Gjykata Kushtetuese është thelbësore për të mundësuar një shoqëri transparente dhe të drejtë. Pavarësia e gjyqtarëve duhet të respektohet nga të gjithë, dhe gjyqtarët duhet të jenë të verbër ndaj ndikimeve politike dhe ndikimeve të tjera dhe në punën e tyre duhet të udhëhiqen ekskluzivisht nga parimet e Kushtetutës dhe ligjeve. Kështu bëri të ditur sot ambasadorja amerikane Angela Ageler në fjalimin e saj me rastin e 60 vjetorit të themelimit të Gjykatës Kushtetuese të Maqedonisë, shkruan MKD.mk.
Ambasadorja bëri një paralele dhe tha se gjyqtari amerikan beson se kushtetuta nuk është e shkruar në rërë për t’u larë pak nga pak për shkak të ndikimeve politike tek gjyqtarët e rinj. Ageler theksoi se qytetarët janë të bindur se gjyqtarët dhe gjykatat duhet të jenë të paanshme dhe se presionet e çdo lloji duhet të eliminohen.
“Presionet mbi gjyqësorin në Maqedoninë e Veriut, për të cilat kam dëgjuar shumë këtu, është diçka që duhet të ndalet, gjyqtarët duhet të jenë të lirë të praktikojnë ligjin sepse qytetarët e këtij vendi kanë nevojë dhe po e kërkojnë gjithnjë e më shumë”, theksoi Ageler.
Ajo theksoi se Gjykata Kushtetuese e Maqedonisë është e një rëndësie vendimtare për të mundësuar një shoqëri transparente dhe të drejtë dhe se ajo është bartëse e përgjegjësisë për ruajtjen dhe mbrojtjen e të drejtave themelore të qytetarëve.
Ambasadorja e Gjermanisë, Petra Drexler, në fjalën e saj theksoi se derisa po festohet 60 vjetori i Gjykatës Kushtetuese, në Gjermani këtë vit po festohet 75 vjetori i Kushtetutës gjermane dhe kujtoi se me atë rast disa Ditë më parë, presidenti federal Frank-Walter Steinmeier e nisi festën me një debat për gjendjen e demokracisë në Gjermani – nën titullin provokues “Doli mirë, por jo e garantuar”.
“Po, është e mundur të humbasësh demokracinë. Për të parandaluar erozionin e kulturës politike të hapjes dhe diversitetit, Presidenti Steinmeier bëri thirrje për një aleancë të gjerë të demokratëve në debatin e lartpërmendur. Gjykatat kushtetuese duket se janë ndër partnerët e dukshëm për një aleancë të tillë. Si roje të respektimit të kushtetutave dhe me aftësinë e tyre për të kufizuar pushtetin shtetëror, gjykatat kushtetuese janë thelbësore për garantimin e shtetit të së drejtës dhe janë thelbësore për çdo demokraci.Ka tre elementë bazë që janë thelbësorë për përmbushjen e këtij standardi të lartë politik: pavarësia. nga politika, kapaciteti funksional si institucion dhe integriteti profesional, theksoi ambasadorja Drexler.
Sipas saj, është e qartë se ato kritere nuk varen vetëm nga aftësitë e gjykatës dhe gjyqtarëve të saj në vetvete. Në Gjermani, debati se si të përmirësohen garancitë afatgjata për pavarësinë e Gjykatës Kushtetuese Federale fokusohet në ankorimin e saj më fort në vetë Kushtetutën. Ai theksoi se është i rëndësishëm edhe angazhimi në debatin ndërkombëtar për thirrjen tubuese të rezistencës demokratike dhe përshëndeti vendimin e Gjykatës Kushtetuese për të shënuar 60 vjetorin e saj duke organizuar këtë konferencë ndërkombëtare në vend të një ceremonie të zakonshme.
