Roli i teknologjisë në të ardhmen globale është vendimtar. Ekspertë të sigurisë, ekonomisë dhe nga bota e sipërmarrjes në intervistë për Grupin Mediatik të Kinës (CMG) shprehin opinionet e tyre për rolin e risive teknologjike në jetën e individit dhe shoqërisë, si dhe ndikimin e zhvillimit të Kinës në këtë panoramë.
Fatjon Softa theksoi se teknologjia po ndryshon rrënjësisht mënyrën si konceptohet siguria, qoftë në nivel personal apo institucional. Ai paralajmëron se sfidat e reja kërkojnë zgjidhje të sofistikuara, ku inteligjenca artificiale dhe sistemet e mbikëqyrjes luajnë rol kyç.
Isa Krasniqi solli një perspektivë nga sektori i turizmit, duke vënë në dukje se teknologjia po e transformon përvojën e udhëtimit. Nga rezervimet online te realiteti virtual që prezanton destinacione, ai argumentoi se turizmi po bëhet më i aksesueshëm dhe më i personalizuar.
Romina Radonshqi analizoi ndikimin ekonomik të teknologjisë, duke theksuar se inovacioni është motor zhvillimi për tregjet globale. Ajo veçoi Kinën si një fuqi që po udhëheq në investime teknologjike, duke ndikuar në ekuilibrat ekonomikë dhe strategjikë në botë. Të tre ekspertët ranë dakord se e ardhmja është e lidhur ngushtë me zhvillimet teknologjike dhe se Kina po luan një rol gjithnjë e më të rëndësishëm në këtë drejtim.
CMG : Si do e vlerësonit ecurinë e integrimit të Shqipërisë në hapat e zhvillimit teknologjik global?
Fatjon Softa: Shqipëria ka pasur një ecuri të lartë në aspektin teknologjik, sidomos vitet e fundit. Teknologjia është bërë pjesë integrale e çdo hallke nga administrata publike te siguria kombëtare. Nuk jemi më në fazën ku teknologjia shihej si luks, tani është domosdoshmëri. Ajo që është me rëndësi të theksohet është roli i Kinës në këtë zhvillim. Kina ka ndihmuar në mënyrë të drejtpërdrejtë, përmes investimeve, përmes transferimit të teknologjisë. Kemi marrë modele, pajisje dhe në disa raste edhe ekspertizë që na ka ndihmuar të përshpejtojmë procesin e digjitalizimit.
Eksperti i sigurisë Fatjon Softa në intervistë për CMG
Ekspertja e ekonomisë Romina Radonshiq në intervistë për CMG
Sipërmarrësi Isa Krasniqi në intervistë për CMG
CMG: A mundet Shqiperia, por edhe vende të tjera, të ecin nën të njëjtin ritëm në të ardhmen?
Fatjon Softa: Sigurisht, Kina është një shembull që duhet ndjekur, por nuk është e lehtë. Ai vend ka ecur me ritme të jashtëzakonshme, me një strategji të qartë dhe me burime të mëdha. Ne duhet të mësojmë nga mënyra si ata planifikojnë, si investojnë në teknologji dhe si e lidhin atë me çdo aspekt të jetës. Por duhet ta bëjmë këtë në mënyrë të përshtatur me realitetin tonë. Nuk mund të kopjojmë verbërisht, por mund të marrim frymëzim. Nëse duam të jemi konkurrues, duhet të ecim me hapa të shpejtë ndryshe, mbetemi pas.
CMG: Zonja Romina, jeni pedagoge. Si e ka ndryshuar teknologjia, auditorin?
Romina Radonshiq: Futja e teknologjisë në shkolla, sidomos në auditore universitare, ka sjellë një ndryshim të madh në mënyrën si studentët marrin informacionin. Tani nuk jemi më të kufizuar vetëm te librat fizikë apo leksionet tradicionale. Me platforma online, me akses në materiale digjitale dhe me mundësinë për të ndjekur leksione edhe nga auditorë ndërkombëtarë, studentët kanë një horizont shumë më të gjerë. Kjo ka rritur cilësinë e mësimdhënies dhe ka bërë që informacioni të jetë më i aksesueshëm për të gjithë.
