Ndërsa lufta në Ukrainë dhe konflikti mes Izraelit, Iranit dhe SHBA-së po zhvillohen paralelisht, dy krizat po fillojnë të ndërthuren në mënyrë të rrezikshme. Ukraina ka goditur një anije iraniane që dyshohet se transportonte municione për Rusinë përmes Detit Kaspik, ndërsa Moska po mbështet Teheranin me inteligjencë, përfshirë të dhëna për objektivat amerikane në Lindjen e Mesme.
Kjo ngre një pyetje strategjike për Uashingtonin: si duhet të reagojë ndaj afrimit gjithnjë e më të madh mes Rusisë dhe Iranit?
Sipas Daniel Serwer, përgjigjja nuk duhet të jetë trajtimi i të dy konflikteve në të njëjtën mënyrë. Ukraina dhe Irani paraqesin dy realitete krejt të ndryshme.
Ukraina: një luftë që mund të fitohet
Serwer argumenton se SHBA duhet të përqendrohet në ndihmën ndaj Ukrainës për të arritur një rezultat që i afrohet fitores.
Arsyeja kryesore, sipas tij, nuk është domosdoshmërisht dobësimi i Iranit përmes humbjes së Rusisë, pasi Moska mund të vazhdojë të ofrojë mbështetje të caktuar për Teheranin. Arsyeja është se lufta në Ukrainë mbetet një konflikt ku një rezultat strategjik është ende i arritshëm.
Ukraina ka arritur të largojë forcat ruse nga pjesë të rëndësishme të Detit të Zi dhe Detit Azov, ka ushtruar presion mbi Krimenë dhe ka goditur kapacitete energjetike e ekonomike ruse.
Në të njëjtën kohë, Kremlini po përballet me probleme të brendshme: shtim të represionit politik, presione për mobilizim të ri dhe varësi më të madhe nga trupat e huaja, përfshirë ushtarët e Koresë së Veriut.
Irani: një konflikt pa zgjidhje ushtarake
Ndryshe nga Ukraina, lufta me Iranin nuk është një konflikt që mund të fitohet lehtësisht përmes forcës ushtarake.
Serwer paralajmëron se Irani ka aftësi të rëndësishme për të penguar trafikun detar në Ngushticën e Hormuzit, një pikë kritike për tregtinë globale të energjisë.
Një ndërhyrje tokësore amerikane do të ishte, sipas tij, një gabim strategjik: do të rriste çmimet e naftës dhe do të krijonte pasoja ekonomike globale.
Për këtë arsye, SHBA duhet të synojë sa më shpejt një armëpushim me Teheranin.
Hormuzi dhe kostoja ekonomike
Një marrëveshje e mundshme mund të kërkonte një kompromis mbi tarifat për kalimin e anijeve në Ngushticën e Hormuzit.
Serwer argumenton se një mekanizëm i tillë mund të ishte më pak i dëmshëm sesa një konflikt i vazhdueshëm, edhe pse do të përfaqësonte një kosto strategjike për Perëndimin.
Sipas tij, tregjet globale të naftës do të absorbonin pjesën më të madhe të kësaj kostoje përmes prodhuesve të Gjirit, duke i nxitur këta të fundit të investojnë më shumë në rrugë alternative eksporti.
Kriza e besueshmërisë amerikane
Në përfundim, Serwer argumenton se të dy luftërat kanë dëmtuar pozitën ndërkombëtare të SHBA-së.
Ato kanë ekspozuar tri dobësi:
- kapacitetet ushtarake amerikane nuk janë aq dominuese sa perceptimi tradicional;
- garancitë amerikane ndaj aleatëve janë vënë në pikëpyetje;
- diplomacia amerikane është dobësuar.
Rikthimi i besueshmërisë amerikane do të kërkojë kohë, investime dhe një kombinim më të mirë mes fuqisë ushtarake dhe diplomacisë.
__________________________________________
Burimi: Daniel Serwer, Peacefare.net, 28 korrik 2026
Përshtati në shqip|: Argumentum.al
