Shqipëria do të krijojë, për herë të parë, Regjistrin e Pronarëve Përfitues. Kjo do të thotë që të gjithë ata që kanë aksione në kompani offshore dhe janë përfitues të drejtpërdrejtë të aktivitetit të tyre, do të jenë të njohur për autoritetet. Qeveria ka përfunduar projektligjin “Për regjistrin e pronarëve përfitues”, i cili përcakton krijimin e një regjistri, i cili do të zbardhë emrat e pronarëve përfitues të kompanive të regjistruara në parajsat fiskale (offshore) me aktivitet në Shqipëri, të cilët zotërojnë të paktën 25% të aksioneve.
Kjo nismë synon të bëjë transparencë mbi kompanitë e regjistruara në parajsat fiskale, me pronësi të panjohur, të cilat kanë shkaktuar debate të shumta vitet e fundit. Shumë sipërmarrje të regjistruara në këto parajsa, kryesisht në ishujt Cayman, kanë fituar koncesione dhe administrojnë burimet e naftës në vend.
Projektligji u miratua pas rekomandimeve të Moneyval (Mekanizmi i Komisionit Europan për parandalimin e pastrimit të parave), i cili në një raport të dy viteve më parë vinte një theks të veçantë për rreziqet që paraqet prezenca e kompanive që nuk kanë pronësi të qartë, të ashtuquajtura “beneficiary onwnership”, pra ku përfituesit realë nga këto sipërmarrje nuk dihen. Raporti thekson se ato mund të keqpërdoren për pastrim parash dhe bën thirrje që të ketë kushte më të forta dhe më shumë informacion për to.
“Qëllimi i këtij projektligji, është krijimi, funksionimi dhe administrimi i Regjistrit të Pronarëve Përfitues, në funksion të të cilit përkufizohet termi pronar përfitues i subjekteve të regjistruara në Republikën e Shqipërisë, që kanë detyrimin ligjor të regjistrojnë pronarin përfitues duke rregulluar të drejtat dhe detyrimet përkatëse të tyre. Gjithashtu, rregullohet procedura dhe mënyra e mbajtjes së të dhënave të regjistruara të pronarëve përfitues, si dhe parashikohen masat ndëshkuese në rast të mosregjistrimit të pronarëve përfitues apo mospërmbushjes së detyrimeve ligjore të përcaktuara nga ky ligj” thuhet në relacionin që shoqëron këtë draft.
Autoriteti publik që do të menaxhojë regjistrin sipas projektligjit do të jetë Qendra Kombëtare e Biznesit dhe i njëjti draft parashikon edhe afatin që duhet të respektohet nga bizneset për të deklaruar pronësinë e qartë si dhe masa administrative në rastet kur kjo nuk zbatohet.
Por cilat do të jenë të dhënat që do të regjistrohen në regjistër? Sipas projektligjit regjistri i Pronarëve Përfitues do të përmbajë Numrin Unik të Identifikimit të Subjektit (NUIS) si dhe emrin e Subjektit Raportues.
Të dhënat e detyrueshme për pronarët përfitues të subjektit raportues për shtetasit shqiptarë janë: emër dhe mbiemër, numri i identifikimit personal, datëlindja, shtetësia adresa e rezidencës së përhershme. Për shtetasit e huaj do të kërkohet emër dhe mbiemër, numri i identifikimit personal, datëlindja, numri i pasaportës dhe shteti lëshues, data e lëshimit dhe data e skadimit të pasaportës, shtetësia, adresa e rezidencës së përhershme.
Sipas projektligjit çdo person mund të marrë informacion për të dhënat e regjistruara në regjistër, të cilat nuk janë lirisht të aksesueshme dhe publike, vetëm nëse provon se ka një interes të ligjshëm për marrjen e këtij informacioni.
