Bashkimi Evropian u ka kërkuar qytetarëve të saj të grumbullojnë mjaftueshëm ushqime dhe furnizime të tjera thelbësore për t’i mbajtur ata për të paktën 72 orë nëse ndodh kriza, tha Komisioni Evropian. “Në rast të ndërprerjeve ekstreme, periudha fillestare është më kritike”, thotë dokumenti, duke përcaktuar skenarë të mundshëm, nga lufta te sulmet kibernetike dhe sëmundjet vdekjeprurëse deri te përmbytjet e shkaktuara nga klima, citojnë mediat europiane
Strategjia e zbuluar të mërkurën nga Komisioni Evropian përfshin një listë me 30 veprime konkrete që thotë se shtetet anëtare të BE-së duhet të ndërmarrin për të rritur gatishmërinë e tyre kundër krizave të mundshme në të ardhmen, duke filluar nga fatkeqësitë natyrore dhe aksidentet industriale deri te sulmet nga aktorët keqdashës në fushën kibernetike ose ushtarake.
Bashkimi Evropian u ka bërë thirrje qytetarëve të tij në 27 shtetet e tij anëtare që të përgatisin komplete mbijetese treditore mes shqetësimeve në rritje për një konflikt të mundshëm ushtarak. Europa duhet të marrë të gjitha mjetet për t’u mbrojtur kundër agresionit ushtarak, tha të martën presidenti i Këshillit Evropian Antonio Costa, duke shtuar se paqja pa mbrojtje është një iluzion. “Nëse Rusia konsideron se kufijtë e Ukrainës janë vetëm një vijë në hartë, pse duhet të respektojë çdo pikë tjetër.
“Në BE ne duhet të mendojmë ndryshe sepse kërcënimet janë të ndryshme, ne duhet të mendojmë më të mëdhenj sepse kërcënimet janë gjithashtu më të mëdha,” u tha gazetarëve Hadja Lahbib, Komisioneri për ndihmën humanitare dhe menaxhimin e krizave.
Roxana Mînzatu, Komisioni për gatishmëri, duke folur përkrah saj, shtoi se blloku “nuk po fillon nga e para”.
“Pandemia COVID ka treguar se vlera e shtuar e të vepruarit së bashku në solidaritet, në koordinim, në kuadrin e Bashkimit Evropian është absolutisht thelbësore, kjo është ajo që na bën më efikas, na bën më të fortë”, tha ajo.
Një nga fushat kryesore të identifikuara është nevoja për të rritur gatishmërinë e popullsisë me Komisionin që u kërkon shteteve anëtare të sigurojnë që qytetarët të kenë një pajisje urgjence që u lejon atyre të jenë të vetë-mjaftueshëm për një minimum prej 72 orësh në rast se u shkëputen furnizimet thelbësore.
Disa shtete anëtare kanë tashmë udhëzime të tilla me afate kohore të ndryshme. Franca, për shembull, kërkon një paketë mbijetese 72-orëshe që përfshin ushqim, ujë, ilaçe, një radio portative, një elektrik dore, bateri rezervë, karikues, para, kopje të dokumenteve të rëndësishme duke përfshirë receta mjekësore, çelësa rezervë, rroba të ngrohta dhe mjete bazë si thika.
Plani i Komisionit synon të harmonizojë udhëzimet në të 27 shtetet anëtare në mënyrë që të sigurohet që “të gjithë, në nivele të ndryshme, të kenë, për ta thënë kështu, një manual se çfarë duhet bërë kur bien sirenat”, tha një zyrtar i lartë i BE-së, duke folur në kushte anonimiteti.
“Niveli i gatishmërisë në të gjithë Bashkimin, në vende të ndryshme anëtare është shumë i ndryshëm. Gatishmëria kuptohet padyshim në mënyra të ndryshme midis vendeve anëtare,” shtoi i njëjti zyrtar.
