Nenad Radiçeviç-[i]
Në zgjedhjet lokale në krahinën më të madhe gjermane AfD-ja e ka trefishuar mbështetjen në raport me vitin 2020, ndërsa CDU dhe SDP arritën të ruajnë pozitat drejtuese.
Vetëm disa ditë para zgjedhjeve lokale në krahinën më të populluar të Gjermanisë, në Rajn –Vesfalia Veriore, partitë kryesuese të qendrës së djathtë dhe të majtë që përbëjnë qeverinë federale të Kancelarit Fridrih Merc, morën një shuplakë politike të llojit të saj. Anketat më të reja që ka zhvilluar në nivel të tërë Gjermanisë Instituti Forza tregojnë se Alternativa për Gjermaninë (AfD), parti e fortë djathtiste ka shënuar një rritje të mbështetjes dhe momentalisht është partia më e fortë gjermane me 26 përqind mbështetje.
Ky sondazh i opinionit publik i zhvilluar me porosi nga kanalet TV RTL dhe NTV, tregon se blloku i Kancelarit (CDU-CSU) ka mbështetjen e 24 përqind të zgjedhësve, ndërsa partia Social-Demokrate (SDP) e Zëvendëskancelarit Lars Klingbajl 13 përqind njëlloj sikurse kanë tani edhe të Gjelbërit në opozitë. Kur kësaj i shtohen edhe partia e majtiste E Majta e cila gëzon mbështetjen e 11 përqind të zgjedhësve, rezultatet e kësaj ankete përbajnë një presion akoma më të madh, jo vetëm ndaj koalicionit kuq e zi në nivel federal (CSU-CSU dhe SDP), por edhe ndaj atyre partive të cilat në Rajn –Vesfalia Veriore dominojnë prej dekadash.
Megjithëse të dielën e kaluar u mbajtën vetëm zgjedhjet lokale në Rajn –Vesfalinë Veriore, ku banojnë 18 milionë njerëz nga të cilët 13,7 milionë syresh kanë të drejtë vote, analistët gjermanë ato i kanë vlerësuar si njëfarë letër lakmusi për qeverinë federale të Fridrih Mercit. Dhe kjo jo pa arësye, sepse kjo krahinë në perëndim të vendit është e larmishme nga ana ekonomike dhe shoqërore në njëfarë mënyre si e tërë Gjermania. Jo vetëm që një e katërta e popullsisë ka prejardhje nga emigrantët, por në të ka edhe qytete të mëdha si puna e Kelnit, Dyseldorfit dhe Dortmundit, por edhe zona rurale, ku ka njëkohësisht edhe bujqësi të zhvilluar, sektor shërbimi për edhe industri të fortë e cila momentalisht po kalon nëpër një fazë problemesh strukturore.
FITORJA E CDU-së
Këtë test në “Gjermaninë e vogël”, qeveria federale ndoshta e kaloi për një qime, megjithëse AfD trefishoi përqindjen e votave të fituara në raport me zgjedhjet lokale të para pesë viteve. Fitimtarja e qartë e këtyre zgjedhjeve është CDU-ja, e cila mori 33,33 të votave, ndërsa pas saj qëndron SDP-ja me 22,1 përqind të votave gjë që përbën njëfarë treguesi se socialdemokratët e kanë humbur përgjithmonë Rajn –Vesfalinë Veriore e cila ka qënë vatra e tyre për dekada të tëra. Ndërsa këto dy parti në këto zgjedhje humbën një pikë ose dy në krahasim me zgjedhjet lokale të vitit 2020, AfD-ja e trefishoi mbështetjen duke fituar 14,5 përqind të votave. Pas tyre janë të Gjelbërit me 13,5 përqind, e Majta dhe liberalët (FDP) me vetëm 3,7 përqind të votave. Lehëtsimi në radhët e CDU-së është evident, meqënëse mbet partia më e fortë në komunat dhe në qytetet e kësaj krahine, mes tjerash, edhe në sajë të popullaritetit të kryeministrit krahinor të CDU-së Hendrik Vist, i cili e drejton qeverinë krahinore në koalicion me të Gjelbërit.
“Qëllimi është arritur. Ne jemi partia më e fortë, vazhdojmë të jemi partia lokale numur një”, tha Visti, duke nënvizuar se “mbizotëroi “politika e zgjidhjeve të orientuara dhe politika pragmatike”.
