Nga Armand Mero
Në Shqipëri, presidenti turk Recep Tayyip Erdogan foli sonte me tone të prera sa i takon qëndrimit, që Shqipëria duhet të mbajë, sipas tij, ndaj organizatës Feto të klerikut Fetullah Gylen, të cilën Ankaraja e akuzon për veprimtari terroriste dhe si përgjegjëse e grushtit të dështuar të shtetit në vitin 2016.
“Fakti që Feto është ende në gjendje të gjejë fushëveprimi në vendin mik dhe vëlla, Shqipërinë, e lëndon thellë popullin tonë, bijtë e bijat, e të cilit kanë rënë dëshmor. Pritshmëria jonë më e sinqertë është që në periudhën, që kemi përpara, të ndërmerren hapa më konkretë, vendimtarë dhe hapa më të shpejtë kundër strukturave të Feto-s në Shqipëri”, – u shpreh presidenti turk gjatë një konference të përbashkët shtypi me kryeministrin shqiptar, Edi Rama.
Kësaj teme zoti Erdogan i kushtoi një pjesë të rëndësishme të fjalës së tij dhe në parlamentin shqiptar, duke paralajmëruar se kjo çështje do të ishte përcaktuese në marrëdhëniet mes dy vendeve.
“Një mik i vërtetë është ai, që nuk heziton të vërtetën dhe nëse është e hidhur. Çështjen e Feto-s e shohim si parakusht të vëllazërisë, miqësisë dhe partneritetit tonë strategjik”, – deklaroi ai, duke shtuar se pret “që Shqipëria të marrë masa të menjëhershme dhe të mos lejojë që marrëdhëniet tona të errësohen për këtë arsye. Shpresoj që kjo çështje në vizitat e ardhshme të ketë marrë formë të prerë”, – u shpreh Erdogan.
Pas ngjarjeve të korrikut 2016 në Turqi, të gjitha autoritetet e larta turke që kanë vizituar Tiranën, kanë këmbëngulur në mënyrë të përsëritur në goditjen e strukturave, sipas tyre aktive, të Feto-s në Shqipëri.
“Lufta ndaj Feto-s është një nga ndjeshmëritë tona, së cilës i kushtojmë vëmendje të veçantë. Besojmë se dhe miqtë tanë do të kenë parasysh ndjeshmëritë e Turqisë. Fatkeqësisht anëtarët e kësaj organizate ekzistojnë ende në Shqipëri, dhe tregojnë ekzistencën e tyre në çdo fushë, në institucionet fetare, shëndetësi e arsim, si dhe në një pjesë të konsiderueshme të sektorit privat” – thotë Erdogan.
Turqia ka rritur ndikimin e saj politik dhe ekonomik në rajonin e Ballkanit. Një ekspansion që shumë studiues ndërkombëtar e shohin si pjesë e të strategjisë së Ankarasë për të zgjeruar zonat e saj të influencës.
Por për kryeministrin Edi Rama “përtej të gjitha teorive të konspiracionit, unë mendoj që roli i Turqisë në rajonin tonë është i pazëvendësueshëm, i patjetërsueshëm dhe padiskutim një rol konstruktiv në funksion të paqes. Të gjitha ato hijet e hedhura mbi Turqinë apo presidentin rezultojnë të jenë filma të imagjinatës dhe të interpretimeve të bëra, por që nuk gjejnë përputhje në realitet”.
Sipas kryeministrit shqiptar, “këtu ka vetëm të mira, jo vetëm për marrëdhënien midis Shqipërisë dhe Turqisë, por dhe për marrëdhëniet midis Shqipërisë dhe Bashkimit Europian, por dhe për marrëdhëniet midis rajonit dhe Bashkimit Europian. Të mos e harrojmë asnjëherë që Bashkimi Europian pa Turqinë do të ishte në një situatë, që mund të mos i ngjante fare asaj që është sot, për keq. Turqia është një valvul e pashmangshme, e patjetërsueshme dhe e pazëvendësueshme sigurie për Bashkimin Europian dhe unë këtë e kam thënë edhe në NATO, edhe në Bruksel, e kam thënë dhe në të gjitha takimet bilaterale. E them dhe sot sepse e besoj dhe e them publikisht sepse kjo është e vërteta”.
Shqipëria e konsideron Turqinë një prej partnerëve të saj strategjikë. Kryeministri Rama, njihet për raportin e tij të ngushtë me presidentin Erdogan, i cili ka qenë shpesh në qendër të kritikave për metodat e tij autoritariste në udhëheqjen e vendit të tij.
Por, zoti Rama përsëriti sot në të gjitha ndërhyrjet e tij, vlerësimet për zotin Erdogan dhe rëndësinë që ai personalisht i jep miqësisë së lidhur me të, për të cilën u shpreh se ndjehet krenar.
