REAL POLITIK NR. 108
18 – 31 MAJ 2025
Komente “ flash” mbi 4 ngjarjet kryesore diplomatike, shkurt dhe shqip, vetëm me 1000 fjalë nga analisti i njohur,
DR. JORGJI KOTE
1.Telefonata zhgënjyese!
Kështu ishte biseda e tretë telefonike Trump – Putin më 19 Maj. Pavarësisht gjendjes së nderë kudo, ata folën si miq të vjetër, duke iu drejtuar njeri tjetrit me emrin e parë. Putini, që po vizitonte një shkollë muzikore në Soçi nuk harroi ta uronte Trump-in dhe për lindjen e nipit të 11-të! Biseda ishte aq e këndshme, sa siç tha një këshilltar i afërt i Putinit ata nuk donin që ajo të mbaronte!
Ndaj besohet se Trump ende nuk po e kupton se pas çdo telefonate, Putini tregohet akoma më i ashpër. Dhe mbas telefonatave të 12 Shkurtit, 18 Marsit dhe 19 Majit Rusia i përshkallëzoi sulmet ndaj Ukrainës me bombardime të rënda, duke përfshirë dhe objekte civile në Kiev.
Gazetari Steve Rosenberg, që në 20 vitet e fundit është korrespondent i BBC-së në Moskë pohon se Putini është fituesi i madh i pokerit global gjeopolitik; ai po luan me kohën dhe me Trump, duke penguar dhe minuar një strategji dhe veprim të qartë armëpushimi dhe paqeje në Ukrainë.
2. Exit nga Brexit! Kështu konsiderohet Marrëveshja e Partneritetit Strategjik midis BE-së dhe Britanisë së Madhe që u nënshkrua më 20 Maj në Londër me praninë e liderëve kryesorë të BE-së dhe mikpritësve britanikë.
Kjo Marrëveshje bashkë me afrimin dhe forcimin gjatë muajve të fundit të bashkëpunimit të tyre ishte realizimi i premtimit zgjedhor të Kryeministrit Keir Starmer pas fitores plebishiare korrikun e kaluar. Ajo përfshin 24 aspekte themelore, kapituj jetikë që mbulojnë fushat politike, publike, sociale, ekonomike, turistike dhe konsullore.
Ato përfshijnë lehtësi të mëdha europiane për eksportet e artikujve tradicionalë ushqimorë britanikë, sidomos salçiçe, hamburgera dhe sardele, në këmbim të lejes britanike për anijet franceze për të peshkuar në ujrat britanike dhe për 12 vite të tjera. Kjo e fundit është arritje e shënuar e realizuar mes shumë vështirësish, për shkak të ndjeshmërive britanike për peshkun.
Lehtësi të tjera të mëdha krijohen për eksportin britanik të bimëve, kafshëve dhe produkteve shtazore, duke hequr pothuajse të gjitha kontrollet dhe dokumentacionet ekzistuese në kufijtë me vendet e BE-së.
Fushë tjetër jetike është lëvizja e lirë e britanikëve në vendet e BE-së, sidomos për rininë dhe studentët. Këtu hasen ende pengesa, për shkak të rezistencës nga opozita dhe radikalët e partisë ekstremiste të djathtë ” Reforma”; ndaj kjo mbetet një fushë ku do të vijojnë diskutimet e mëtejshme. Gjithsesi, u hodhën hapa të mirë për rikthimin e programit të famshëm arsimor të BE-së ERASMUS.
Po ashtu kjo Marrëveshje do t’u mundësojë turistëve britanikë që të kalojnë në aeroportet europiane nëpërmjet portave elektronike, si te ishin shtetas të saj, duke shmangur rradhët e gjata.
Padyshim që komponenti më i rëndësishëm i kësaj Marrëveshjeje historike është intensifikimi i ndjeshëm i bashkëpunimit midis BE-së dhe Mbretërisë së Bashkuar në fushën ushtarake, të mbrojtjes dhe të sigurisë. Ndërmjet të tjerash, Londra tani e tutje do të ketë të drejtën të marrë pjesë në takimet e ministrave të Mbrojtjes dhe të Brendshëm të BE-së, në forumet e tjera të ngjashme, etj. Tepër e rëndësishme, ajo do të ketë të drejtën të jetë pjesëmarrëse në Programin e Mbrojtjes të BE-së të mbiquajtur ”SAFE” ( Aksioni për Sigurinë në BE) me 150 miliard Euro që u miratua më 27 Maj dhe do të nisë menjëherë zbatimin e tij praktik.