CMG: Çfarë lehtësish ka krijuar teknologjia për studentët?
Romina Radonshiq: Teknologjia ka afruar studimet në mënyrë të jashtëzakonshme. Sot, një student në Shqipëri mund të ndjekë kurse nga universitetet më të mira në botë, pa pasur nevojë të udhëtojë. Kjo ka krijuar mundësi të reja për zhvillim profesional dhe akademik. Për më tepër, bashkëpunimet ndërkombëtare janë bërë më të lehta, sepse teknologjia ka thyer barrierat fizike.
Nëse më parë duhej të ishe fizikisht në një kampus për të qenë pjesë e një programi, tani mjafton një lidhje interneti dhe një kompjuter për të qenë pjesë e një komuniteti global studimi.
CMG: Si ka ndikuar në fushën tuaj zhvillimi i teknologjisë, z. Krasniqi ?
Isa Krasniqi: Teknologjia ka sjellë një revolucion të vërtetë në sektorin e turizmit dhe biznesit. Sot, një hotel mund të menaxhohet nga një aplikacion, rezervimet bëhen online, dhe klientët marrin shërbime të personalizuara pa pasur nevojë për ndërhyrje fizike. Kjo ka ulur kostot, ka rritur efikasitetin dhe ka përmirësuar përvojën e konsumatorit. Nga ana tjetër, bizneset kanë fituar akses në tregje të reja përmes platformave digjitale, duke e bërë më të lehtë promovimin dhe shitjen e produkteve apo shërbimeve. Teknologjia nuk është më thjesht një mjet, por është një partner strategjik për zhvillimin.
CMG: A ju kanë ndihmuar rrjetet sociale për zhvillimin e biznesit?
Isa Krasniqi: Risitë teknologjike dhe rrjetet sociale kanë ndryshuar mënyrën si komunikojmë, si promovojmë dhe si ndërtojmë marrëdhënie me klientët. Në turizëm, për shembull, një video e shkurtër në Instagram mund të tërheqë mijëra vizitorë. Influencuesit janë bërë ambasadorë të destinacioneve dhe reagimet në kohë reale ndihmojnë bizneset të përmirësojnë shërbimet. Kjo dinamikë e re ka krijuar një lidhje të drejtpërdrejtë mes konsumatorit dhe ofruesit të shërbimit, duke e bërë tregun më transparent dhe më të gjallë
CMG: Si ekspert turizmi dhe me këtë biznes prej vitesh të kuriozon Kina ?
Isa Krasniqi: Unë personalisht kam një aspiratë të madhe për të vizituar Kinën. Dua ta shoh nga afër se si funksionon teknologjia atje, si është integruar në jetën e përditshme dhe si ka ndikuar në zhvillimin urban dhe turistik. Kina është një shembull i jashtëzakonshëm i përparimit teknologjik, dhe mendoj se ka shumë për të mësuar prej saj jo vetëm si ekspert turizmi, por edhe si qytetar që beson në fuqinë e inovacionit.
Romina Radonshiq: Kina është një mundësi e madhe për zhvillim, sidomos për vende si Shqipëria që janë në faza të rëndësishme të tranzicionit ekonomik dhe teknologjik. Ajo që më bën përshtypje është mënyra si Kina ka arritur të ndërtojë një ekosistem të fuqishëm inovacioni, ku teknologjia nuk është thjesht një sektor, por një filozofi zhvillimi. Ne mund të përfitojmë shumë nga bashkëpunimi me Kinën përmes investimeve, shkëmbimit të eksperiencave dhe modeleve që ata kanë ndërtuar me sukses.
Risitë teknologjike që po vijnë nga Kina janë të mëdha dhe me ndikim global. Nga inteligjenca artificiale te sistemet e pagesave digjitale, nga edukimi online te automatizimi i industrive këto janë zhvillime që po ndryshojnë mënyrën si funksionon ekonomia. Shqipëria duhet të jetë e hapur ndaj këtyre risive, t’i analizojë me kujdes dhe t’i përshtasë në mënyrë strategjike.
Intervistoi Megi Latifi
/CGTN
