Në Samitin e Beogradit për “Ballkanin e Hapur” ne diten e dyte te saj, me pjesëmarrjen e liderëve të vendeve partnere të nismës, Shqipërisë, Serbisë, Maqedonisë së Veriut, Malit të Zi dhe Bosnjë-Hercegovinës, si dhe me pjesëmarrjen me statusin e të ftuarit të Turqisë dhe Hungarisë, – u nënshkruan disa marrëveshje të rëndësishme bashkëpunimi mes vendeve themeluese të Nismës, Shqipërisë, Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut:
Marrëveshjet janë në fushën e sigurisë ushqimore, minierave dhe kinematografisë, si dhe një plan në fushën e emergjencave civile.
1-Marrëveshja për sigurinë ushqimore midis Republikës së Serbisë, Republikës së Shqipërisë dhe Republikës së Maqedonisë së Veriut. (Marrëveshja u nënshkrua nga ministrat e bujqësisë së vendeve përkatëse)
2-Memorandumi i Mirëkuptimit në fushën e kinematografisë dhe aktiviteteve audiovizive në Ballkanin Perëndimor. (Marrëveshja u nënshkruan nga ministrat e kulturës së vendeve respektive)
3-Marrëveshje për bashkëpunimin në fushën e minierave dhe Energjisë. (Marrëveshja u nënshkrua nga Ministrat e Infrastrukturës dhe Energjisë së Shqipërisë dhe Serbisë)
4-Plani ndër operativ në fushën e emergjencave civile mes Republikës së Serbisë, Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe Republikës së Shqipërisë. (Marrëveshja u nënshkrua ndërmjet Zëvendës ministrit dhe kreut të Departamentit të Emergjencave, Serbi, Zëvendësdrejtorit të emergjencave civile të Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe Drejtorit të Agjencisë Kombëtare të Emergjencave Civile të Shqipërisë)
Gjatë konferencës për shtyp, vendet anëtare të Ballkanit të Hapur i bënë thirrje BE-së për të përballuar krizën energjetike gjatë dimrit. Kryeministri Edi Rama deklaroi se do i drejtohen me shkrim Brukselit për t’i dhënë mbështetje financiare
“Vendet e Bashkimit Europian kanë buxhetet e tyre por kanë dhe buxhetin e përbashkët. Ne kemi buxhetet tona shumë modeste. Ne do i drejtohemi edhe me shkrim Brukselit dhe vendeve anëtare, të tre së bashku dhe me kënaqësi do të pranonim edhe firmën e 3 vendeve të tjera për ti kërkuar të njëjtën gjë për ne, për një mbështetje financiare ekstra përveç mbështetjes tonë buxhetore.
Parashikimet që kemi ndarë me presidentin e Serbisë, Maqedonisë së Veriut dhe kolegët e tjerë për shpenzimet janë marramendëse. Kemi përpara 7 muaj shumë të vështirë. Dhe për Shqipërinë kjo do të thotë në rastin më të mirë afro gjysmë miliardi euro që do të shkojë për mbajtjen e sistemit, për të vazhduar furnizimin me energji dhe për të mbështetur konsumatorët. Shpresoj që të na dëgjojnë dhe që të jemi dhe ne pjesë e ndarjes së kësaj përgjegjësie. Kemi firmosur marrëveshje të tjera. Jemi optimist. Ne duam të zgjerojmë investimet duke krijuar një agjenci të përbashkët investimi, agjencia e Ballkanit të Hapur për investimet e huaja”.
Rama apeloi ndaj Bashkimit Europian që të mos braktisë Ballkanin siç bëri në pandemi.
Kreu i qeverisë shqiptare, Edi Rama theksoi nga samiti i “Open Balkan” në Beograd Ballkanin duke përfshirë edhe Shqipërinë e pret një dimër i vështirë, si pasojë e krizës energjetike.