“Për Gjermaninë bashkëpunimi juridik dhe shkëmbimi me Gjykatën Kushtetuese ka qenë një shtyllë e rëndësishme në marrëdhëniet gjermano-maqedonase për shumë vite. Ne e vlerësojmë këtë bashkëpunim dhe do të vazhdojmë të bashkëpunojmë”, tha Drexler, duke iu bashkuar thirrjes për forcimin e mëtejshëm të Kushtetutës. Gjykata e Maqedonisë, si mënyrë për të forcuar, thotë ai, aleancën tonë të gjerë të demokratëve.
Shefi i Misionit të OSBE-së në Shkup, Kilian Val, ndër të tjera theksoi fuqizimin e Gjykatës Kushtetuese përmes futjes së mekanizmit efikas të parashtrimit të ankesave, i cili është prezent për një kohë të gjatë dhe premtoi se do të vazhdojë ta mbështesë këtë gjykatë. , duke e shënuar si një shtyllë të të drejtave të njeriut. sundimi i ligjit, demokracia.
“Në vend që të mbështetemi vetëm në GJEDNJ, ne e bëjmë drejtësinë më të kapshme dhe më të prekshme për të gjithë qytetarët e Republikës së Maqedonisë së Veriut. Jemi në këtë pikë kthese kur festojmë të kaluarën dhe shikojmë me optimizëm drejt së kaluarës dhe avokojmë kolektivisht për një sukses të suksesshëm. Rrugëtimi i Gjykatës Kushtetuese në të ardhmen Misioni i OSBE-së në Shkup gjithmonë ka qenë dhe do të jetë partneri juaj i qëndrueshëm, gjë që vërtetohet edhe me nënshkrimin e Memorandumit të Bashkëpunimit të lidhur me Gjykatën Kushtetuese për forcimin e kapaciteteve të kësaj gjykate. Me partnerët tuaj që janë këtu së bashku, ne do të mbështesim Gjykatën, e cila do të vazhdojë të shërbejë si një shtyllë solide për sundimin e ligjit, mbrojtjen e të drejtave të njeriut dhe demokracinë në Maqedoninë e Veriut”, tha ambasador Val.
Zëvendës shefi i Misionit të BE-së, Ben Knupnau, vlerësoi se Gjykata Kushtetuese rriti transparencën e saj dhe iu referua rrugës së integrimit evropian të vendit.
“Duke iu rikthyer ambicieve për integrim evropian, Maqedonia e Veriut përfundoi me sukses procesin e shqyrtimit në vitin 2023. Vendi përgatiti një udhërrëfyes që do të jetë udhërrëfyes për harmonizimin e legjislacionit dhe që atëherë ne jemi të lumtur të vërejmë emërimin e gjyqtarëve shtesë në Gjykata Kushtetuese, e cila është një element shumë i rëndësishëm për funksionimin e këtij institucioni”, tha Knupnau.
Ai iu referua në veçanti rregullimit ligjor në sferën mediatike ku, thotë ai, po vërehet progres.
“Ruajtja e lirisë së shprehjes është një koncept thelbësor jo vetëm në Maqedoninë e Veriut por edhe në botë. Në të njëjtën kohë, gazetarët vazhdojnë të jenë viktima të sulmeve online dhe offline. Ata janë vazhdimisht viktima të pengimit të punës së tyre. Por sulmet ndaj gazetarëve në fakt janë sulme ndaj demokracisë dhe shoqërisë në përgjithësi, sidomos gjatë periudhës parazgjedhore.Me kënaqësi mund të konstatoj se ka një përmirësim të kornizës ligjore në drejtim të rritjes së mbrojtjes së gazetarëve.Maqedonia e Veriut ka harmonizuar rregulloret dhe rregulloret e saj ligjore në lidhje me Mbrojtja e mediave dhe gazetarëve. Ne do të vazhdojmë mbështetjen tonë këtu në rajonin e ZB. BE-ja fokusohet në forcimin e kapaciteteve mbështetëse të shoqërisë civile dhe organizatave profesionale. Shpresoj se ky partneritet do të sigurojë kapacitetin për të mbrojtur liritë themelore në vite për të ardhur”, theksoi Knupnau.
/Argumentum.al