Ai pati një përgjigje ndaj atyre, që e shohin me dyshim këtë marrëdhënie duke u shprehur se “presidenti Erdogan thotë atë që bën dhe bën atë që thotë. Nuk është e lehtë në botën e sotme, edhe në diplomacinë e sotme, që të gjesh njerëz që Po-në e kanë Po dhe Jo-në e kanë Jo, sepse ja ku jemi sot. Këtu është materializimi i të gjithë fjalëve të bukura. Këtu mund të shikohet se çfarë do të thotë presidenti Erdoğan kur thotë “Shqipërinë e kam në zemër dhe çfarë i dhemb Shqipërisë, më dhemb dhe mua”, – u shpreh zoti Rama duke ju referuar një blloku banimi me 522 apartamente, për familjet e dëmtuara nga tërmeti i nëntorit të vitit 2019, që u ndërtua nga qeveria turke, përmes një fondi prej 42 milion eurosh.
Ky kompleks banesash ishte dhe ndalesa e parë e vizitës së zotit Erdogan në Shqipëri, menjëherë pasi u prit në në aeroportin “Nënë Tereza” me nderimet më të larta nga kryeministri Rama.
Presidenti turk e cilësoi realizimin e këtij kompleksi apartamentesh një shenjë tjetër të lidhjes së fortë mes dy vendeve.
“Shenja e vëllazërisë nuk është kur t’i vjen pasi të kanë thirrur, por të qëndrosh pranë vëllait tend kur ai ka nevojë. Dhe tani e në vijim ne do të jemi gjithmonë pranë. Shpresoj që kjo miqësi me baza kaq të forta do të vijojë në pafundësi”, – deklaroi ai gjatë ceremonisë në Laç, ku sheshit pranë pallateve të reja të ndërtuara i është dhënë emri i tij.
Përpara largimit nga Shqipëria, presidenti turk mori pjesë në një tjetër inaugurim, atë të restaurimit të xhamisë së Et’hem Beut në qendër të Tiranës.
Ajo që ra në sy gjatë kësaj vizite ishte anashkalimi i protokollit, me mungesën e takimit të presidentit turk me homologun e tij Ilir Meta.
Në mbrëmje në një intervistë në Syri.TV, kreu i shtetit shqiptar bëri të ditur se nuk kishte patur kërkesë për takim.
“Nuk kam arsye të kem ndonjë keqardhje që nuk kam takuar zotin Erdogan. Ai ka qenë i ftuar i Qeverisë dhe është sjellë si i ftuar i Qeverisë. Uroj të ketë kaluar sa më mirë në Shqipëri. Nëse do të kërkonte një takim sot, do të bëja një sforcim për ta takuar, sepse kam pasur një agjendë vërtet shumë të ngarkuar. Zoti Erdogan nuk ka qenë i ftuar nga unë”, – u shpreh ai.
Presidenti Meta e nisi ditën duke kujtuar 554 vjetorin e vdekjes së Heroit kombëtar të Shqipërisë, Gjergj Kastrioti Skënderbeu, shoqëruar dhe me pjesë nga një film dedikuar atij, ku ai shfaqej në beteja kundër turqve.
Ndërsa më vonë, kur në Laç zhvillohej ceremonia me praninë e presidentit Erdogan, pak kilometra më tutje në qytetin e Lezhës ai zhvilloi homazhe në memorialin e Skënderbeut.
I pyetur nga Zëri Amerikës për koincidencën e vizitës së presidentit turk, në datën e vdekjes së Skënderbeut dhe nëse një koincidencë e tillë përbënte ose jo problem, zëdhënësi i Qeverisë Endri Fuga e cilësoi pyetjen “në rastin më të mirë – të pakujdesshme – dhe në rastin më të keq – provokuese-, sepse nuk ka asnjë lidhje mes Republikës së Turqisë dhe rrethimeve të Krujës apo mes qëndresës së Heroit tonë Kombëtar Skënderbeut dhe Turqisë së sotme”, duke kujtuar se Turqia është anëtare e NATO-s, një partner strategjik i Shqipërisë që e ka ndihmuar atë në ditë të vështira. “Prandaj – sipas tij – problem në këtë rast nuk përbën vizita e Presidentit të Republikës së Turqisë, po lidhje të tilla krejt pa lidhje, të cilat padashje nxisin urrejtje mes popujve”, u shpreh zoti Fuga.
Tirana dhe Ankaraja u angazhuan dhe sot të forcojnë më tej bashkëpunimin e tyre në shumë fusha që nga arsimi, ekonomia, rinia apo dhe turizmi.
Turqia është një nga partnerët e rëndësishëm tregtarë të Shqipërisë, dhe një nga investitorët e huaj më të mëdhenj.
