që ata e kanë patur shumë merak më parë dhe të bëjnë thirje për dialog dhe zgjidhje mes palëve. E çfarë i pengon ata për aq gjë? Urojmë që kjo heshtje të marrë fund sa më parë, se nuk i bën nder as SHBA-ve dhe ca më pak BE-së.
5. 5 zgjedhje, asnjë zgjidhje! Më 7 Qershor në Kosovë u zhvilluan zgjedhjet e reja parlamentare. Të dytat brenda 6 muajve dhe të pestat në 7 vitet e fundit! Këtë radhë, siç dihet u bënë pas dështimit të konsensusit për zgjedhjen e Presidentes së Republikës. Një dështim i paralajmëruar, edhe pse u përdorën të gjitha truket ligjore, u shty afati edhe dy muaj, por prapë asgjë. Pra PESE palë zgjedhje por Pa ASNJE zgjidhje. Mirëpo ZGJEDHJET nuk bëhen për t’u kthyer në ZGJEDHE, por për ZGJIDHJE, madje të qëndrueshme. Kjo tregoi sërish dështimin e klasës politike në Kosovë, çka ia ul asaj prestigjin dhe imazhin; për pasojë. Pasojat janë të rënda për progresin e Kosovës, njohjen e saj ndërkombëtare dhe integrimin në BE/ NATO. Ca më keq në një kohë rreziqesh dhe kërcënimesh nga Serbia.
E keqja më e madhe është se këto zgjedhje e ndërlikojnë më shumë situatën për emërimin e qeverisë dhe Presidentit të Republikës. Ndaj, politika në Kosovë lipset të ndërgjegjësohet se zgjidhja nuk qëndron vetëm te numrat por te vullneti politik, toleranca, mirëkuptimi, besimi dhe kompromisi demokratik. Po, ato mund të jenë të hidhura dhe me kosto për politikanët dhe partitë, por janë rruga e vetme e zgjidhjes. Ndaj politika në Prishtinë të mos vazhdojë më “ business as usual“ Përkundrazi, në vend të zgjedhjeve të parakohshme, të kërkojë zgjidhje të përhershme.
© 2026 Argumentum