“Ky dimër ka gjasa të jetë dimri më i vështirë që kemi hasur në këto vite. Në vendet mëdha si Britania, Franca apo Italia po paraqiten plane të shkurtimit të energjisë elektrike. Plane që përfshijnë fikjen e dritave pas orës 22:00 në rrugë, në vitrinat e dyqaneve, që do të thotë mbyllje të bareve, aktiviteteve që do të jetë njësoj si në pandemi, pra mbyllje e jetës, si në pandemi. Ne kemi folur për bashkëpunim në këtë drejtim, për t’i qëndruar pranë njëri-tjetrit. Ne në Shqipëri kemi marrë një vendim, që nuk e di ende nëse është i çmendur apo shumë ambiciozë, për të mos e rritur çmimin e energjisë për familjet dhe biznesin e vogël. Por kjo do të thotë qindra miliona euro që dalin nga arka e shtetit. Çështja është sa gjatë do të vazhdojë kjo histori. E përsëris apelin ndaj BE që të mos bëjë me ne turpin që bëri në kohën e pandemisë. Që na detyroi të shkonim në Kinë dhe pa vetëm brenda kështjellës së vet. Edhe liderët e BE e kanë pranuar këtë”, tha Rama.
Presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç
Presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç u shpreh sot krenar që mikpriti në Beograd nismën e “Ballkanit të hapur”.
Vuçiç u shpreh se, “kjo nismë i sjell shpresë kësaj pjese të botës, e cila ka qenë gjithmonë e mbarsur me konflikte dhe me keqkuptime në kohët më të mira”.
“Kemi provuar gjithçka, përveç përpjekjes për të bashkëpunuar për të punuar krah njëri-tjetrit e për t’u përpjekur e për të siguruar një jetë më të mirë për qytetarët. Besoj se ka ardhur koha për t’u përpjekur për këtë”, tha Vuçiç.
Ai dha edhe disa shifra në lidhje me shkëmbimet tregtare mes vendeve.
“Për të njëjtën periudhë vitin e kaluar midis Maqedonisë së Veriut dhe Serbisë kemi pasur një rritje me 1033 të numrit të kamionëve, deri në më shumë se 7 mijë. Tashmë kemi mbi 8 mijë kamionë që udhëtojnë midis dy vendeve. Gjithashtu kjo ka përmirësuar tregtinë midis 2 vendeve, pjesërisht për shkak të vlerës dhe çmimeve më të larta, por gjithashtu edhe falë sasisë të përgjithshme të mallrave dhe një shkëmbimi më të lartë tregtar nga 12 % deri në 29%, në varësi të vendeve për të cilat flasim drejt Serbisë. Këto janë shifra të rëndësishme që tregojnë se kompanitë tona se prodhuesit tanë bujqësor, fermerët, e dinë që kjo nismë është tejet e rëndësishme për ta”.
Duke folur për krizën e energjisë, Vuçiç tha se, “një dimër i vështirë po afrohet dhe kushdo që thotë ndryshe nuk do t’iu thoshte të vërtetën. Kemi parë që do të ketë ndihmë apo më mirë ka premtim nga BE-ja që do të ndihmohet, për shkak të parave të shumta të përdorura për të mbledhur energjinë elektrike. Ne do të përpiqemi të kërkojmë natyrisht ndihmën e tyre. Ndihma e pjesshme apo mbështetja për të blerë sasitë e nevojshme të energjisë, nëse na e lejojnë ta bëjmë këtë gjë, do të jetë shumë e rëndësishme do të jetë e shkëlqyer për të gjitha vendet tona, për nismën e “Ballkanit të Hapur”, por gjithashtu edhe për Bosnjë-Hercegovinën dhe Malin e Zi të pranishëm këtu. Natyrisht është një barrë edhe e tyre dhe për ne për t’i mbijetuar dimrit”.
“Kemi folur për rëndësinë e projekteve energjetike dhe çfarë do të ishte e nevojshme që të bënim. Sepse po të kishim një gazsjellës më të mirë me Maqedoninë e Veriut do të kishim një situatë më të mirë me energjinë elektrike duke qenë se mund t’i përdorim kapacitetet e tyre të gazit kur ata nuk kanë gaz dhe ne nuk kemi kapacitete të nevojshme. Kështu që jemi në këtë pikë, jemi në vështirësi në të dyja anët. Pra e ardhmja duhet të na gjejë më të përgatitur. Shqipëria për shembull, ka qymyrgurin, ne nuk e kemi. Shumë mund të bëhet në të ardhmen dhe mund të shohim se çfarë mund të bëjmë për të mirën e të gjitha palëve dhe për të mirën e të gjithë fqinjëve tanë gjithashtu”, tha Vuçiç.
