REAL POLITIK NR. 129
1 – 20 KORRIK 2026
Komente “ flash” mbi 4 ngjarjet kryesore diplomatike, shqip dhe shkurt, vetëm me 1000 fjalë nga analisti i njohur, Mjeshtër i Madh në Diplomaci
DR. JORGJI KOTE
1.Samiti i Unitetit: Kështu e kanë cilësuar me të drejtë Samitin e 36-të të NATO-s të mbajtur në Ankara më 7 – 8 Korrik. Ndryshe nga sa ishte parashikuar, Presidenti Trump u tregua shumë mirëkuptues dhe bashkëpunues. Fryma pozitive e Ankarasë përshkoi punimet e atij Samiti historik që është trajtuar gjerësisht edhe te ARGUMENTUM. Ashtu siç u përmend edhe në Deklaratën me 6 pika, u ra dakord për zbatimin e vendimeve të Samitit të Hagës mbi realizimin e objektivit 5 për qind të GDP-së për mbrojtjen, për zgjerimin e kapaciteteve të industrisë ushtarake dhe të investimeve mbrojtëse. Po ashtu u ra dakord për vazhdimin e mbështetjes ekonomike dhe ushtarake të Ukrainës, duke filluar nga akordimi i ndihmave prej 70 Miliard dollarë për vitin 2026 dhe 2027, dhënia e licensës për prodhimin e sistemit të raketave “Patriot“ nga SHBA-të, etj.
Kësisoj, Fryma e Ankarasë çoi në forcimin e unitetit dhe kohezionit politik dhe ushtarak të shumëpritur të Aleancës.
Padyshim kjo ishte meritë e gjithë liderëve të BE-së që shkuan në Samit me shumë shifra dhe bilance premtues dhe e Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, i cili edhe në Ankara u tregua në lartësinë e sfidës dhe kryemjeshtër diplomatik. Europa tregoi se është e gatshme dhe ka filluar të kalojë nga ndarja e barrës financiare të NATO-s, në marrjen më shumë përsipër dhe në krijimin e një NATO-je europiane por që të mbetet transatlantike.
Padyshim që kjo ishte edhe meritë e madhe e mikpritësve turq dhe sidomos e Presidentit Erdogan. Për rrjedhojë, Samiti i Ankarasë e promovoi me të drejtë Tϋrkiye si aktorin dhe faktorin kyç gjeopolitik në rajon, madje duke e spostuar edhe më shumë BE-në. Një besim i merituar, nisur nga fakti se Tϋrkiye është fuqia e dytë më e madhe ushtarake në NATO për nga numri i ushtarëve, rolin e saj të madh në ndërmjetësimin e konflikteve me Rusinë, Iranin, Sirinë, pozicioni i saj strategjik në rajon, etj.
Përfundimisht, Samiti i NATO-s i Ankarasë ishte ngjarje historike për Aleancën dhe lajm i keq për Putinin.
2. Mendo për paqe dhe përgatitu për luftë! Ky ishte mesazhi kryesor i Samitit të 35 vendeve anëtare të Koalicionit Ndërkombëtar të Vendeve të Vullnetshmëve për Ukrainën, i mbajtur në Pallatin Elize më 13 Korrik nën kujdesin e Presidentit Macron, me praninë edhe të Presidentit Ukrainas Zelenski. Ndërmjet disa vendimeve të rëndësishme,mud të përmendet krijimi i Aleancës anti-raketore balistike midis 10 vendeve kryesore të BE-së, konfirmimi i vazhdimit të ndihmave për Ukrainën dhe përcaktimi i masave për krijimin e forcës së sigurisë, e cila do të vendoset kur të arrihet armëpushimi midis Rusisë dhe Ukrainës. Ky Samit i 16-ti u zhvillua në momente të favorshme për Perëndimin, kur Ukraina po shënon përparime të ndjeshme në frontin e luftimeve, sidomos duke goditur Rusinë në thellësi të territorit të saj, në Saint Petersburg dhe deri në Moskë! Kur Rusia gjindet më ngushtë se asnjëherë më parë, me ulje të rritjes ekonomike nga 1,3 në 0,4 për qind, me humbje deri në 20.000 trupa në muaj dhe me borxhin e luftës deri në 136 miliard dollarë. Shkurt, është koha për të menduar për paqe. Mirëpo, në kushtet kur Putini prapë mbetet i rrezikshëm, kur ai nuk lëviz asnjë centimetër nga pozicionet e tij mbi Ukrainën e ardhëshme JO në NATO, PA ushtri, PA trupat e sigurisë europiane, PA 4 rajonet lindore të pushtuara nga Rusia dhe me JO të tjera ekzistenciale, kur nuk heq dorë nga planet e tij agresive, madje provokon edhe vende të tjera të NATO-s, atëhere paqja e dëshiruar është larg dhe mbetet dëshirore. Ndaj Europa po intensifikon përgatitjet për të mbrojtur vehten nga sulme të mundshme ruse dhe për të vazhduar mbështetjen ushtarake për Ukrainën. Më 17 Korrik, në Këln, Franca dhe Gjermania ranë dakord të bëjnë stërvitje të përbashkët bërthamore dhe të shtojnë kapacitetet ushtarake. Me shumë të drejtë, Europa po zbaton parimin “mendo për paqe dhe përgatitu për luftë“!