Rritja e rezervave
Një fokus tjetër kyç i strategjisë është rritja e grumbullimit të pajisjeve dhe furnizimeve thelbësore, kundërmasave mjekësore si vaksinat, ilaçet dhe pajisjet mjekësore, lëndët e para kritike në mënyrë që prodhimi industrial i pajisjeve strategjike të mund të vazhdojë, dhe pajisjet e energjisë.
Brukseli ka paraqitur tashmë një propozim për të rritur grumbullimin e mineraleve thelbësore dhe do të publikojë, para verës, një strategji grumbullimi për ilaçet kritike, një kompetencë që i takon shteteve anëtare.
Strategjia e Përgatitjes synon “të bashkojë këtë dhe të identifikojë se si ndërveprojnë stoqet, cilat janë përvojat e përbashkëta për të mësuar nga njëri-tjetri,” tha një tjetër zyrtar i lartë i BE-së, duke folur gjithashtu në kushte anonimiteti.
Kjo mund të sjellë zhvillimin e më shumë rezervave në nivel të BE-së për mbrojtjen civile që do t’i shtonin rezervave ekzistuese nga mekanizmi RescEU. Por “disa prej tyre mund të jenë në nivel kombëtar, disa prej tyre janë virtuale, në thelb marrëveshje me sektorin privat, disa prej tyre janë fizike”.
“Ky është një diskutim që duhet të kemi: cili është konfigurimi më i mirë i mundshëm për të garantuar objektivin përfundimtar të vazhdimit të këtyre funksioneve jetësore shoqërore në të gjitha rrethanat,” shtoi zyrtari.
Përmirësimi i bashkëpunimit ndërmjet autoriteteve civile dhe ushtarake në rast krize është identifikuar gjithashtu si një prioritet kyç. Komisioni tha se do të krijojë një kornizë gatishmërie civilo-ushtarake me role dhe përgjegjësi të qarta dhe ka kërkuar që të kryhen ushtrime të rregullta për të testuar praktikat më të mira.
“Ne kemi shumë shembuj, për fat të keq, në jetën reale, se për çfarë lloj kërcënimi duhet të jemi të përgatitur (për)”, tha një nga zyrtarët e cituar më lart, duke përfshirë akte sabotazhi, fushata dezinformuese dhe sulme kibernetike.
Identifikimi i roleve të autoriteteve civile dhe ushtarake është një proces që tashmë ka filluar, shtoi zyrtari, duke përmendur aktet sabotuese në Detin Baltik.
“Tani po analizojmë se si po reagojmë dhe ku janë pikat e verbëra, ku mund të jemi më efikas, ku mund të jemi më të shpejtë, çfarë tjetër mund të bëjmë”, shtuan ata.
E gjithë kjo punë do të mbështetet nga një qendër e re e koordinimit të krizave të BE-së dhe nga një vlerësim i rreziqeve dhe kërcënimeve, i pari prej të cilit do të publikohet në fund të vitit 2026.
I pyetur se pse ekzekutivit të BE-së i duhet më shumë se një vit për të prodhuar këtë dokument, një nga zyrtarët tha se ai është një proces “kompleks” me “shumë kontribute nga shtetet anëtare që ushqehen” në të dhe analiza të tjera sektoriale të publikuara në afate të ndryshme kohore.
“Për ta bashkuar këtë, për ta analizuar këtë dhe për të prodhuar një dokument që është i tretshëm dhe ofron vlerë të shtuar, duhet pak kohë. Kjo është arsyeja pse ne nuk do të donim ta bënim këtë brenda disa javësh, sepse ekziston rreziku që diçka të anashkalohet (…) dhe të mungojnë disa pjesë analizash dhe informacioni,” thanë ata.
Komisioni ndërkohë do të lëshojë paralajmërime të hershme ad-hoc dhe do të ngrejë këtë vit një panel kontrolli krizash për t’i mbajtur shtetet anëtare të përditësuara për rreziqet përpara dhe për të mbledhur të dhëna për t’u përgatitur.
/Argumentum.al
