Akademikë, intelektualë, mbrojtës të të drejtave të njeriut, media dhe përfaqësues të organizatave joqeveritare, të cilët u mblodhën për të hetuar krimet e luftës që Izraeli vazhdon të kryejë në Rripin e Gazës, themeluan “Tribunalin e Gazës” në Londër të Britanisë së Madhe dhe u zhvilluan takime të ndryshme për dy ditë me pjesëmarrjen e afro 100 personave, raporton Anadolu.
Delegacioni i projektit, i cili kryhet nën udhëheqjen e ish-raportuesit special të OKB-së për Palestinën, Richard Falk, përfshin emra të tillë si Michael Lynk dhe Hilal Elver, ish-raportues të posaçëm të OKB-së, si dhe nga bota akademike Noura Erakat, Susan Akram, Ahmet Köroğlu, John Reynolds, Diana Buttu, Cemil Aydın dhe Penny Green.
Ndër “anëtarët e Tribunalit” që janë përbërës të rëndësishëm të gjykatës, ka shumë emra të rëndësishëm nga rajone të ndryshme të botës me prejardhje të ndryshme. Ndër këta emra që morën pjesë në takimin në Londër ishin, Ilan Pappe, Jeff Halper, Ussama Makdisi, Ayhan Çitil, Cornell West, Avi Shlaim, Naomi Klein, Aslı Bali, Mahmood Mamdani, Craig Mokhiber, Hatem Bazian, Mehmet Karlı, Sami Al Arian, Farank Barat, Hassan Jabareen, Willy Mutunga, Victor Kattan dhe Victoria Brittain.
Në ditën e parë të takimit në Londër është mbajtur një seancë e posaçme edhe me përfaqësues të organizatave joqeveritare palestineze dhe organizatave të të drejtave, të cilat do të kenë funksion të rëndësishëm për Tribunalin.
Organizatat joqeveritare që marrin pjesë në këtë sesion përfshijnë “Law for Palestine”, Rrjetin e OJQ-ve Mjedisore Palestineze (Palestinian Environmental NGOs Network), Rrjeti Arab i Sovranitetit Ushqimor (APN), Qendra Ligjore për Mbrojtjen e të Drejtave të Pakicave Arabe në Izrael (Adalah), Organizata Palestineze për të drejtat e njeriut Al-Haq, BADIL, Al-Mezan Center for Human Rights, “Addameer Prisoner Support and Human Rights Association”, një organizatë joqeveritare për të drejtat e të burgosurve palestinezë dhe Qendra Palestineze për të Drejtat e Njeriut (PCHR).
– Takimet e para përgatitore u zhvilluan në Londër
Në Londër, ku u mbajtën takimet e para përgatitore në kuadër të “Tribunalit të Gazës”, u përcaktuan proceset logjistike, ngritja e strukturës organizative të gjykatës dhe parimet e saj të punës. Gjatë takimeve u diskutuan në mënyrë të detajuar edhe çështje si parimet bazë të funksionimit të gjykatës, ekzekutimi dhe strategjitë e komunikimit.
Faza e dytë e Tribunalit, i bazuar në ndërgjegjen publike, pritet të mbahet në Sarajevë të Bosnjë e Hercegovinës, në maj 2025 dhe faza e tretë dhe e fundit pritet të mbahet në Istanbul, Türkiye, në tetor 2025.
Në seancën që do të mbahet në Sarajevë, publikut do t’i prezantohen raportet e përgatitura, deklaratat e dëshmitarëve dhe draft-deklarata. Në takim, përveç individëve të prekur nga situata në Rripin e Gazës, do të marrin pjesë edhe përfaqësues të shoqërisë civile në rajon dhe dëshmitarë ekspertë.
– Seanca kryesore do të mbahet në Istanbul në tetor 2025
Në seancën kryesore, e cila është një nga fazat më të rëndësishme të “Tribunalit të Gazës” dhe që do të mbahet në Istanbul në tetor 2025, bordi, i cili përfshin ekspertë në fushën e ligjit, kulturës, politikës dhe shoqërisë civile, do të dëgjojë dëshmitë e viktimave dhe dëshmitarëve dhe do të shpallë draftin e vendimit përfundimtar.
Gjithashtu, do të shpallen vendime që përmbajnë autoritet të veçantë dhe rekomandime në përputhje me zhvillimet e fundit në lidhje me procesin e “Tribunalit të Gazës”.
– Qëllimi: Të diskutohen ngjarjet në Gaza nga aspekte të ndryshme dhe të ndërgjegjësohen
“Tribunali i Gazës” u themelua kryesisht për të hetuar dhe vlerësuar akuzat për krime ndërkombëtare, përfshirë shkeljet e rënda të të drejtave të njeriut dhe gjenocidin, të kryera nga Izraeli pas 7 tetorit. Tribunali shquhet si një nismë e organizuar nga mbrojtësit përkatës të të drejtave të njeriut, ekspertë të së drejtës ndërkombëtare dhe organizata joqeveritare ndërkombëtare dhe rajonale që merren me shkeljet e të drejtave të njeriut në Gaza.
I themeluar si një nismë e pavarur, Tribunali synon të tërheqë vëmendjen e komunitetit ndërkombëtar duke sjellë në rend dite shkeljet e rënda të të drejtave të njeriut ndaj popullit palestinez.
Në kuadër të seancave, ku anëtarët e Tribunalit do të fokusohen në dimensionet e krizës humanitare në Gaza, do të zgjidhet mungesa e llogaridhënies për krimet e luftës të vazhdueshme të Izraelit dhe dëshmitë e individëve dhe organizatave joqeveritare të prekura nga këto krime. Izraeli do të gjykohet në mungesë për kryerjen e gjenocidit dhe krimeve të luftës në Gaza.
Ajo synon që gjykata t’i zhvillojë procedurat e saj me transparencë të plotë, të punojë në mënyrë të pavarur nga qarqet ndërkombëtare të pushtetit dhe pa kufizime dhe të përfundojë detyrën e saj brenda një afati kohor të arritshëm.
“Tribunali i Gazës” synon të sigurojë një forum alternativ për shkeljet e të drejtave të njeriut, të cilat institucionet gjyqësore ndërkombëtare si Gjykata Ndërkombëtare Penale (GJNP) dhe Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (GJND) nuk mund t’i adresojnë për shkak të ndikimeve politike apo çështjeve që kërkojnë shumë kohë për t’i përfunduar.
Në këtë aspekt, gjykata nuk është alternativë ndaj GJNP-së dhe GJND-së, por synon të mbështesë këto institucione, duke synuar të japë rezultate të besueshme ligjërisht dhe të rrisë ndërgjegjësimin global.
