Çështja e Grenlandës na tregoi se ka një gjë nga e cila Donald Trump ka vërtet frikë. Nuk janë sondazhet e opinionit publik, Kongresi apo ndonjë institucion tjetër. Janë tregjet. Kur ai sugjeroi se nuk do të ishte i kënaqur me asgjë më pak se dominimi i plotë mbi Grenlandën, ai i bëri indekset e Wall Street-it të bien dhe e la dollarin të tronditur keq. Tregjet u trembën nga ndikimi i mundshëm në marrëdhëniet e Shteteve të Bashkuara me aleatët e tyre, veçanërisht nëse Trump vendos të përdorë forcën ushtarake.
Por kjo nuk është hera e parë që presidenti amerikan është ndryshuar nga pozicioni i tij kur përballet me reagimet e tregjeve pa fytyrë dhe të pakufizuara. Kjo ndodhi gjatë kërcënimeve të tij të para me tarifa të tepruara dhe përsëri kur ai kërcënoi të shkarkonte kreun e Rezervës Federale. Ministrat dhe këshilltarët e tij e paralajmëruan atë për reagimet e tregjeve dhe ai u tërhoq.
Ky realizim duhet ta bindë Evropën të fillojë të përdorë të vetmen armë të vërtetë që ka – ndikimin e saj ekonomik. Është e vetmja mënyrë për të negociuar me Trump. Problemi është se unanimiteti për një veprim të tillë është jashtë diskutimit tani për tani dhe BE-ja është në rrezik të shpërbërjes nëse vjen momenti i së vërtetës dhe duhet të marrë një vendim të tillë.
Megjithatë, tregjet kanë fjalën e fundit edhe brenda Shteteve të Bashkuara. Nëse, për shembull, ato do të shembenin ose do të pësonin një korrigjim të rëndësishëm përpara zgjedhjeve të Kongresit të nëntorit, kjo do të kishte një ndikim të madh. Ata tashmë po tregojnë shenja ankthi, ndërsa shohin se sa i paparashikueshëm mund të jetë Trump, sa rreziqe shfaqen në skenën globale çdo ditë dhe si rregullat dhe institucionet e ndërtuara gjatë 80 viteve të fundit po shemben.
Të gjithë analistët seriozë bien dakord gjithashtu se investimet masive që po bëhen në inteligjencën artificiale rrezikojnë të provojnë të jenë një flluskë e madhe, ashtu si inovacionet e tjera dikur premtuese në të kaluarën. Vetë fakti që analizat që paralajmërojnë për një flluskë shfaqen çdo ditë në mediat me reputacion pasqyron frikën – dhe madje panikun – në qarqet me ndikim të establishmentit ekonomik amerikan mbi mënyrën se si mund të zhvillohen ngjarjet.
Trump do të bëjë – dhe do të vazhdojë të bëjë – atë që di dhe i pëlqen më shumë: të shtyjë kufijtë në çështje të ndryshme derisa të marrë atë që dëshiron ose derisa të mund të ekzekutojë një ndryshim të respektueshëm në bazë të ndonjë “marrëveshjeje” gjysmë të pjekur. Ajo që dëshiron kryeministri i Kanadasë ose ndonjë udhëheqës tjetër perëndimor nuk ka aspak rëndësi për presidentin amerikan. E vetmja gjë që ka rëndësi është ajo që shfaqet në ekranin e Bloomberg-ut. Kush do ta kishte menduar ndonjëherë se shpresa jonë për ta frenuar atë do të mbështetej te tregjet – një përrallë kaq klasike amerikane!
Përshtati në shqip: Argumentum.al
