Ministrat e Jashtëm të vendeve të G7-ës, Kanadasë, Francës, Gjermanisë, Italisë, Japonisë, Mbretërisë së Bashkuar dhe Shteteve të Bashkuara, do të takohen nën Presidencën Franceze në Abbaye des Vaux de Cernay pranë Parisit të enjten dhe të premten. Mes një situate gjithnjë e më të brishtë të sigurisë globale dhe rreziqeve ekonomike që kjo sjell, G7 qëndron për marrjen e përgjegjësisë së përbashkët dhe kërkimin e zgjidhjeve me vendosmëri. Pikërisht në një situatë të tillë, G7 është i domosdoshëm: si një bashkësi demokracish të forta, si një forum për dialog të hapur në frymën e besimit dhe si një motor ekonomik në kohë krizash globale.
Së bashku për liri dhe siguri
Takimi përqendrohet në dy çështje që do të luajnë një rol të madh në lidhje me paqen, stabilitetin dhe prosperitetin në vitet që vijnë, përkatësisht luftën e paligjshme të agresionit të Rusisë kundër Ukrainës dhe luftën në Lindjen e Mesme. Përveç kësaj, Ministrat do të trajtojnë krizat aktuale si në Sudan, situatën në Indo-Paqësor dhe çështjet e sigurisë globale.
Lufta e agresionit e Rusisë kundër Ukrainës mbetet përparësia absolute e G7-ës nën Presidencën Franceze, pasi siguria e Ukrainës është siguria jonë në fund të fundit. Kjo vlen për Evropën dhe Atlantikun e Veriut. Ministrat do të zhvillojnë diskutime intensive se si të arrihet një paqe e drejtë dhe e qëndrueshme dhe si mbështetja për Ukrainën mund të forcohet dhe mbrohet më tej në planin afatgjatë. Kjo përfshin vazhdimin e rritjes së presionit mbi Rusinë. Së bashku me Ministrin e Jashtëm ukrainas, G7 synon të dërgojë edhe një herë një sinjal të qartë se qëndron fort në anën e Ukrainës. Kërcënimi që paraqet Rusia është sfida më e madhe për sigurinë dhe prosperitetin në Evropë.
Në fokus: sistemi humanitar dhe Streha e Çernobilit
Në kohë krizash të mëdha humanitare dhe pasigurish, një tjetër fokus kyç i diskutimeve është struktura e ardhshme e sistemit humanitar dhe përpjekjet për reforma në lidhje me misionet paqeruajtëse të OKB-së.
Për më tepër, riparimet e strehës së reaktorit të Çernobilit janë në axhendë. Objekti nuk ka qenë plotësisht funksional që nga një sulm me dron në vitin 2025. Pa riparime gjithëpërfshirëse, stabiliteti afatgjatë i strehës dhe funksionet mbrojtëse – dhe kështu përmbajtja e sigurt e reaktorit – janë në rrezik. G7 do ta diskutojë këtë projekt së bashku me Bankën Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) dhe Ukrainën. Gjermania luajti një rol kyç në mobilizimin e fondeve gjatë Presidencës së saj të G7 në vitin 2022. Fokusi sot është në marrjen e përgjegjësisë, së bashku me Francën dhe partnerët tanë, për sigurinë afatgjatë të vendit – gjithashtu duke pasur parasysh 40-vjetorin e katastrofës së reaktorit bërthamor në prill 2026.
Reagim i përbashkët ndaj luftës në Lindjen e Mesme
Roli i Iranit dhe situata në Lindjen e Mesme do të zënë vend të spikatur në diskutime. Ministrat do të përqendrohen në përpjekjet për të siguruar rrugët detare dhe transportin detar, duke përfshirë Ngushticën e Hormuzit dhe rrugët detare ngjitur. Ata gjithashtu do të prekin stabilitetin e tregjeve të energjisë dhe sigurinë e zinxhirëve të furnizimit, si dhe mbështetjen për vendet e sulmuara në mënyrë të pajustifikueshme nga Irani ose nga përfaqësuesit iranianë. Ministrat e Jashtëm të G7 e riafirmuan këtë së fundmi në një Deklaratë të Përbashkët, duke nënvizuar mbështetjen e tyre të palëkundur për sigurinë, sovranitetin dhe integritetin territorial të partnerëve të prekur.
