Ministrat e Jashtëm të NATO-s u mblodhën sot në Bruksel për ditën e parë të një takimi kyç që trajton sfidat globale të sigurisë, shpenzimet e mbrojtjes dhe partneritetet e aleancës. Diskutimet, në krye të samitit të NATO-s që do të mbahet në Hagë, Holandë në qershor, pasqyrojnë angazhimin e NATO-s për t’iu përshtatur kërcënimeve në zhvillim dhe për të nxitur unitetin transatlantik.
Takimet përfshinin një fokus në partneritetin Indo-Paqësor të NATO-s, duke nënvizuar theksin në rritje të aleancës mbi sigurinë globale përtej rajonit Euro-Atlantik. Këto diskutime synonin të përmirësonin bashkëpunimin me partnerët kryesorë në adresimin e sfidave të përbashkëta, të tilla si siguria kibernetike dhe konkurrenca strategjike.
Ministri i Jashtëm i Ukrainës, Andrii Sybiha në mbrëmje iu bashkua pas orës 9:30 Këshillit NATO-Ukrainë së bashku me Përfaqësuesen e Lartë të BE-së Kaja Kallas. Diskutimet u përqëndruan në nevojat dhe strategjitë imediate të sigurisë të Ukrainës për të arritur një paqe të qëndrueshme.
Duke folur me gazetarët në fillim të takimeve më herët sot, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte vlerësoi përpjekjet e SHBA-së drejt ndërmjetësimit të paqes në Ukrainë, duke nënvizuar negociatat e vazhdueshme të Presidentit Donald Trump.
“Amerikanët kanë thyer një bllokim,” tha Rutte. “Ata po punojnë me rusët dhe ukrainasit për të arritur një marrëveshje paqeje, dhe ndoshta ndërmjetëse për një armëpushim. Unë i mirëpres shumë këto përpjekje dhe pajtohem me vijat e kuqe për një paqe të qëndrueshme dhe të qëndrueshme për Ukrainën.”
Rutte theksoi Procesin e Planifikimit të Mbrojtjes të NATO-s si një mjet për të identifikuar boshllëqet dhe për të vendosur objektiva për rritjen e shpenzimeve. Ai vuri në dukje se aleatët evropianë dhe Kanadaja kanë shtuar kolektivisht mbi 700 miliardë euro në financimin e mbrojtjes që nga viti 2014, por theksoi se nevojiten investime të mëtejshme për t’iu kundërvënë kërcënimeve në mënyrë efektive.
“Shikoni çfarë kanë njoftuar gjermanët, kanë njoftuar evropianët, kanë njoftuar shumë vende të tjera. Pra, kjo është ndoshta rritja më e madhe në shpenzimet e mbrojtjes këtu në anën evropiane të NATO-s që nga fundi i Luftës së Ftohtë. Por ne kemi ende nevojë për më shumë. Kështu që do të diskutohet.”
Gjermania ka nisur nismën e saj më ambicioze për shpenzimet e mbrojtjes që nga Lufta e Dytë Botërore. Ligjvënësit miratuan së fundmi një paketë prej 1 trilion eurosh që përfshin një fond prej 500 miliardë eurosh për projekte infrastrukturore gjatë 12 viteve, duke përjashtuar shpenzimet e mbrojtjes nga kufijtë e rreptë të borxhit. Ky veprim historik i lejon Gjermanisë të tejkalojë kufirin e saj të mëparshëm prej 1% të PBB-së për shpenzimet e mbrojtjes, me plane për të investuar shumë në avionë të rinj luftarakë, ndihmë të zgjeruar ushtarake për Ukrainën dhe marrëveshje të tjera armësh.
Ndërkohë, Bashkimi Evropian ka lançuar “Planin e Evropës së Riarmatosjes”, i cili synon të mobilizojë 800 miliardë euro përmes prokurimeve të përbashkëta ushtarake dhe rregullave të relaksuara fiskale për buxhetet e mbrojtjes. Kjo nismë përfshin 150 miliardë euro kredi dhe fokusohet në përmirësimin e sistemeve të mbrojtjes ajrore, dronëve, aftësive kibernetike dhe lëvizshmërisë ushtarake nëpër shtetet anëtare.
Takimi do të vazhdojë të premten me një seancë të dedikuar ku do të përfshihet Përfaqësuesja e Lartë e BE-së Kaja Kallas për thellimin e bashkëpunimit NATO-BE. Për më tepër, siguria e Arktikut dhe stabiliteti në Ballkanin Perëndimor do të shfaqet në diskutimet e ardhshme.
/Argumentum.al
