Në një zhvillim që pritet të ketë ndikim të rëndësishëm në arkitekturën e sigurisë në Lindjen e Mesme dhe në botën islame, Turqia, Arabia Saudite dhe Pakistani nënshkruan Marrëveshjen e Përbashkët të Mbrojtjes së Mekës gjatë një samiti trepalësh të mbajtur në Pallatin Al-Safa, duke formalizuar një partneritet të ri strategjik të bazuar në mbrojtjen kolektive, bashkëpunimin ushtarak dhe koordinimin në industrinë e mbrojtjes.
Marrëveshja u nënshkrua nga presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdogan, princi saudit i kurorës Mohammed bin Salman dhe kryeministri i Pakistanit, Shehbaz Sharif, në praninë e Mbretit Salman bin Abdulaziz Al Saud, i cili ishte mikpritësi i samitit.
Sipas Drejtorisë së Komunikimeve të Turqisë, dokumenti pasqyron angazhimin e tri vendeve për forcimin e sigurisë kolektive, duke u mbështetur në lidhjet historike, solidaritetin islam, interesat e përbashkëta strategjike dhe bashkëpunimin në fushën e mbrojtjes.
Zyrtarët turq theksuan se marrëveshja është hartuar si një mekanizëm mbrojtës dhe nuk synon asnjë shtet të caktuar. Sipas tyre, objektivi kryesor është forcimi i paqes, stabilitetit dhe prosperitetit rajonal e global përmes ndarjes së përgjegjësive të sigurisë dhe një qasjeje të koordinuar ndaj sfidave të përbashkëta.
Një nga elementet më të rëndësishme të marrëveshjes është parimi i mbrojtjes kolektive, sipas të cilit një sulm i armatosur kundër cilitdo prej tre vendeve do të konsiderohet si sulm ndaj të gjithëve.
Përveç aspektit të mbrojtjes kolektive, pakti parashikon zgjerimin e bashkëpunimit në industrinë e mbrojtjes, zhvillimin e projekteve të përbashkëta ushtarake, rritjen e ndërveprueshmërisë së forcave të armatosura dhe koordinimin në përballjen me kërcënimet e sigurisë.
Zyrtarët turq e përshkruan marrëveshjen si rezultat të një procesi të gjatë diplomatik, të ndërtuar mbi parimin e “pronësisë rajonale”, me synimin për krijimin e një kornize të përbashkët sigurie përballë sfidave në rritje në rajon dhe më gjerë.
Ata nënvizuan gjithashtu se Marrëveshja e Mekës nuk zëvendëson aleancat ekzistuese ndërkombëtare, përfshirë NATO-n, por i plotëson ato.
“Nuk është një bllok ushtarak agresiv, nuk është një nismë për frenim dhe nuk është një plan ofensiv. Është një marrëveshje plotësisht mbrojtëse që synon të kontribuojë në stabilitetin rajonal dhe në ndërtimin e një rajoni pa terrorizëm”, deklaruan zyrtarët turq.
Sipas tyre, marrëveshja respekton plotësisht Nenin 51 të Kartës së OKB-së mbi të drejtën e vetëmbrojtjes dhe nuk prek detyrimet ekzistuese ndërkombëtare të Turqisë.
Ata e cilësuan paktin si “historik”, duke deklaruar se “arkitektura rajonale e sigurisë është ridizajnuar me Marrëveshjen e Mekës”, ndërsa bashkëpunimin mes Turqisë, Arabisë Saudite dhe Pakistanit e përshkruan si “shprehjen moderne strategjike të një përgjegjësie historike”, të ndërtuar mbi historinë, besimin dhe vëllazërinë e përbashkët.
Erdogan: Marrëveshja është e hapur për vendet që kërkojnë paqe
Presidenti turk Recep Tayyip Erdogan deklaroi se marrëveshja nuk është drejtuar kundër askujt dhe mbetet e hapur për shtetet që ndajnë të njëjtin vizion për stabilitetin rajonal.
“Marrëveshja nuk synon asnjë vend dhe është e hapur për pjesëmarrjen e të gjitha vendeve vëllazërore që synojnë paqen, prosperitetin dhe stabilitetin në rajonin tonë”, tha Erdogan.
Ai theksoi se pakti bazohet në parimin e parandalimit kolektiv, do të forcojë bashkëpunimin në mbrojtje, do të mbështesë projektet e përbashkëta të industrisë së mbrojtjes dhe do të kontribuojë në luftën kundër terrorizmit.
