Maja Çohan-[i]
Presidenti rus Vladimir Putin filloi një vizitë dyditore në Indi ku do të takohet me kryeministrin Nerandra Modi dhe do të marrë pjesë në samitin vjetor mes dy vendeve. Gjatë viztës pritet të nënshkruhen një sërë marrëveshjesh dhe këto në momentin kur Shtetet e Bashkuara në muajt e fundit kanë forcuar presionin mbi Delhin për të zvolguar sasinë e blerjes së naftës ruse. Të gjitha këto po zhvillohen krahas një sërë bisedimesh të cilët administrata e presidentit amerikan Donald Trump po zhvillon me Moskën dhe me Keivin në përpjekje për të gjetur një rrugëdalje nga lufta.
India dhe Rusia për dhjetëvjeçarë të tërë mëkojnë një aleancë të afërt, ndërsa raportet personale mes Putinit dhe Modit rregullisht përshkruhen si të ngrohta. BBC-ja ka analizuar përse takimi i dy krerëve është me rëndësi dhe çfarë duhet patur parasysh.
Miqësi e veçantë, interesa tregtare dhe politikë globale
Përse India është kaq e rëndësishme për Kremlinin? Përgjigja nis nga numurat:
- Pothuajse 1,5 miliardë banorë
- Rritje ekonomike vjetore më të madhe se tetë përqind, gjë që Indinë e bën ekonominë e madhe me rritjen më të shpejtë
Një treg i tillë është tejet tërheqës për energjentët dhe lëndët e para ruse më së pakti naftën. India është konsumatori i tretë më i madh në botë i naftës së papërpunuar dhe sot e blen në mënyrë masive nga Rusia. Para invazionit në Ukrainë vetëm 2,5 përqind e importit të naftës vinte nga Rusia, ndërsa sot kjo shifër është 35 përqind në sajë të uljeve të mëdha që ka bërë Moska për shkak të sanksioneve dhe humbjeve të tregut euroopian.
Me këtë Delhi është i kënaqur. Uashingtoni- shumë më pak. Në muajin tetor administrata e Trumpit i vendosi tarifa doganore shtesë në shifrën 25% ndaj eksporteve indiane, duke, pohuar se India me blerjen e naftës ruse financon Kremlinin. Që atëherë porositë indiane ranë në mënyrë të butë, por Putini gjithsesi do të përpiqet t’i rrisë.
Lidhja tjetër kyçe janë armët. Tradicionalisht India blen sisteme luftarake ruse, dhe, në prag të ardhjes së Putinit u shfaqën hamendësime mbi kontrata të reja për avionët më modernë dhe sistemet antiajrore.
Krahas këtyre Rusia, e përballur me mungesë të fuqisë punëtore, e sheh Indinë gjtihnjë e më shumë si burim punonjësisht të kualifikuar.
Interes gjeopolitik i qartë
Por në tërë këtë histori është i qartë interesi gjeopolitik: Kremlini dëshiron të tregojë se Perëndimi nuk arriti t’a izolojë. Rruga në Indi dhe takimi me Modin është rast i shkëlqyer për një demonstrim të tillë, e njëjta gjë vlen edhe për shkuarjen e paradokohëshme të Putinit në Kinë dhe takimet me Xi Jinpingun. Fotografia e përbashkët Putin, Xi, Modi jep një mesazh të qartë: edhe përkundër luftës në Ukrainë, Rusia vazhdon të ketë partnerë të rëndësishëm globalë të cilët janë haptazi për botën “multipolare”. Moska thekson vazhdimisht “partneritetin pa kufinj” të saj me Pekinin, ndërsa me Indinë gjithsesi mëkon “partneritet të veçantë dhe të privilegjuar strategjik”, gjë që është në kontrast të ashpër me marrëdhëniet sot praktikisht të ngrira mes Rusisë dhe Bashkimit Europian.
Mendoj se Kremlini është i sigurtë se Perëndimi, përfshirë edhe Europën, “ka dështuar plotësisht” thotë analisti i “Novaja Gazjeta”, Andrej Kolesnikov. “Nuk jemi të izoluar sepse kemi lidhje me Azinë dhe Jugun Global. Ekonomikisht, kjo është e ardhmja. Por tani jemi plotësishtë të izoluar nga Europa, gjë që është e paparë… jam i sigurtë se një pjesë e elitës politike dhe të biznesit rus ëndërron për rikthimin në Europë dhe bërjen e biznesit jo vetëm më Kinën dhe Indinë”.
Këtë javë do të dominojnë mesazhet mbi miqësinë ruso-indiane, marrëveshjet tregtare dhe lidhjet e reja ekonomike mes Moskës dhe Delhit.
