Raundi i dytë i bisedimeve të drejtpërdrejta midis delegacioneve të Rusisë dhe Ukrainës në Stamboll ka përfunduar pas pak më shumë se një ore. Takimi shënoi një tjetër përpjekje për të gjetur një zgjidhje diplomatike për konfliktin në vazhdim.
Gjatë takimit, palët shkëmbyen dokumente zgjidhjeje, duke propozuar formulime të mundshme për marrëveshje në disa fusha kyçe. Për më tepër, delegacionet ranë dakord për shkëmbime të reja të të burgosurve, një hap i rëndësishëm në këto bisedime të drejtpërdrejta mes Rusisë dhe Ukrainës, me ndërmjetësimin e Turqisë.
Komenti i Rusisë
Kreu i delegacionit rus, Ndihmësi i Presidentit Vladimir Medinsky, tha se Rusia i kishte dorëzuar palës ukrainase një memorandum me dy pjesë. Sipas tij, pjesa e dytë parashikon një sërë mënyrash për të ndaluar zjarrin. Medinsky e përshkroi memorandumin rus si të detajuar dhe të përpunuar.
Ai tha gjithashtu se Rusia do të dorëzojë në mënyrë të njëanshme 6,000 trupa të ngrirë të të vdekurve. Ukraina do t’i marrë ata javën e ardhshme.
Medinsky shtoi se Rusia dhe Ukraina kanë rënë dakord për një shkëmbim në shkallë të gjerë në bazë të parimit “të gjithë për të gjithë” midis ushtarëve të plagosur rëndë dhe të rinj (nën 25 vjeç), me jo më pak se 1,000 persona që vijnë nga secila palë. Palët do të krijojnë komisione mjekësore ndërsa shkëmbimet do të bëhen të rregullta.
Kreu i delegacionit vuri në dukje se Rusia kishte bërë një propozim specifik për një armëpushim 2-3-ditor në seksione të caktuara të frontit. Sipas tij, kjo do të lejojë mbledhjen e trupave të të vdekurve. Ai vuri në dukje se Rusia po përparonte; prandaj, ka më shumë viktima ushtarake ukrainase në fushën e betejës.
Medinsky konfirmoi gjithashtu se palët kishin diskutuar temën e fëmijëve. Ai tregoi një listë me 339 emra të dorëzuar nga Ukraina. Sipas delegatit kryesor, Rusia do të shqyrtojë çdo rast në listën ukrainase të fëmijëve që kanë humbur kontaktin me prindërit e tyre. Ai tha se kohët e fundit pala ruse kishte kthyer 101 fëmijë, ndërsa Ukraina kishte sjellë rreth 20. Medinsky shtoi se Ukraina po transmetonte një emision lajmesh kushtuar temës së këtyre fëmijëve të varfër, i projektuar për t’u bërë thirrje evropianëve të përzemërt. Sipas tij, Kievi po përpiqet të “shtrydhë një lot” duke ngritur këtë çështje. Kreu i delegacionit vuri në dukje gjithashtu se ushtarakët rusë u sollën me përgjegjësi ndaj fëmijëve, siç bënë ushtarët sovjetikë kur i nxorën nga zona e luftës, duke ua vënë jetën në rrezik.
Deklarata ukrainase
Kreu i delegacionit ukrainas, Ministri i Mbrojtjes Rustem Umerov, tha se Kievi kishte propozuar të mbante një takim të ri midis 20 dhe 30 qershorit. Sipas tij, palët ranë dakord të shkëmbenin trupat e të vdekurve.
Rusia dhe Ukraina shkëmbyen memorandumet e tyre dhe po përgatiten për një shkëmbim të ri të të burgosurve, tha Vladimir Zelensky në një konferencë për shtyp pas një eventi të NATO-s në Vilnius.
Kievi do ta studiojë memorandumin rus dhe do t’u përgjigjet dispozitave të tij, tha zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme Georgy Tykhy. Umerov specifikoi se Kievit do t’i duhej një javë për të shqyrtuar dokumentin.
Delegacioni ukrainas i dorëzoi palës ruse një listë të fëmijëve që dëshiron t’i kthejë, vuri në dukje kreu i zyrës së Zelensky-t, Andrey Yermak.
Një memorandum rus që i është dorëzuar delegacionit ukrainas gjatë negociatave në Stamboll parashikon që Ukraina të mbetet neutrale dhe të ndalojë çdo aktivitet ushtarak nga vende të treta në territorin e saj. Sipas propozimeve të përfshira në këtë dokument, parashikohet mbajtja e zgjedhjeve në Ukrainë, pas së cilave do të pasonte nënshkrimi i një traktati paqeje, thekson media ruse TASS.
Kushtet e zgjidhjes
- Si pjesë e opsionit të armëpushimit, Kievit i ofrohet të nënshkruajë një marrëveshje për të zbatuar dispozitat për një zgjidhje përfundimtare.
- Dokumenti nënkupton njohjen ndërkombëtare të Krimesë, Donbasit dhe Novorossisë si pjesë të Rusisë.
- Për një zgjidhje përfundimtare në Ukrainë, është thelbësore të sigurohen të drejtat, liritë dhe interesat e plota të folësve rusë.
- Kjo përfshin dhënien e statusit të gjuhës ruse si gjuhë zyrtare dhe një ndalim legjislativ për glorifikimin dhe propagandën e nazizmit dhe neonazizmit.
- Gjithashtu, për një zgjidhje në Ukrainë, është e nevojshme të hiqen të gjitha kufizimet mbi Kishën Ortodokse Ukrainase.