Gjithashtu parashihet forcimi i bashkëpunimit në fushën e industrisë ushtarake dhe të mbrojtjes, prodhimi i përbashkët i armatimit modern, shkëmbimi i të dhënave ndërmjet shërbimeve sekrete, etj.
Duke qenë marrëveshje e përgjithshme kornizë, ajo do të plotësohet dhe detajohet në muajt e ardhshëm me të gjitha elementet dhe hollësitë e tjera të nevojshme. Por më e rëndësishmja ndodhi, dmth fakti që të dyja palët, 5 vjet pas ”divorcit” të tyre të kushtueshëm u mblodhën së bashku, tanimë si ” miq dhe partnerë” dhe duke çelur një kapitull të ri të partneritetit të tyre strategjik; kësisoj, po i bëjnë “dalje“ daljes nga BE-ja ose siç i thonë “exit“ nga BREXIT.
3. Gjermania në ballë! Ndonëse ka vetëm tre javë si Kryeqeveritari gjerman, Friedrich Merz po e justifikon me fakte dhe vepra besimin dhe premtimin e tij për ndryshimin epokal, sidomos në politikën e jashtme gjermane.
Kështu, Kancelari i 10 gjerman i paslufte, 69 vjeçari Friedrich Merz ( Fridrih Mer) theu rekordin gjerman të 80 viteve të fundit, duke krijuar koalicionin e madh qeveritar brenda 75 ditëve!
Merz bëri ”revolucion” ende pa hyrë në zyrën e Kancelarit, duke ndryshuar më 18 Mars me konsensus me Social-demokratët dhe të Gjelbërit Kushtetutën gjermane, që frenimi i borxhit të mos bëhet pengesë për shtimin epokal të shpenzimeve për mbrojtjen. Për këtë qëllim u miratua fondi special prej 500 Miliard Euro. Po ky buxhet u miratua dhe për modernizimin e infrastrukturës së vendit. Në javën e parë të tij, ai shkoi në Kiev bashkë me Maron, Starmer dhe Tusk, kur paraardhësi i tij Scholz priti 444 ditë për një gjë të tillë !
Më tej, më 21 Maj Kancelari Merz dhe Ministri i Mbrojtjes Pistorius shkuan në Lituani ku takuan efektivët e Brigadës së 5-të elitë gjermane të tankeve. Ajo është i pari formacion ushtarak që Gjermania ka dislokuar jashtë vendit, madje në kufi me Rusinë qysh nga mbarimi i Luftës së II Botërore. Deri tani aty janë 400 ushtarë, por deri në vitin 2027 kjo brigadë do të plotësohet me 5.000 trupa të Bundesëehrit. Ndërkohë, më 23 Maj Merz njoftoi “revolucionin“ tjetër në këtë fushë, rritjen e shpenzimeve ushtarake për NATO-n nga 2 për qind aktualisht në 5 për qind të GDP-së, 3,5 për qind direkt për ushtrinë, dhe 1,5 për qind për modernizimin e infrastrukturës, që ajo t’i përshtatet kushteve të luftës. Më 26 Maj Kancelari Merz njoftoi se do ta lejojnë Kievin të sulmojë me armë me rreze të gjatë veprimi dhe brenda territorit rus. Më 28 Maj, në ditën e tij të 22 në pushtet, Merz priti në Berlin Presidentin Zelenski, ku i premtoi financimin e Ukrainës për prodhimin e raketave me rreze të gjatë veprimi, etj.
4.Jepini fund këtij turpi politik!
Kjo thirje është kambanë alarmi për politikën në Prishtinë sidomos nga miqtë dhe partnerët tanë, pas dështimit të zgjedhjes së Kryetarit të Kuvendit dhe në raundin e 24. Ndryshe Kosova ta harrojë anëtarësimin në KiE, në BE, NATO, heqjen e sanksioneve dhe mbështetjen e tyre, faktor jetik në situatat e sotme sfiduese! Ndaj, zgjidheni Kryetarin e Kuvendit me konsensus, se latë nam!
© 2025 Argumentum
