Shtetet e Bashkuara kanë nisur një ofensivë të re ekonomike ndaj Iranit, duke zgjeruar sanksionet dhe duke paralajmëruar vendet e treta se mund të përballen me masa ndëshkuese nëse vazhdojnë të mbështesin ekonomikisht Teheranin.
Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, njoftoi të hënën nisjen e “Operation Economic Outcast”, një fushatë që administrata Trump e paraqet si një nga përpjekjet më të fuqishme financiare kundër Iranit. Objektivi është izolimi i mëtejshëm i ekonomisë iraniane dhe ndërprerja e rrjeteve financiare që i mundësojnë Teheranit të sigurojë të ardhura dhe të shmangë sanksionet.
“Synimi ynë është të ndërpresim çdo burim ekonomik që e mban në këmbë këtë regjim”, deklaroi Bessent, duke paralajmëruar se Uashingtoni do të godasë burimet e të ardhurave që i konsideron të paligjshme.
Sipas Departamentit amerikan të Thesarit, masat e reja prekin rreth 60 subjekte, individë dhe anije të lidhura me Iranin. Në shënjestër janë veçanërisht sektorët e aseteve digjitale, teknologjisë, arit, aviacionit dhe transportit detar.
Bessent tha se presidenti Donald Trump po zhvillon biseda me liderë të vendeve të ndryshme dhe se Uashingtoni do t’u kërkojë atyre të ndërpresin aktivitetet ekonomike me Iranin që konsiderohen në kundërshtim me politikën amerikane.
“Ne nuk kemi durim të pafund”, paralajmëroi sekretari amerikan i Thesarit.
Sipas tij, çdo vend që vazhdon të mbështesë Iranin duhet të jetë i përgatitur për sanksione amerikane. Zgjedhja që i ofrohet Teheranit, tha Bessent, është mes “izolimit të rëndë global” dhe një rruge drejt riintegrimit në ekonominë botërore.
Presioni ekonomik në vend të një ofensive të re ushtarake
Fushata e re vjen pas gati gjashtë muajsh lufte SHBA-Izrael–Iran dhe në një kohë kur negociatat për përfundimin e konfliktit kanë mbetur pa rezultat të qëndrueshëm.
Administrata Trump argumenton se presioni maksimal ekonomik mund ta detyrojë Teheranin të bëjë lëshime, duke e bërë më pak të nevojshme një përshkallëzim të ri ushtarak. Bessent ka sugjeruar se izolimi financiar i Iranit mund të jetë një alternativë ndaj rifillimit të operacioneve ushtarake në shkallë të gjerë.
Në qendër të krizës mbetet edhe Ngushtica e Hormuzit, një nga korridoret më të rëndësishme energjetike në botë. Para luftës, përmes saj kalonte rreth 20 për qind e naftës globale. Ndërprerjet e transportit kanë ndikuar në tregjet energjetike dhe kanë mbajtur të larta çmimet e naftës dhe gazit.
Kina përballet me presionin amerikan
Një nga çështjet më të ndjeshme është marrëdhënia ekonomike mes Kinës dhe Iranit. Kina është blerësi kryesor i naftës iraniane dhe Uashingtoni ka paralajmëruar se vendet që vazhdojnë të bëjnë biznes me Teheranin mund të përballen me sanksione dytësore.
Bessent tha se do të ishte në interesin e Kinës që të ndihmonte në rihapjen e plotë të Ngushticës së Hormuzit dhe në uljen e çmimeve të energjisë.
Pekini, ndërkohë, ka kundërshtuar presionin amerikan, duke argumentuar se sanksionet dhe masat e njëanshme nuk ndihmojnë në zgjidhjen e problemeve dhe vetëm rrisin tensionet. Kina ka bërë thirrje për rikthim në dialog dhe për një zgjidhje politike.
Çështja pritet të marrë edhe më shumë peshë në prag të takimit të planifikuar mes Donald Trump dhe presidentit kinez Xi Jinping në Uashington.
A mund t’i detyrojnë sanksionet iranianët të dorëzohen?
Efektiviteti i ofensivës së re ekonomike mbetet i pasigurt.
Irani ka përvojë gati pesëdekadëshe me sanksionet amerikane dhe ka ndërtuar rrjete alternative për tregti dhe financim. Ekspertët paralajmërojnë se presioni ekonomik mund të dobësojë më tej ekonominë iraniane, por nuk garanton domosdoshmërisht një ndryshim politik në Teheran.
Ekonomisti Mehdi Ghodsi ka argumentuar se qeveria iraniane mund të vazhdojë t’i rezistojë presionit, edhe nëse kostoja ekonomike dhe njerëzore e konfliktit rritet.
Kështu, përplasja SHBA–Iran po hyn në një fazë të re: nga bombardimet dhe presioni ushtarak drejt një beteje për izolimin financiar të Teheranit. Rezultati do të varet jo vetëm nga aftësia e Uashingtonit për të mbyllur kanalet ekonomike të Iranit, por edhe nga gatishmëria e Kinës, Indisë dhe vendeve të tjera për t’iu bindur presionit amerikan.
© 2026 Argumentum