Kryeministri i Malit të Zi, Dritan Abazoviç
Kryeministri i Malit të Zi, Dritan Abazoviç deklaroi se bashkëpunimi mes vendeve të Ballkanit Perëndimor është mesazhi më i mirë i këtij samiti.
Në konferencën e përbashkët në samitin e “Ballkanit të hapur” në Beograd, Abazoviç përgëzoi për marrëveshjet e nënshkruara sot mes vendeve të kësaj nisme.
“Në takimin që kishte të bënte me grupin e krizave si siguria ushqimore dhe energjia, ne kërkuam që Mali i Zi të dërgojë përfaqësuesin vet këtu dhe të marrë përgjegjësinë që ta bëjë një gjë të tillë dhe ta kërkojë në seancën e mbledhjes se qeverisë që të zgjedhim të deleguarin”, tha ai.
Abazoviç shtoi se “mbështes marrëveshjen edhe se nuk jemi një anëtare i plotë i nismës e “Ballkanit të hapur”, megjithatë kjo flet në favor të asaj çfarë kryetari i Bosnje-Hercegovinës tha se ka një frymë pozitive midis njerëzve”.
“Na duhet të zgjedhim radhët e bashkëpunimi e të bëjmë zgjedhjet më të mira për qytetarët dhe duhet të rrimë pranë njëri-tjetrit dhe kjo është mesazhi më i mirë i Samiti në Ohër dhe i Samiti këtu në Beograd”, tha ai.
Kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Dimitar Kovaçevski
Kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Dimitar Kovaçevski deklaroi sot se “kemi arritur marrëveshje për sigurinë ushqimore, energjinë dhe marrëveshjen për katastrofat dhe rritjes së investimet në sektorin kinematografik”.
Në konferencën e përbashkët pas samit të “Ballkanit të hapur”, Kovaçevski u shpreh se ka qenë një ditë shumë e rëndësishme për rajonin.
“Jemi këtu së bashku për të përcjellë mesazhi se si shtete dhe qeveri bashkohen në solidaritet për të ndërmarrë veprime për t’u përballur me kriza së bashku me të cilat përballe Evropa dhe vendet tona. Dimri që vjen do jetë i gjatë dhe më i vështiri që prej Luftës së Dytë Botërore, qoftë për ne dhe të gjithë botën. Duke gjykuar nga bashkëbisedimet sot është më mirë t’i mbijetojë së bashku sesa vetëm. Ky thelbi i “Ballkanit të hapur”, lidhja solidariteti, marrëdhëniet e fqinjësisë së morë për të përmirësuar jetë dhe standarde e qytetarëve. Kjo nuk është gjë e re për ne si fqinjë të mirë, e kemi ndihmuar njëri-tjetrin për pandeminë dhe gjatë kohëve të katastrofave natyrore”, tha ai.
Kovaçevski shtoi se ne do të bashkëpunojmë së bashku për të siguruar sigurinë ushqimore dhe do ndihmojmë njëri tjetrin nëse përballemi me mungesa në tregjet tona.
“Kjo lidhet me sigurimin e ushqimeve bazë dhe nuk do të ketë ndalesa tregtare. Do të sigurojmë një qarkullim të sigurt pa asnjë kufizim. Qeveritë tona kanë punuar për një kohë të gjatë për të rritur prodhimin vendas të ushqimit. Ajo çfarë kemi bërë sot me marrëveshjen për mekanizmat për sigurinë ushqimore na ka bërë ta shohim më gjerësish sepse tani jemi një rajon që kujdeset për qytetarët e vet dhe ofrojmë një alternativë për përballimin e çështje. Me nismën ‘Ballkani i hapur’ kemi treguar se Maqedonia e Veriut, Serbia dhe Shqipëria kanë hedhur hapat e duhur në kohën e duhur. Ne po përballemi me çështje të përbashkëta. Sot dhe dje me panairin e parë të verës, ku ne lidhe potencialet për zhvillimin e ekonomive tona dhe të rajonit”, tha ai.
Po ashtu, Kovaçevski theksoi se “përveç çështjeve ushqimore kemi rënë dakord edhe për një çështje tjetër që ka të bëjë me bashkëpunimin në energji dhe përballimin e krizës energjetike”.
/Argumentum.al
