Shqipëria u bë anëtare e NATO-s më 1 prill 2009, një moment historik për vendin dhe për popullin shqiptar. Ky ishte një angazhim i rëndësishëm për stabilitetin, sigurinë dhe integrimin e vendit në strukturat euroatlantike. Pas një periudhe të gjatë reformash dhe angazhimi për përmbushjen e standardeve të NATO-s, Shqipëria arriti të bëhej pjesë e kësaj aleance ushtarake, që është një nga arritjet më të mëdha të politikës së jashtme të vendit në dekadat e fundit.
Procesi i anëtarësimit të Shqipërisë në NATO ka nisur që pas vitit 1999, pas mbarimit të Luftës në Kosovë dhe fillimit të një periudhe të re për rajonin e Ballkanit, që kërkonte stabilizim dhe zhvillim të qëndrueshëm.
Shqipëria mori ftesën për anëtarësim në samitin e Bukureshtit më 2 prill të vitit 2008. Më 25 prill të po të njëjtit vit Shqipëria filloi zyrtarisht bisedimet për anëtarësimin në NATO, që përfshinin disa çështje politike, ushtarake, sigurie dhe ligjore, ndërsa më 9 korrik të atij viti vendet anëtare të NATO-s nënshkruan në Bruksel protokollet e anëtarësimit me Shqipërinë dhe Kroacinë. Më 1 prill 2009, Shqipëria u bë anëtare e plote e NATO-s, duke u bërë një nga anëtarët më të rinj të aleancës.
Paraqitja e parë e Shqipërisë si anëtare me të drejta të plota e NATO-s u bë në Samitin e Aleancës që u mbajt në Strasbourg/Kehl më 4 prill 2009, ndërkohë që më 7 prill 2009, në selinë e Aleancës në Bruksel, u zhvillua ceremonia zyrtare e ngritjes së flamujve të Shqipërisë dhe Kroacisë në NATO.
Kontributi i Shqipërisë në NATO:
Në këto 16 vite anëtarësim, Shqipëria ka kontribuar aktivisht në misionet dhe operacionet paqeruajtëse të NATO-s, si dhe ka luajtur një rol të rëndësishëm në forcimin e sigurisë dhe stabilitetit të rajonit të Ballkanit. Disa nga misionet ku Shqipëria ka marrë pjesë përfshijnë:
- Misionet në Afganistan: Shqipëria ka kontribuar me trupa dhe ka ofruar mbështetje logjistike në misionet e NATO-s në Afganistan
- Misionet paqeruajtëse në Kosovë: Shqipëria ka kontribuar gjithashtu në misionin KFOR (Kosovo Force) të NATO-s, duke ofruar ndihmë për ruajtjen e paqes dhe sigurisë në Kosovë.
- Misionet në Libi dhe Irak: Trupa dhe përfaqësues të Shqipërisë kanë marrë pjesë edhe në misione të tjera të NATO-s në Lindjen e Mesme dhe Afrikë, si pjesë e angazhimit të përbashkët për sigurinë globale.
Përveç angazhimeve ushtarake, Shqipëria ka luajtur një rol të rëndësishëm në zhvillimin e politikave të sigurisë dhe bashkëpunimin me shtetet e tjera të NATO-s. Vendimi i Shqipërisë për të modernizuar ushtrinë dhe për të përmirësuar kapacitetet e saj mbrojtëse ka qenë një prioritet, dhe për këtë ka marrë mbështetje të vazhdueshme nga aleanca.
Reforma dhe Rritja e Kapaciteteve Ushtarake:
Një nga sfidat kryesore për Shqipërinë pas anëtarësimit në NATO ka qenë përmirësimi i kapaciteteve ushtarake dhe rritja e nivelit të gatishmërisë. Për të përmbushur standardet e NATO-s, Shqipëria ka bërë reforma të rëndësishme në sektorin e mbrojtjes, duke përfshirë modernizimin e ushtrisë, trajnimin e ushtarëve dhe përmirësimin e infrastrukturës ushtarake. Shqipëria ka investuar në teknologji moderne dhe ka rritur bashkëpunimin me aleatët për shkëmbimin e informacionit dhe koordinimin e operacioneve ushtarake.
Në përpjekje për të përmbushur standardet e NATO-s, Shqipëria ka kaluar në një periudhë të gjatë reformash, duke e reformuar më tej sistemin e mbrojtjes dhe duke forcuar lidhjet me shtetet e tjera anëtare. Kjo ka sjellë dhe rritje të besimit të aleatëve në angazhimin e Shqipërisë për sigurinë dhe stabilitetin e rajonit.
6 vite te anëtarësimit te Shqipërisë në NATO kanë shënuar një periudhë të rëndësishme për vendin, duke forcuar pozitat e tij në rajon dhe duke i dhënë mundësinë që të kontribuojë në sigurinë globale dhe të bëjë përparime të mëdha në sektorin e mbrojtjes dhe zhvillimit të brendshëm.
Shqipëri-NATO
Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe NATO-s shënuan një stad të ri pas vendimit të Aleancës për të ndërtuar një bazë taktike ajrore në Shqipëri, që konsiderohet baza e parë ajrore e NATO-s në Ballkanin Perëndimor.
Më 4 mars 2024, në Kuçovë të Qarkut të Beratit u inaugurua Baza Ajrore Taktike e NATO-s, e vetmja bazë e Aleancës në rajon, që është konsiderua nga autoritetet shqiptare me një rëndësi të re gjeostrategjike për Shqipërinë.
Ndërkohë, autoritetet shqiptare kanë ftuar NATO-n që të marrë pjesë në një bashkëfinancim për pjesën ushtarake të Portit të Durrësit, për ngritjen e një baze të Aleancës në port.
Një aspekt tjetër i bashkëpunimit janë edhe operacionet dhe misionet paqeruajtëse. Forcat e Armatosura të Shqipërisë janë angazhuar më parë dhe marrin pjesë në operacione ndërkombëtare dhe në misione të ndryshme jashtë vendit, si pjesë e operacioneve të drejtuara nga NATO, por edhe nga BE-ja dhe Kombet e Bashkuara (OKB).
Ushtarakët shqiptarë janë angazhuar në periudha të ndryshme në dhjetëra misione dhe operacione jashtë vendit, si në Kosovë, Bosnjë e Hercegovinë, Irak, Çad, Gjeorgji, në Detin Egje, Mali, Afganistan, Sudani i Jugut dhe Letoni.
Shqipëria i ka kushtuar vëmendje edhe rritjes së buxhetit për mbrojtjen. Autoritetet shqiptare kanë deklaruar se viti 2025 parashikohet të jetë viti i dytë ku plotësohet angazhimi ndaj NATO-s për të arritur një buxhet mbi vlerën 2 për qind në raport me Prodhimin e Brendshëm Bruto (PBB).
/Argumentum.al