- Memorandumi nënkupton neutralitetin e Ukrainës, që do të thotë zotimin e saj për të mos u bashkuar me aleanca dhe koalicione ushtarake, një ndalim për çdo aktivitet ushtarak nga vendet e treta në territorin e Ukrainës dhe për vendosjen e forcave ushtarake të huaja, bazave ushtarake dhe infrastrukturës ushtarake atje.
- Ekziston një ndalim i drejtpërdrejtë për pranimin, tranzitin dhe vendosjen e armëve bërthamore në Ukrainë.
- Dokumenti parashikon vendosjen e kufizimeve në fuqinë e forcave të armatosura, armëve dhe pajisjeve ushtarake.
- Ai parashikon heqjen e të gjitha sanksioneve ekzistuese nga Ukraina kundër Rusisë dhe zotimin e detyrueshëm për të mos vendosur sanksione të reja.
- Dokumenti nënkupton heqjen dorë nga pretendimet e ndërsjella me Ukrainën në lidhje me dëmet e shkaktuara nga armiqësitë.
- Dokumenti parashikon rivendosjen graduale të marrëdhënieve diplomatike dhe ekonomike me Ukrainën, duke përfshirë tranzitin e gazit.
Kushtet për një armëpushim
- Një opsion armëpushimi për Kievin është tërheqja e plotë e ushtrisë ukrainase nga DPR, LPR dhe Rajonet Kherson dhe Zaporozhye.
- Që nga momenti që ushtria ukrainase fillon të tërhiqet nga territori i Rusisë, duke përfshirë Donbasin dhe Novorossian, do të vendoset një armëpushim 30-ditor.
- Tërheqja duhet të përfundojë brenda 30 ditëve nga armëpushimi.
- Opsioni tjetër për një armëpushim për Kievin përfshin një paketë prej 10 pikash.
- Një armëpushim në Ukrainë, në veçanti, nënkupton ndalimin e ripozicionimit të forcave të armatosura ukrainase, me përjashtim të lëvizjeve për tërheqje në një distancë të rënë dakord nga kufijtë e Rusisë.
- Për armëpushimin, të gjitha furnizimet perëndimore me armë për Ukrainën duhet të ndërpriten; e njëjta gjë vlen edhe për ofrimin e të dhënave të inteligjencës.
- Prania ushtarake e vendeve të treta në territorin e Ukrainës duhet të përjashtohet dhe pjesëmarrja e specialistëve të huaj në operacionet ushtarake në anën e Ukrainës duhet të ndalet.
- Armëpushimi në Ukrainë nënkupton heqjen e ligjit ushtarak nga Kievi.
- Do të krijohet një qendër dypalëshe për monitorimin dhe kontrollin e armëpushimit.
- Përveç kësaj, mobilizimi duhet të ndërpritet dhe demobilizimi të fillojë në Ukrainë me qëllim arritjen e një armëpushimi.
- Për më tepër, dokumenti bën thirrje për shpërbërjen e formacioneve nacionaliste në Ukrainë.
- Kievi duhet t’u japë amnisti të burgosurve politikë dhe të lirojë personelin ushtarak dhe civilët e ndaluar.
Kushtet dhe procedura për nënshkrimin e traktatit të paqes
- Në seksionin e tretë të dokumentit, i cili përcakton renditjen e hapave dhe afatet për zbatimin e tyre, menjëherë pasi Rusia të transferojë 6,000 trupa të personelit ushtarak të vdekur në Ukrainë, do të ketë “nënshkrimin e një memorandumi mbi armëpushimin me data specifike për zbatimin e të gjitha dispozitave të tij dhe përcaktimin e datës për nënshkrimin e një traktati të ardhshëm mbi një zgjidhje përfundimtare”.
- Pas kësaj, do të vendoset një armëpushim 30-ditor.
- Më pas vjen “mbajtja e zgjedhjeve, formimi i autoriteteve në territorin e Ukrainës”, i ndjekur nga “nënshkrimi i traktatit”.
- Autoritetet ukrainase duhet të shpallin datën e zgjedhjeve presidenciale dhe parlamentare, të cilat do të zhvillohen jo më vonë se 100 ditë pas heqjes së gjendjes së jashtëzakonshme.
- Traktati i paqes midis Rusisë dhe Ukrainës do të miratohet me një rezolutë ligjërisht të detyrueshme të Këshillit të Sigurimit të OKB-së.
Bisedimet midis delegacioneve ruse dhe ukrainase zgjatën pak më shumë se një orë. Takimi filloi në Pallatin Ciragan rreth orës 14:43 sipas orës lokale (11:43 të mëngjesit GMT) dhe përfundoi në orën 15:57 (12:57 të pasdites GMT).
Delegacionet ruse dhe ukrainase ishin ulur në anët e kundërta të një tavoline në formë U-je, me përfaqësuesit turq të pozicionuar midis tyre, sipas një transmetimi. Ashtu si gjatë raundit të parë, flamujt e Rusisë, Turqisë dhe Ukrainës u vendosën pas tryezës.
Bisedimet e drejtpërdrejta me Ukrainën rifilluan më 16 maj me iniciativën e Presidentit rus Vladimir Putin pas një pezullimi prej më shumë se tre vjetësh. Takimi i parë zgjati rreth dy orë. Përveç shprehjes së qëllimit të tyre për të vazhduar punën për një armëpushim, palët ranë dakord të shkëmbenin nga 1,000 të burgosur secila. Marrëveshja u zbatua më pas. Pas raundit të parë, Medinsky tha se pala ruse ishte e kënaqur me rezultatin dhe ishte gati të vazhdonte komunikimin.
/TASS–Argumentum.al