3. Eshtë vetëm hapja e mbylljes! Më 13 Korrik në Bruksel u zhvillua Konferenca e 9-të Ndërqeveritare BE- Shqipëri, e cila shënoi mbylljen e kapitujve 24, 25 dhe 30 të negociatave të anëtarësimit. Ato kanë të bëjnë me arsimin, shkencën, kulturën dhe politikën e jashtme. Praktikisht janë kapitujt më të lehtë, të cilat mund të ishin mbyllur edhe më parë, nëse nuk do të kishte zgjatur me muaj mbyllja, edhe ajo e përkohshme e Grupkapitullit përcaktues “Themeloret“. Ja pse nuk ka fare vend për eufori, bujë dhe fanfara propagandistike. Kujdes, vetëm sa kemi çelur mbylljen e gjashtë grupkapitujve, se tani vonë bëmë mbylljen e hapjes së tyre. Ca më tepër, do të na duhet të mbyllim edhe pesë grupkapituj, ”male të lartë”, si bujqësia, mjedisi i gjelbër, tregu unik, konkurrenca; kulmi i tyre do të jetë ”artileria e rëndë” e BE-së që për ne është” Thembra e Akilit”, Grupkapitulli” Themeloret” Sepse ky kapitull tejet problematik tek i cili BE-ja nuk të fal do të çelet për diskutim sërish në Bruksel, mbasi të jenë mbyllur pesë grupkapitujt e tjerë. Mirëpo dihet se dosjet tona atje janë ”pirg”. Sidomos shteti i të drejtës, krimi, korrupsioni galopant, mungesa e zgjedhjeve të lira dhe të ndershme, dhe pandëshkueshmëria e zyrtarëve të lartë sidomos me dosjen famëkeqe ”Balluku”. Pa përmendur kusuret e tjera të shumta që po përmenden edhe gjatë Protestës madhështore qytetare. Dhe të gjitha kur nuk kanë mbetur as 18 muaj kohë, çka do të thotë se do na duhet të mbyllim nga një grupkapitull në çdo tre muaj, objektiv tejet i vështirë; se tani nuk bëhet më fjalë për refrene dhe retorika, por për reforma dhe realizime. Veç problemeve me vende të caktuara të BE-së dhe ato midis tyre.
4. Pauzë midis dy luftrave!
Ngjarjet e muajit korrik dhe anullimi përpara afatit 60 ditor i Memorandumit të Mirëkuptimit midis SHBA-ve dhe Iranit dhe rifillimi i konfliktit ushtarak mes tyre kanë tronditur sërish Lindjen e Mesme, politikën dhe ekonominë botërore. Duke qenë se ARGUMENTUM i ka trajtuar ato hollësisht, këtu do të tregojmë vetëm se koha vërtetoi parashikimet tona edhe te Rubrika e kaluar; më konkretisht, ai Memorandum Mirëkuptimi me afat deri më 7 Gusht dështoi që të çonte në një paqe të përhershme. Për fat të keq, siç e përmendëm shprehimisht edhe në rubrikën e kaluar ” Memorandumi dhe armëpushimi rezultuan vetëm ”një pauzë midis dy luftrave”!
© 2026 Argumentum
