Anëtarët e NATO-s kërkojnë të shmangin kaosin e mundshëm nëse SHBA-ja deklaron tërheqjen e saj nga blloku ushtarak transatlantik.
Fuqitë më të mëdha ushtarake të Evropës po hartojnë plane për të marrë përgjegjësi më të mëdha për mbrojtjen e kontinentit nga Shtetet e Bashkuara, duke përfshirë një hap drejt administratës së Presidentit Donald Trump, për një transferim të menaxhuar gjatë pesë deri në 10 vitet e ardhshme, sipas një raporti të ri.
Mbretëria e Bashkuar, Franca, Gjermania dhe vendet nordike janë ndër ato të përfshira në diskutimet joformale por të strukturuara që do të riformësonin bllokun e sigurisë së Organizatës së Traktatit të Atlantikut të Veriut (NATO), raportoi të enjten gazeta Financial Times, duke cituar katër zyrtarë evropianë të përfshirë.
Lajmi vjen gjithashtu pasi Bloomberg News raportoi të premten se NATO do t’i kërkojë Evropës dhe Kanadasë të rrisin rezervat e saj të armëve dhe pajisjeve me 30 për qind, në mes të konflikteve të saj politike me SHBA-në dhe kërcënimeve të përsëritura të Trump për t’u tërhequr nga blloku.
Sipas raportit të FT, bisedimet janë një përpjekje për të shmangur kaosin e mundshëm nëse SHBA deklaron në mënyrë të njëanshme tërheqjen e saj nga aleanca transatlantike e sigurisë që ka mbrojtur Evropën për 80 vitet e fundit.
Evropianët thuhet se duan ta paraqesin planin në SHBA përpara samitit vjetor të liderëve të NATO-s në Hagë në qershor.
Roli i SHBA
Aktualisht, SHBA kontribuon me 15.8 për qind në shpenzimet vjetore të NATO-s prej 3.5 miliardë dollarësh. Ajo gjithashtu vendos nga 80,000 deri në 100,000 ushtarë në të gjithë Evropën, duke e bërë rolin e saj të domosdoshëm për sigurinë e kontinentit.
Vendet evropiane si Gjermania, Franca dhe Britania e Madhe kanë njoftuar tashmë se do të rrisin shpenzimet e tyre të mbrojtjes dhe investimet në ushtrinë e saj.
Duke cituar zyrtarë qeveritarë, raporti i FT tha se do të duheshin rreth pesë deri në 10 vjet rritje të shpenzimeve për të ngritur aftësitë evropiane në një nivel “ku ato mund të zëvendësonin shumicën e kompetencave të SHBA”.
“Rritja e shpenzimeve është e vetmja lojë që kemi: ndarja e barrës dhe zhvendosja e numrit larg mbështetjes së SHBA-së,” u citua nga FT të ketë thënë një nga zyrtarët. “Ne po i fillojmë ato bisedime, por është një detyrë kaq e madhe saqë shumë janë të mbingarkuar nga shkalla e saj.”
Megjithatë, raporti thoshte se disa zyrtarë ende besojnë se Trump po bën vetëm disa retorikë dhe se ai nuk ka ndërmend të bëjë ndryshime të rëndësishme në aleancë. Të tjerë po pyesin nëse Evropa mund t’i besojë ende SHBA nën Trump.
Që kur Trump fitoi zgjedhjet në nëntor të vitit të kaluar dhe u kthye në detyrë në fillim të këtij viti, vendet evropiane janë përpjekur të rrisin shpenzimet e mbrojtjes dhe të rimendojnë pozicionin e tyre ushtarak, mes rritjes së vendosmërisë nga Rusia.
Bloomberg raportoi se pesë fushat kryesore që do të synohen në periudhën e ardhshme janë sistemet e mbrojtjes ajrore, kapacitetet e zjarrit të thellë, logjistika, sistemet e komunikimit dhe informacionit dhe kapacitetet e manovrimit tokësor.
“Sistemet e mbrojtjes ajrore u veçuan në mënyrë specifike si një zonë që kërkon më shumë aftësi nga të gjithë aleatët, përfshirë SHBA-në”, shtoi raporti./Al Jazeera-Argumentum.al