Presidenti turk shtoi se marrëveshja riafirmon të drejtën për vetëmbrojtje sipas Nenit 51 të Kartës së OKB-së dhe ritheksoi se Turqia do të vazhdojë të mbështesë zgjidhjen e konflikteve përmes dialogut, diplomacisë dhe respektimit të së drejtës ndërkombëtare.
Erdogan bëri të ditur se kishte udhëtuar në Mekë me ftesë të princit të kurorës Mohammed bin Salman, ku zhvilloi konsultime me liderin saudit dhe kryeministrin pakistanez.
“Me këtë rast, ne si tri vende nënshkruam një Marrëveshje të Përbashkët të Mbrojtjes”, deklaroi ai, duke shprehur shpresën që marrëveshja të sjellë përfitime për të gjithë rajonin.
Arabia Saudite: Një moment historik për bashkëpunimin strategjik
Ministri i Jashtëm saudit, Princi Faisal bin Farhan Al Saud, e cilësoi nënshkrimin e marrëveshjes si dëshmi të thellimit të marrëdhënieve strategjike mes tri vendeve.
“Nënshkrimi nga Lartmadhëria e Tij, Princi i Kurorës, presidenti i Republikës së Turqisë dhe kryeministri i Republikës Islamike të Pakistanit i Marrëveshjes së Përbashkët të Mbrojtjes së Mekës konfirmon thellësinë e marrëdhënieve vëllazërore dhe strategjike midis tri vendeve”, deklaroi ai.
Sipas tij, marrëveshja përfaqëson “një moment të rëndësishëm në rrugën e bashkëpunimit në mbrojtje” dhe është rezultat i dëshirës së përbashkët për bashkimin e përpjekjeve përballë sfidave që kërcënojnë sigurinë dhe stabilitetin rajonal.
“Pakti do t’u shërbejë vendeve dhe popujve tanë, do të reflektojë pozitivisht në të gjithë rajonin dhe do të hapë rrugën drejt një të ardhmeje të sigurt, në të cilën forcohen mundësitë për zhvillim dhe prosperitet”, tha ministri saudit.
Sharif: Një mburojë paqeje për brezat e ardhshëm
Edhe kryeministri pakistanez Shehbaz Sharif e cilësoi marrëveshjen si një hap historik për sigurinë rajonale.
“I nderuar të nënshkruaj Marrëveshjen e Përbashkët të Mbrojtjes së Mekës së bashku me vëllezërit e mi të dashur, Lartmadhërinë e Tij, Princin e Kurorës Mohammed bin Salman dhe Shkëlqesinë e Tij, Presidentin Recep Tayyip Erdogan”, deklaroi Sharif.
Ai tha se Arabia Saudite, Turqia dhe Pakistani janë “tri vende vëllazërore, të bashkuara nga besimi, miqësia dhe një vendosmëri e përbashkët për paqen dhe sigurinë”.
Sharif shprehu bindjen se marrëveshja “do të mbetet një mburojë e paqes për brezat e ardhshëm” dhe do të kontribuojë në prosperitetin e tri vendeve dhe të gjithë botës islame.
Kryeministri pakistanez shprehu gjithashtu mirënjohjen ndaj shefit të Shtabit të Ushtrisë së Pakistanit, mareshalit Syed Asim Munir, për kontributin e tij në finalizimin e marrëveshjes, duke vlerësuar “përpjekjet e tij të palodhshme dhe përkushtimin maksimal”.
Një pakt me ambicie rajonale
Edhe pse liderët e tri vendeve insistojnë se Marrëveshja e Mekës është ekskluzivisht mbrojtëse dhe nuk synon asnjë shtet, rëndësia e saj shkon përtej bashkëpunimit ushtarak.
Me parimin e mbrojtjes kolektive, zgjerimin e bashkëpunimit në industrinë e mbrojtjes, koordinimin kundër terrorizmit dhe mundësinë e anëtarësimit të vendeve të tjera mike, marrëveshja sinjalizon krijimin e një kornize të re sigurie në botën islame.
Liderët e Turqisë, Arabisë Saudite dhe Pakistanit e paraqesin këtë pakt si një mekanizëm për ruajtjen e paqes, stabilitetit dhe prosperitetit, duke argumentuar se ai nuk bie ndesh me aleancat ekzistuese ndërkombëtare, por synon të forcojë aftësinë e vendeve të rajonit për t’u përballur së bashku me sfidat e përbashkëta të sigurisë.
© 2026 Argumentum
