Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, paralajmëroi të mërkurën se skadimi i marrëveshjes së fundit të mbetur për kontrollin e armëve bërthamore midis SHBA-së dhe Rusisë përfaqëson një “moment të rëndë për paqen dhe sigurinë ndërkombëtare”, duke i dhënë fund dekadave të kufizimeve ligjërisht të detyrueshme për dy arsenalet më të mëdha bërthamore në botë.
“Skadimi i Traktatit të Ri START, që nga mesnata e sotme, shënon një moment të rëndë për paqen dhe sigurinë ndërkombëtare”, tha Guterres në një deklaratë që shënonte skadimin e traktatit më 5 shkurt.
Ai theksoi se “për herë të parë në më shumë se gjysmë shekulli, përballemi me një botë pa asnjë kufizim detyrues për arsenalet strategjike bërthamore të Federatës Ruse dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës, dy shtetet që zotërojnë shumicën dërrmuese të rezervave globale të armëve bërthamore”.
Guterres tha se kontrolli i armëve bërthamore midis dy vendeve ka shërbyer prej kohësh si një forcë stabilizuese, duke ndihmuar në parandalimin e një katastrofe dhe në uljen e rrezikut të gabimeve shkatërruese.
Nga Bisedimet për Kufizimin e Armëve Strategjike (SALT) deri te New START, vuri në dukje ai, marrëveshjet dypalëshe çuan në reduktimin e mijëra armëve bërthamore dhe përmirësuan sigurinë globale.
“Kjo shpërbërje e dekadave të arritjeve nuk mund të vinte në një kohë më të keqe”, paralajmëroi ai, duke theksuar se “rreziku i përdorimit të një arme bërthamore është më i larti në dekada”.
Ai paralajmëroi se mungesa e kufijve të verifikueshëm mbi arsenalet strategjike rrit pasigurinë globale mes tensioneve gjeopolitike në rritje dhe ndryshimeve të shpejta teknologjike.
Megjithatë, Guterres vuri në dukje se momenti duhet të shihet edhe si një mundësi për të rivendosur përpjekjet për kontrollin e armëve.
“Bota tani shikon nga Federata Ruse dhe Shtetet e Bashkuara për të përkthyer fjalët në veprime”, tha ai, duke i nxitur të dyja palët të kthehen në negociata pa vonesë dhe të bien dakord për një kornizë pasardhëse që “rivendos kufijtë e verifikueshëm, zvogëlon rreziqet dhe forcon sigurinë tonë kolektive”.
Traktati i Ri për Reduktimin e Armëve Strategjike (New START) u nënshkrua më 8 prill 2010 në Pragë nga SHBA-ja dhe Rusia dhe hyri në fuqi më 5 shkurt 2011. Ai zëvendësoi traktatin START I të vitit 1991, i cili skadoi në dhjetor 2009, dhe zëvendësoi Traktatin e Reduktimit të Armëve Strategjike (SORT) të vitit 2002, i cili përfundoi kur START i Ri hyri në fuqi, sipas Shoqatës së Kontrollit të Armëve me seli në SHBA.-titull
