Izraeli ka kryer një sulm ajror në kryeqytetin e Katarit, Doha, më 9 shtator 2025, duke synuar liderët e Hamasit që po zhvillonin bisedime për një armëpushim të mundshëm me ndërmjetësimin e SHBA-së. Ky veprim ka shkaktuar një rritje të tensioneve në rajon dhe ka nxitur reagime të ashpra ndërkombëtare.
Sulmi ka goditur një kompleks rezidencial në lagjen Leqtaifiya, një zonë të mbrojtur nga forcat e sigurisë së Katarit. Në momentin e sulmit, disa figura të larta të Hamasit, përfshirë Khalil al-Hayya, Zaher Jabarin, Muhammad Ismail Darwish dhe Khaled Mashal, ishin të pranishëm për të diskutuar një propozim armëpushimi të mundshëm. Megjithatë, sipas Hamasit, të gjithë liderët kanë mbijetuar, ndërsa janë regjistruar gjashtë viktima: Himam al-Hayya (djali i Khalil al-Hayya), Jihad Abu Labal (kryetar i kabinetit të al-Hayya), tre roje sigurie dhe një oficer i sigurisë katari
Katari e akuzoi shpejt Izraelin për sjellje “të pamatur” dhe shkelje të ligjit ndërkombëtar pas sulmit ndaj një ndërtese banimi në qytet.
Forcat Mbrojtëse të Izraelit pretenduan se kishin shënjestruar ata që ishin “drejtpërdrejt përgjegjës për masakrën brutale të 7 tetorit”.
Sipas ushtrisë izraelite, ajo kreu një “sulm të saktë” të synuar ndaj udhëheqësve të lartë të Hamasit në Katar duke përdorur “municione të sakta”.
Media izraelite thotë se operacioni përfshinte 15 avionë luftarakë izraelitë, duke qëlluar 10 municione kundër një objektivi të vetëm.
Katari ka strehuar byronë politike të Hamasit që nga viti 2012 dhe ka luajtur një rol kyç në lehtësimin e negociatave indirekte midis grupit dhe Izraelit që nga sulmet e 7 tetorit.
Kush u godit në sulm?
Hamasi tha se anëtarët e delegacionit negociues të grupit në Doha ishin shënjestruar, por i mbijetuan sulmit. Megjithatë, Hamasi tha se gjashtë të tjerë, përfshirë një zyrtar të sigurisë së Katarit, ishin vrarë.
Sipas Hamasit, të vrarët ishin:
Humam Al-Hayya (Abu Yahya) – djali i kryenegociatorit al-Hayya
Jihad Labad (Abu Bilal) – drejtor i zyrës së al-Hayya
Abdullah Abdul Wahid (Abu Khalil)
Moamen Hassouna (Abu Omar)
Ahmed Al-Mamluk (Abu Malik)
Kaporali Badr Saad Mohammed Al-Humaidi – forcat e sigurisë së brendshme të Katarit
“Ne konfirmojmë dështimin e armikut për të vrarë vëllezërit tanë në delegacionin negociues”, thuhet në një deklaratë të Hamasit.
Ajo shtoi se sulmi “konfirmon pa dyshim se Netanyahu dhe qeveria e tij nuk duan të arrijnë ndonjë marrëveshje” për paqe.
Më parë në një postim në X, Presidenti i Izraelit Isaac Herzog thotë se ishte “e rëndësishme dhe korrekte” të shënjestrohej udhëheqja e Hamasit, dhe më pas dënoi Khalil al-Hayya – kryenegociatori i Hamasit dhe udhëheqësi i Gazës në mërgim – pa konfirmuar se ai ishte një shënjestër e drejtpërdrejtë.
Një zyrtar i lartë izraelit u tha mediave izraelite se al-Hayya ishte një nga ata që u shënjestruan, si dhe Zaher Jabarin, udhëheqësi i Bregut Perëndimor në mërgim.
Çfarë dinte SHBA-ja dhe a dha Trump një “dritë jeshile”?
Zyra e Kryeministrit Izraelit Benjamin Netanyahu lëshoi një deklaratë menjëherë pas sulmit, duke pretenduar se sulmi ishte “një operacion tërësisht i pavarur izraelit”.
“Izraeli e inicioi atë, e kreu atë dhe Izraeli merr përgjegjësi të plotë”, tha ajo në një deklaratë.
Shtëpia e Bardhë gjithashtu konfirmoi shpejt se ishte informuar për operacionin, pothuajse me siguri për shkak të afërsisë së bazës së madhe ajrore amerikane në al-Udeid, pak jashtë Dohas.
Kjo do të thotë që Donald Trump pati një shans t’i thoshte jo Izraelit, por zgjodhi të jepte dritën jeshile.
Duke qenë se ky ishte një sulm ndaj territorit sovran të Katarit, mbeten pyetje se si kjo do të ndikojë në bazën masive ajrore amerikane në al-Udeid dhe si do të ndikojë në marrëdhëniet e SHBA-së me të gjithë aleatët e saj arabë të Gjirit.
Çfarë po bënin udhëheqësit e Hamasit në Katar?
Katari ka vepruar si ndërmjetës midis Izraelit dhe Hamasit dhe ka pritur negociata midis tyre që nga tetori i vitit 2023.
Disa ditë më parë, Hamasi tha se mirëpriti “disa ide” nga SHBA-të se si të arrihet një marrëveshje armëpushimi në Gaza që mori përmes ndërmjetësve. Tha se ishte në diskutim se si t’i shndërronte ato “në një marrëveshje gjithëpërfshirëse që plotëson nevojat e popullit tonë”.
Mendohet se ka të ngjarë që udhëheqësit e synuar të Hamasit ishin në mes të diskutimit të përgjigjes së tyre zyrtare ndaj ideve të SHBA-së.
Një zyrtar palestinez i tha më parë BBC-së se plani i SHBA-së do të shihte lirimin e 48 pengjeve të mbetura në Gaza në 48 orët e para të një armëpushimi 60-ditor në këmbim të të burgosurve palestinezë në burgjet izraelite dhe negociatave me mirëbesim për një armëpushim të përhershëm.
Si ka reaguar Katari?
Në Doha, qeveria e Katarit reagoi me tërbim, duke e quajtur sulmin të pamatur dhe frikacak, si dhe një shkelje të hapur të të gjitha ligjeve dhe normave ndërkombëtare.
“Ndërsa Shteti i Katarit e dënon fuqimisht këtë sulm, ai konfirmon se nuk do ta tolerojë këtë sjellje të pamatur izraelite dhe prishjen e vazhdueshme të sigurisë rajonale, as ndonjë akt që synon sigurinë dhe sovranitetin e tij”, tha një deklaratë nga ministria e tij e jashtme.
Deklarata të ngjashme zemërimi erdhën nga e gjithë bota arabe.
Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, gjithashtu dënoi “këtë shkelje flagrante të sovranitetit dhe integritetit territorial të Katarit”.
/BBC-Argumentum.al
