Jutarnji List[i]
Rezoluta e përbashkët, pa fuqi juriudike, forcon mbresën dhe zbulon të çarat mes republikanëve.
Senati amerikan, në të cilin shumicën e kanë republikanët, miratoi rezolutën e cila i bën thirrje presidentit Donald Trump të ndalë operacionet luftarake kundër Iranit ose, para vazhdimit të aktiviteteve ushtarake, të kërkojë miratimin e Kongresit. “Pro” propozimit të martën votuan 50 senatrorë, ndërsa 48 ishin “kundër”. Disa republikanë i’u bashkuan demokratëve, ndërsa një masë identike në fillim të këtij muaji e ka miratuar edhe Dhoma e përfaqësuesve, shkruan BBC.
Megjithatë, është fjala mbi të gjitha për një mesazh politik, sepse rezoluta nuk ka fuqinë e ligjit. Mbasi është miratuar në të dyja dhomat e Kongresit, ajo nuk do t’i dërgohet presidentit për nënshkrim as do t’a detyrojë juridikisht për çfarëdo lëvizje.
Votimi erdhi në një moment kur një pjesë e përfaqësuesve republikanë gjithnjë e më haptazi po shprehin dyshime ndaj planit paqesor që ka arritur Trumpi me Iranin, ndërsa konflikti, i cili në radhët e opinionit publik amerikan ka mbështetje të dobët, po i afrohet muajit të pestë qëkur ka nisur.
Kjo është hera e parë që nga miratimi i ligjit mbi kompetencat e luftës në vitin 1973 që të dyja dhomat e Kongresit miratun një rezolutë të përbashkët, nëpërmjet së cilës i kërkohet presidnetit ndërprerja e ndonjë operacioni ushtarak.
Në ndryshim nga ligji, kjo rezolutë shpreh qëndrimin politik dhe vullnetin e Kongresit, por gjithsesi nuk ka karakter detyrues. Një situatë e ngjashme ka ndodhur në vitin 2019 kur Trumpi vendosi veton ndaj rezolutës e cila kërkonte tërheqjen e forcave amerikane nga konflikit në Jemen.
Analistja e Lindjes së Afërt, Laura Blumenfeld vlerëson se është fjala “më shumë për një goditje simbolike duarve sesa vënie të prangave”, pikërisht sepse rezoluta nuk ka rëndesë juridike. Por, mendon ajo, miratimi i saj gjithsesi jep një mesazh politik me rëndësi.
“Ajo që kjo rezolutë pasqyron, janë ndjësitë e opinionit publik amerikan”, tha ajo për BBC-në.
Një demokrat në anën e Trumpit
Miratimi i saj rrit akoma më shumë presionin ndaj Shtëpisë së Bardhë për të gjetur një zgjidhje për konfliktin në Iran, i cili është bërë jopopullor pas rritjes së beftë të çmimeve të karburanteve.
Një masë identike ka miratuar më parë edhe Dhoma e përfaqësuesve, ku katër republikanë i’u bashkuan demokratëve dhe propozimi u miratua me 215 vota “pro” dhe 208 “kundër”.
Shtëpia e Bardhë pohon se rezoluta nuk ka vlerë praktike. Një zyrtar i administratës deklaroi për BBC-në se pas armëpushimit të arritur me 7 prill nuk ka më armiqësi aktive nga të cilat forcat amerikane duhet të tërhiqen. Po ky burim theksoi se rezoluta në fjalë u miratua vetëm sepse dy senatorë – Mitch McConnell dhe Dave McCormick– nuk ishin të pranishëm gjatë votimit.
Katër republikanë votuan sëbashku me demokratët: Rand Paul, Lisa Murkowski, Susan Collins dhe Bill Cassidy. I vetmi demokrat që i’u kundërvu rezolutës ishte senatori John Fetterman.
Votimi është tregues për përçarjen në radhët e partisë republikane në prag të zgjedhjeve për Kongresin të cilat do të mbahen në nëntor dhe në të cilat republikanët do të përpiqen të ruajnë shumicën e ngushtë në të dyja dhomat.
Muajt e fundit një pjesë e përfaqësuesve republikanë i është kundërvënë Trumpit, përfshirë edhe hedhjen poshtë të planit të tij mbi formimin e fondit prej 1,8 miliardë dollarësh për luftrën kundër “instrumentalizimit politik të institucioneve shtetërore”, sikurse e quan fondin e kërkuar administrata, si dhe mbështetjen për ndihmën shtesë për Ukrainën.
Kjo është e dhjeta herë që nga nisja e luftës që demokratët në Senat kanë shfrytëzuar mnekanizmin i parashikuar nga Ligji për kompetencat e luftës në mënyrë që të detyronin Kongresin për votimin mbi vazhdimin e operacioneve ushtarake.
Pentagoni kërkon përsëri miliarda
Është interesante të vëmë në dukje se votimi u mbajt po atë ditë kur Pentagoni i kërkoi Kongresit edhe 80 miliardë dollarë shtesë, ndër të cilët pjesa më e madhe destinohej për financimin e luftës me Iranin.
Sipas ligjit amerikan, presidenti, pa miratimin e Kongresit, mund të zhvillojë operacione luftarake më së shumti 60 ditë. Sulmet e ShBA-ve dhe Izraelit kundër Iranit nisën me 28 shkurt, por administrata e Trumpit pohon se armëpushimi i arritur në muajin prill “ka asgjësuar orën” dhe se afati mund të fillojë përllogaritjen që nga fillimi.
Shtëpia e Bardhë pohon se ka mundësi t’a zgjasë këtë afat edhe për 30 ditë të tjera duke i’u drejtuar sigurisë kombëtare.
Shtetet e Bashkuara momentalisht po e respektojnë armëpushimin dhe po punojnë për ndërprerjen afatgjatë të konfliktit mbi bazën e Memorandumnit mbi mirëkputimin të cilin e nënshkruan javën e kaluar presidentët e të dy shteteve.
Sipas këtij dokumenti, Uashingtoni dhe Teherani kanë 60 ditë kohë për arritjen e një marrëveshjeje më të gjërë me të cilën do të zgjidhej përfundimisht problemi i programit bërthamor të Iranit.
[i] https://www.jutarnji.hr/vijesti/svijet/senat-sad-rezolucija-ogranicava-trumpa-operacije-iran-primirje-15721417?cx_linkref=jl_home_g2_g3
Përktheu për Argumentum Xhelal FEJZA