Autonomia strategjike e Modit në provë
Vizita e Putinit ndodh në një moment të ndjeshëm për ambicjet indiane dhe pozicionin global të Modit. Marrëdhnëiet indiano-ruse kanë rrënjë të thella që në kohën e sovjetikëve dhe i kanë mbijetuar të gjithë turbulencave gjeopolitike, ndërsa Putini u ka kushtuar atyre më shumë vëmendje pothuajse se asnjë lider rus para tij. Modi ka deklaruar se dialogu është e vetmja mënyrë për zgjidhjen e çështjes së luftës në Ukrainë, duke refuzuar t’u bashkohet kritikave perëndimore drejtuar Rusisë. Ky është guri themeltar i “autonomsië strategjike indiane”- balancimi mes Moskës dhe Perëndimit – dhe ka funklsionuar deri në momentin e rikthimit të Trumpit në Shtëpinë e Bardhë, kur raportet mes ShBA-ve dhe Indisë ranë në nivelin më të ulët në këta dhjetëvjeçarët e fundit për shkak të konfliktiti dganor.
Në këtë kontekst vizita e Putinit në Moskë ka rëndësi të veçantë për Modin, sepse i duhet të balancojë mes Moskës dhe presionit nga Uashingtoni. Modi dëshiron t’i japë mesazh opinionit publik vendas dhe botës se nuk ka hequr dorë nga Putini dhe njëkohësisht nuk është dorëzuar para Trumpit, të cilin dikur e pati përshkruar si “mikun e tij të vërtetë”. Njëkohësisht bëjnë presion edhe partnerët europianë- ambasadorët e Gjermanisë, Francës dhe Mbretërisë së Bashkuar në Indi kësaj jave deklaruan bashkërisht një koment të ashpër duke kritikuar agresionin rus. Për këtë Modi i duhet të bëjë kujdes që forcimi i raporteve me Rusinë të mos dëmtojë marrëveshjet me ShBA-të dhe partneritetin e tij me Europën.
“Për Indinë është sfidë të arrijë ekuilibër strategjik- të mbrojë autonominë dhe njëkohësisht të administrojë presionin nga Uashingtoni dhe vartësinë nga Moska”, deklaron think tank-u GTRI nga Delhi.
Nafta, mbrojtja dhe disbalanca e stërmadhe në tregti
Modi ka edhe një motiv: dëshiron të ndreqë disballancën e stërmadhe në shkëmbimet tregtare. Tregtia dypalëshe ka kërcyer në 68,7 miliardë dollarë (mars 2025), në raport me vetëm 8,1 miliardë dollarë që ishte në vitin 2020 – pothuajse ekskluzivisht për shkak të blerjes së naftës së papërpunuar të lirë ruse. Ndërkohë eksporti indian mbeti i vogël. Në mënyrë që të evitojnë sanksionet, kombpanitë indiane tashmë kanë zvogluar porositë për naftën ruse e po kërkojnë zona alternative bashkëpunimi.
Hapësira që ka më shumë shanse është mbrojtja. Importi indian i pajisjeve ushtarakje ruse ka rënë në 36 përqind nga kulmi që ishte 72 përqind, sepse Delhi po përpiqet të diversifikojë burimet dhe të ndërtojë industrinë e tij ushtarake. Por shifrat variojnë: pjesët kryesore të ushtrisë indiane vazhdojnë përsëri të mbështeten në platformat ruse. Shumë eskadrilje ajrore përdorin Suhoj 30, ndërsa konflikti i para pas kohëve me Pakistanin tregoi se sistemet si puna e S-400 vazhdojnë të jenë të pazëvendësueshëm, por edhe ku ka brishtësi serioze.
Sipas lajmeve, India kërkon të blejë sistemin e modenizuar S-500 dhe avionin e ri luftarak Su-57 të gjeneratës së pestë, veçanërisht tani mbasi Pakistani ka blerë steath avionin kinez J-35. Problemi është se Rusia, për shkak të sanksioneve dhe luftës, vuan nga mungesa e komponenteve kryesorë, dhe për këtë dorëzimi i disa sistemeve S-40 është shtyrë për në vitin 2026. Modi do të përpiqet të marrë nga Putini garanci të forta në lidhje me këtë dhe njëkohësisht dëshiron të forcojë më shumë Indinë në tregun rus.
GTRI nënvizon se prodhimet indiane janë vetëm përkohësisht të pranishëm në Rusi: “Kategoritë e orientuara për nga konsumatorët mbeten në periferi… telefonat smart, midhjet, mishi dhe veshjet ende përbëjnë një pjesë të vogël edhe përkundër ndryshimeve gjeopolitike”. Ndoshta dëshiron t’a ndryshojë një gjë të tillë, në mënyrë të veçantë pas luftës, kur pritet hapja përsëri e ekonomisë ruse. Qëllimi është të zvoglohet vartësia nga nafta dhe armët dhe të krijojë një lidhje më të gjërë, më të qëndrueshme ekonomike e cila nuk do të pengojë raportet e Indisë me Perëndimin.
“Vizita e Putinit nuk është rikthim nostalgjik i diplomacisë së pas luftës së ftohtë. Këto janë negociata mbi rreziqet, zinxhirët e furnizimit dhe izolimin ekonomik. Ecuria e thjeshtë do të sigurojë naftën dhe mbrojtjen ndërsa ajo ambicioze mund të riformësojë ekonominë rajonale”- kunkludon GTRI.
[i] https://www.tportal.hr/vijesti/clanak/sto-to-putin-pokusava-isposlovati-u-indiji-nafta-oruzje-i-geopoliticke-ambicije-20251204
/Përktheu për Argumentum Xhelal FEJZA