Ky demokristjan nuk deshi të komentonte efektin e dobët të SDP-së dhe forcimin e AfD-së në “zemrën e demokracisë” së dikurshme – sidomos në ronën e Rurit – duke nënvizuar se të gjithë pyesin se cilat janë përgjigjet e drejta në lidhje me emigracionin politik të pjesës së varfër të popullsië.
“A janë të drejta të gjitha pjesët e sistemit tonë shoqëror?. Shumë gjëra – si puna e pronave të patundshme problematike (të shtrenjta) ka kohë që janë lënë të ecin në rrjedhën e tyre. Por, këto janë pyetje për të gjithë ne”, tha kryeministri krahinor, duke shtuar se AfD-ja ishte ajo që pati përfitim nga rezultati i dobët i SDP-së. “Askujt nuk mund t’i lejohet të flejë i qetë”.
Sipas mendimit të tij, nuk mund të bëhet fjalë për “emigrimin” e AfD-së në Perëndim dhe se AfD-ja në Rajn –Vesfalinë Veriore vazhdon të jetë pesë, ndoshta edhe dhjetë pikë përqindje nën mesataren kombëtare, Gjithsesi, sipas tij, rezultati duhet të jetë arësye për shqetësim.
SUKSES ME MË PAK VOTA
Fakti që përdindjet i kanë rritur vetëm AfD-ja dhe e Majta, tregon se partitë e qendrës se majtë dhe të djathtë vazhdojnë të mos jenë në gjendje t’i bindin zgjedhësit se janë të aftë të zgjidhin problemet e tyre. Megjithatë, kur analizohen me thellësi rezultatet e zgjedhjeve federale të këtij viti me këto zgjedhjet lokale, AfD-ja dhe e Majta mund të thuhet se kanë humbur me rreth dy pikë më pak në përqindje. Konkretisht, për shkak të ndryshimeve në pjesëmarrjen në zgjedhje, del se në Rajn –Vesfalinë Veriore AfD-ja në zgjedhjet federake të muajit shkurt të këtij viti ka fituar 1,77 milionë vota ndërsa në zgjedhjet lokale të së dielës së kaluar ka fituar 1,28 milionë vota. Nga humbja e gjysëm milionë vitave, kundështarët e AfD-së “lexojnë” flurudhën në rënie të kësaj partie, por në fakt ajo është pasojë e asaj se zgjedhësit nuk votuan për partinë në nivel kombëtar por për politikanë lokale dhe për zgjidhjen e problemeve lokale. Sikurse vlerëson komentatorja e gazetës italiane “La Republica”, AfD-ja fiton rëndësi dhe ajo është “fitimtarja e vërtetë e këtyre zgjedhjeve lokale në landin më të madh në numur të shtetit gjerman, i cili është motori i brendit ‘Prodhuar në Gjermani’”.
“Këtë test provë zgjedhore për qeverinë e Mercit të cilin ajo e kaloi shumë keq për kancelarin i cili ka premtuar se do t’a ‘përgjysmojë’ të djathtën ekstreme”, vlerëson kjo komentatore dhe thotë se kryesuesi i AfD-së Tino Krupala ka deklaruar me entuziazëm: “Ne jemi parti e popullit”, gjë që në Gjermani është shprehje për partinë që ka hedhur rrënjë në të gjitha shtresat e shoqërisë dhe që deri tani kishte të bënte kryesisht me CDU-CSU dhe SDP-në. “Që në zgjedhjet federale grupi i së djathtës ekstreme doli si partia më e fortë mes punëtorëve gjermanë, duke marrë shkopin drejtues të ‘partisë punëtore’ nga social-demokratët. Tani kalimi nga SDP-ja në AfD është vërtetuar në rajonin më të industrializuar të Gjermanisë”.
Nga ana tjetër, komentatori i së përditëshmes së majtë të Mynhenit “Zidojçe Cajtung” Bjern Franke shprehet se AfD-ja ka arritur rezultat pothuajse tri herë më të lartë se në vitin 2020, por më të vogël se rezultati i partisë në Rajn –Vesfalinë Veriore në zgjedhjet federale të para gjashtë muajve.
“Por ky rezultat ishte nën mesataren e AfD-së në Rajn –Vesfalinë Veriore të Gjermanisë Perëndimore e kësisoj nuk është ende vatër e populistëve të djathtë, madje as për nga standartet gjermanoperëndimore. Gjithsesi, suksesi i saj në zgjedhje do të jetë i mjaftueshëm për t’ia bërë jetën të vështirë partive të tjera, që të formojnë shumicën në shumë këshilla lokalë. Në disa komuna, muri mbrojtjës (ndaj së djathtës ekstreme) do të vihet në provë dhe AfD-ja do të ofrojë shërbimet e saj për CDU-në dhe do t’i sigurojë asaj shumicën për vendime të veçanta”, mendon Finke dhe shton se në rastë të këtilla “është e nevojshme ekzitenca”.
