Udhëheqja e Partisë së Azerbajxhanit në pushtet (YAP) ka emëruar Ilham Aliyev për një mandat të ri presidencial përpara zgjedhjeve të 7 shkurtit, një vit përpara afatit, një veprim i dënuar nga opozita. Udhëheqësi 61-vjeçar është tashmë në mandatin e tij të katërt qe nga viti 2003.
Më pak se dy muaj pasi festoi 20-vjetorin e presidencës së tij në një paradë ushtarake në Karabakh më 7 dhjetor 2023, Aliyev caktoi një datë të re për zgjedhjet e parakohshme presidenciale që do të zhvillohen dy muaj më vonë. Zgjedhjet e jashtëzakonshme presidenciale përkojnë me rivendosjen e sovranitetit të Azerbajxhanit në Karabakh.
Fillimisht e caktuar për tetor 2025, Presidenti Ilham Aliyev bëri thirrje për zgjedhje të parakohshme në dhjetor 2023 pas ofensivës së mëparshme të suksesshme të Azerbajxhanit në Nagorno-Karabakh, e cila i dha fund shtetit separatist të Armenisë, Republikës së Artsakhut dhe pranimit të plotë të rajonit të kontestuar Nagorno-Karabakh nga Azerbajxhani.
Zgjedhjet e parakohshme presidenciale janë planifikuar të mbahen në Azerbajxhan më 7 shkurt 2024.
Ndërsa shumë janë duke spekuluar mbi arsyetimin pas zgjedhjeve të parakohshme dhe duke vënë në dukje faktorët gjeopolitikë dhe ekonomikë – Presidenti Aliyev ne nje interviste per mediat vendase ka shpalosur arsyet kryesore për mbajtjen e zgjedhjeve të parakohshme presidenciale në Azerbajxhan të planifikuara për 7 shkurt 2024.
Sot po hyjmë në vitin 2024 si një komb që ka rikthyer plotësisht sovranitetin.Besoj se epoka e re e historisë sonë moderne filloi pikërisht pas 20 shtatorit”, tha Ilham Aliyev.
1-“Arsyeja e parë është sigurisht rivendosja e plotë e sovranitetit tonë. Zgjedhjet shënojnë fundin e një epoke. Në shtator përmbyllëm një epokë të tillë, e cila ishte një ngjarje epokale. Mendoj se nuk ka pasur një fitore të tillë në historia shekullore e Azerbajxhanit, duke marrë parasysh të gjithë faktorët – politik, ushtarak, pushtimin 30-vjeçar, terrenin natyror të territorit, numrin e linjave mbrojtëse – mendoj se kjo është fitorja më e shkëlqyer e popullit dhe shtetit tonë. Sigurisht, kur të fillojë kjo epokë e re, zgjedhjet presidenciale duhet të shënojnë fillimin e kësaj epoke të re, sepse çdo periudhë është një periudhë e caktuar kohore dhe çlirimi i territoreve të pushtuara prej 30 vjetësh dhe rivendosja e plotë e sovranitetit janë fillimi i një periudhe të re Kjo është arsyeja e parë.
2-Arsyeja e dytë është se për herë të parë në jetën tonë të pavarur do të mbahen zgjedhje në çdo pjesë të territorit tonë. Duke qenë se zgjedhjet presidenciale janë zgjedhjet më të rëndësishme në krahasim me të gjitha zgjedhjet e tjera, mendova se zgjedhjet e para që do të mbaheshin në të gjitha territoret duhet të ishin zgjedhjet presidenciale. Nëse këto zgjedhje do t’i zhvillonim në kohë, pra në prill 2025, atëherë zgjedhjet komunale do të ishin të parat që do të mbaheshin. Mendova se nuk do të ishte e drejtë. Zgjedhjet presidenciale duhet të jenë zgjedhjet e para që do të zhvillohen në territoret e çliruara dhe në çdo pjesë të vendit tonë.