Ne tashmë po e ndiejmë ndikimin ekonomik të luftës në Evropë dhe në mbarë botën. Ngushtica e Hormuzit duhet të bëhet përsëri e lundrueshme sa më shpejt të jetë e mundur, në mënyrë që furnizimet urgjente të energjisë dhe mallrave të mund të lehtësojnë presionin në tregjet globale. OKB-ja tashmë po paralajmëron për mungesa dramatike, për shembull në lidhje me sigurinë globale ushqimore, nëse kjo nuk ndodh. Është absolutisht e qartë se Irani nuk duhet të fitojë kurrë armë bërthamore dhe të destabilizojë më tej rajonin. Ne jemi të përkushtuar për këtë së bashku me partnerët tanë.
Prioritete të tjera rajonale: Sudani, Haiti dhe Indo-Paqësori
Ata që kërkojnë të marrin përgjegjësinë për sigurinë ndërkombëtare nuk mund të përqendrohen vetëm në krizat në pragun e tyre. Ndërsa Sudani, Haiti dhe Indo-Paqësori mund të duken larg, stabiliteti i tyre ka një ndikim të drejtpërdrejtë në Evropë – nga migrimi dhe siguria ushqimore deri te rrugët tregtare.
G7 është një forum joformal që përfshin edhe partnerë të tjerë. Përveç shteteve anëtare – Kanadasë, Francës, Gjermanisë, Italisë, Japonisë, Mbretërisë së Bashkuar, Shteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Evropian si vëzhgues – partnerë kryesorë globalë janë ftuar gjithashtu në takimin pranë Parisit. Ministrat e Jashtëm të Brazilit, Indisë, Arabisë Saudite, Koresë së Jugut dhe Ukrainës do të marrin pjesë në takim, si dhe Presidenti i Bankës Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH).
Aleatët e ndarë
Pavarësisht lidhjeve të ngushta me Uashingtonin, asnjë nga vendet e tjera të G7 nuk ka ofruar mbështetje të qartë për fushatën ushtarake SHBA-Izrael kundër Iranit.
Pasi Presidenti i SHBA-së Donald Trump kritikoi publikisht aleatët për dështimin në mbështetjen e përpjekjeve për të siguruar korridoret e transportit detar në Gjirin Persik, disa vende kanë treguar gatishmëri për të marrë në konsideratë veprime që synojnë rihapjen e Ngushticës së Hormuzit – një portë për afërsisht një të pestën e furnizimit botëror me naftë.
Në një shenjë të mëtejshme të përçarjeve, nuk do të ketë një komunikatë të përbashkët në fund të takimit – një veprim i pazakontë që nxjerr në pah mungesën e konsensusit midis anëtarëve të G7, sipas burimeve diplomatike.
Ndërkohë, sulmet me raketa dhe dronë të Iranit që synojnë infrastrukturën rajonale të energjisë kanë rritur ndjeshëm çmimet e naftës – në një moment afër 120 dollarëve për fuçi. Megjithëse çmimet janë ulur pak që atëherë mes diskutimeve për një armëpushim të mundshëm, ato mbeten gati 40 përqind më të larta krahasuar me fillimin e konfliktit.
Në takimin e së premtes, Rubio pritet të theksojë shqetësimet e përbashkëta të sigurisë dhe nevojën për veprim të koordinuar.
Përpara se të mbërrinte në Francë, Rubio tha se rihapja e Ngushticës së Hormuzit ishte në “interes” të të gjitha vendeve të G7-ës, duke e përshkruar veprimin e SHBA-së si në dobi jo vetëm të amerikanëve, por edhe të “botës”.
/Argumentum.al