DEMBELLËK DHE BURRACAKËRI
Sipas anketimeve të institutit Infratest Dimap, 36 përqind e zgjedhësve ka nënvizuar se politika ekonomike ka qënë tema kryesore mbi bazën e së cilës ata kanë vendosur se për cilin do të votojnë. Menjëherë pas kësaj ishte tema e emigracionit dhe e integrimit të emigrantëve me 32 përqind, pastaj siguria publike (24 përqind), sistemi shkollor (23), mbrojtja e mjedisit dhe klima (19), qarkullimi (16), tregu i banesave dhe qeratë (14), politika e familjes dhe përkujdesja për fëmijët (13), tregu i punës (13) dhe në fund administrimi i parave në qytete dhe komuna me vetëm nëntë përqind.
Në analizat e lëvizjeve politike në Rajn –Vesfalinë Veriore por edhe në tërë Gjermaninë, komantatorja e gazetës së dëgjuar “Noje Cihrer cajtung” Suzana Gashke vëren se shumica e politikanëve të qendrës së djathtë dhe të majtë ka evituar hyrjen në konfrontim me përfaqësuesit e AfD-së, duke menduar se argumentet dhe qëndrimet e tyre (AfD-së) janë automatikisht të gabuara.
“Fokusi dihet të kthehet në pyetjen nëse arguemnti është i drejtë apo i gabuar, dhe jo kush e paraqet atë”, nënvizon Gashke, e cila shpreson se nga këto zgjedhje do të nxirren mësime. “Kurajoja në diskutim i ka lënë vendin përzierjes së dembellëkut dhe burracakërisë. Ata të cilët gjithsesi kanë pranuar konfrontimin direkt me përfaqësuesit e AfD-së, sikurse janë kryeministri i krahinës së Tirginisë Mario Fojt dhe, kohët e fundit, kryetari i bashkisë së Tibingenit Boris Palmer, nuk kanë marrë asnjë mirënjohje as solidaritet nga taborri i tyre politik”. Në vend të mbështetjes, sikurse nënvizon Gashke, Fojti dhe Palmeri janë kritikuar për shkak se kanë ofruar teatër për “të djathtën”. “Por në të vërtetë, ata kanë turbulluar paqen shpirtërore dembelëve (bashkëluftëtarëve politikë)”, shkuan kjo komentatore.
Përveç kësaj, rezultatet e këtyre zgjedhjeve për politikanët udhëheqës të Gjermanisë duhet t’u shërbejnë si nxitje për të menduar mbi veprimtarinë e tyre. Më shumë për kancelarin Merz rejtingu i të cilit në radhët e zgjedhësve po bie vazhdimisht e kësisoj, sipas anketave të Institutit Forza, momentalisht është vetëm 29 përqind. Ky është niveli më i ulët që nga zgjedhja e Merzit si kancelar në fillim të muajit maj. Njëkohësisht pakënaqësia me punën e shefit të qeverisë rritet nga java në javë dhe tani është në shifrën 67 përqind. Vetëm pasuesit e CDU-së dhe CSU-së janë kryesisht të kënaqur me punën e Merzit, megjithëse edhe numuri i tyre po zvoglohet gradualisht.
Nga ana tjetër, Merzi para zgjedhjeve lokale u përpoq paraprakisht të distancohet nga rezultatet e mundshme të dobëta duke thënë: “Zgjedhjet lokale janë zgjehdje lokale”. Për hir të së vërtetës as ai nuk mundi të anashkalojë ndikimin e këtyre zgjedhjeve në punën e tij dhe shtoi se “ekzistojnë këndvështrime të caktuara edhe për qeverinë krahinore edhe për atë lokale”. Megjithatë, deri tani ai nuk ka një ilaç kundër rritjes së AfD-së, edhe përkundër premtimit si do të arrijë të përgjysmojë mbështetjen që gëzon AfD-ja në radhët e zgjedhësve.
[i] https://novimagazin.rs/iz-nedeljnika-nm/359809-kancelar-bez-mirnog-sna
/Përktheu për Argumentum Xhelal FEJZA