3-Një arsye tjetër është se aktivitetet e mia si Presidente kanë kaluar kufirin 20-vjeçar. Edhe kjo është një periudhë e caktuar dhe këtë duhet ta trajtojmë si përfundim më vete, dhe mbajtja sërish e zgjedhjeve presidenciale pas 20 vitesh, sigurisht që paraqet një justifikim për këtë periudhë kronologjike. Pra, këto janë arsyet kryesore. Por këto arsye i kam renditur sipas rëndësisë së tyre. Arsyeja e parë, natyrisht, është fillimi i një epoke të re dhe zgjedhjet presidenciale do të japin një bekim edhe për këtë epokë të re”.
Ai vuri në dukje se detyrat e reja me të cilat përballet Azerbajxhani sot janë detyrat e epokës së re, por detyra kryesore u zgjidh disa muaj më parë duke rivendosur plotësisht sovranitetin e Azerbajxhanit.
Presidenti Ilham Aliyev tha se i ka përmbushur plotësisht premtimet e tij ndaj popullit gjatë mandatit të tij njëzetvjeçar. Gjatë kësaj periudhe u arrit zhvillimi i vrullshëm i vendit tonë në të gjitha fushat dhe mirëqenia e njerëzve u përmirësua edhe më shumë. Mundësitë politike dhe ekonomike të Azerbajxhanit janë zgjeruar, ushtria jonë moderne është krijuar dhe pozitat e vendit tonë në arenën ndërkombëtare janë forcuar. Sot, të gjitha projektet ndërkombëtare në shkallë të gjerë të ekzekutuara në rajon zbatohen me pjesëmarrjen e Azerbajxhanit, duke marrë parasysh interesat e tij kombëtare.
Për shkak të preteksit, zgjedhjet u quajtën jozyrtarisht si “Zgjedhjet e fitores” nga zyrtarët dhe mediat e shtypit. Këto do të jenë zgjedhjet e treta të parakohshme për president në historinë e Azerbajxhanit, si dhe zgjedhjet e para presidenciale që do të mbahen në sezonin e dimrit.
Në përputhje me referendumin e vitit 2009, presidenti aktual Ilham Aliyev ka të drejtë të kandidojë për një mandat tjetër të pestë radhazi.
Dy partitë kryesore opozitare, Musavat dhe Fronti Popullor, njoftuan se nuk do të vendosnin kandidatë për zgjedhje dhe u kërkuan votuesve të qëndrojnë në shtëpi, duke përmendur natyrën jodemokratike të zgjedhjeve
Një grup sondazhi i drejtuar nga shteti kohët e fundit tha se 75 për qind e popullsisë miratoi trajtimin e konfliktit të Karabakut nga Aliyev, i cili pa eksodin masiv të armenëve etnikë që jetonin në territorin malor të diskutueshëm prej kohësh.
Aliyev dërgoi trupa në Karabakh më 19 shtator dhe pas vetëm një dite luftimi, forcat separatiste armene që kishin kontrolluar rajonin e diskutueshëm për tre dekada, hodhën armët dhe ranë dakord të riintegroheshin me Bakun.
Fitorja e Azerbajxhanit shënoi fundin e mosmarrëveshjes territoriale, e cila pa Azerbajxhanin dhe Armeninë të luftojnë dy luftëra — në vitin 2020 dhe në vitet 1990 — që kanë marrë dhjetëra mijëra jetë nga të dyja palët.
Vendet tani po negociojnë një traktat gjithëpërfshirës paqeje, por bisedimet e ndërmjetësuara nga perëndimi deri më tani nuk kanë arritur të prodhojnë një përparim.
Ilham Aliyev u zgjodh President i Azerbajxhanit më 15 tetor 2003. Ai gjithashtu fitoi zgjedhjet presidenciale më 15 tetor 2008, 9 tetor 2013 dhe 11 prill 2018.
/Argumentum.al
