Një demonstratë e madhe kundër shtypjes së protestave nga Irani ka tërhequr rreth 200,000 njerëz në Mynih, sipas vlerësimeve të policisë të shtunën.
Numri ishte dyfishi i pritur nga organizatorët, një grup i njohur si Rrethi i Mynihut.
Organizatorët thanë se koha ishte e qëllimshme, pasi vendimmarrësit politikë dhe ushtarakë nga e gjithë bota zbritën në qytet për Konferencën e Sigurisë në Mynih.
Demonstruesit shprehën mbështetje për Reza Pahlavi, djalin e shahut të fundit të Iranit, i cili u rrëzua në vitin 1979. Megjithatë, deri të shtunën pasdite, Pahlavi nuk i ishte drejtuar ende turmës.
Agjencia e Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut (HRANA) me seli në SHBA thotë se më shumë se 7,000 njerëz vdiqën në shtypjen nga autoritetet iraniane të protestave antiqeveritare të shkaktuara nga kushtet e rënda ekonomike.
Trazirat shpërthyen në fund të dhjetorit dhe u bënë më të dhunshme më 8 dhe 9 janar. Edhe pse protestat janë qetësuar që atëherë, aktivistët ende po numërojnë të vdekurit dhe kanë frikë se numri i viktimave mund të rritet më tej.
Konferenca e Sigurisë në Mynih, e cila u hap të premten dhe do të vazhdojë deri të dielën, konsiderohet mbledhja kryesore në botë e ekspertëve të politikave të sigurisë, duke tërhequr më shumë se 60 udhëheqës botërorë dhe rreth 100 ministra të jashtëm dhe të mbrojtjes në edicionin e saj të 62-të.
Djali i shahut të rrëzuar i kërkon Trump të veprojë ndaj Iranit
Pahlavi tha në periferi të Konferencës së Sigurisë në Mynih se më shumë bisedime midis Uashingtonit dhe Teheranit mund të kushtojnë jetë pa ofruar një zgjidhje realiste për krizën e vendit.
“Çdo ditë që kalon, më shumë iranianë po vdesin në Iran”, u tha ai gazetarëve të shtunën, duke argumentuar se vetëm një “ndërhyrje e shpejtë” do të ndihmonte në shpëtimin e jetëve dhe përmirësimin e sigurisë rajonale.
Qëllimi përfundimtar, tha ai, duhet të jetë largimi i qeverisë në Teheran nga pushteti sa më shpejt të jetë e mundur, duke shtuar se udhëheqja po përdorte bisedimet “për të blerë kohë”.
Nga mërgimi, Pahlavi është përpjekur të pozicionohet si një figurë kryesore e opozitës në një kohë kur Iranit i mungon një forcë politike e organizuar për të sfiduar establishmentin qeverisës, megjithëse shkalla e ndikimit të tij mbetet e paqartë pavarësisht profilit të tij në rritje.
Në Mynih, ai i bëri thirrje përsëri Presidentit të SHBA-së Donald Trump që të ndjekë deklaratën e tij drejtuar popullit iranian muajin e kaluar se “ndihma është në rrugë e sipër”.
“Ju vendosët një armatë masive dhe keni sinjalizuar në mënyrë të pagabueshme se koha e brutalitetit po mbaron”, tha Pahlavi, duke shtuar se iranianët i kishin dëgjuar fjalët e Trump dhe i besonin atij.
Trump mund ta përjetësonte veten si një nga “heronjtë më të mëdhenj të botës” nëse ai ndërmerrte veprime vendimtare ushtarake, tha ai.
Pahlavi tha se protestat në Iran po vazhdonin pavarësisht rreziqeve.
“Njerëzit janë ende atje duke rezistuar. Regjimi, për fat të keq, vazhdon fushatën e tij të burgosjes”, tha ai, duke shtuar se demonstruesit do të kishin nevojë për mbështetje nga jashtë për t’u rikthyer në rrugë në numër të madh.
Trump ka dhënë mesazhe të përziera për Iranin në javët e fundit, duke ofruar justifikime të ndryshme për një sulm të mundshëm – nga reagimi ndaj shtypjes brutale të qeverisë ndaj protestuesve deri te shkaktimi i dëmeve në programet e saj bërthamore dhe balistike.
Ai ka vendosur asete ushtarake në rajon, duke përfshirë transportues aeroplanësh, dhe tha se do të favorizonte një ndryshim të pushtetit në Iran, duke e quajtur atë “gjëja më e mirë që mund të ndodhte”.
Por ai tha gjithashtu se Teherani mund të shmangte një sulm të SHBA-së duke rënë dakord për një marrëveshje që kufizon ndjeshëm programin bërthamor të Iranit, ndër të tjera.
Shtetet e Bashkuara dhe Irani zhvilluan bisedime vitin e kaluar mbi programin bërthamor të Teheranit, por negociatat ngecën. Bisedime të reja filluan më herët këtë muaj në Oman dhe pritet një raund tjetër.
/dpa
