Trazirat në Jerusalem me përplasjet midis izraelitëve dhe palestinezëve dhe një bllokim mbi zbatimin e marrëveshjes bërthamore të Iranit, ose Planit të Përbashkët Gjithëpërfshirës të Veprimit (JCPOA), ka vënë sërish në qendër të vëmendjes politikëbërjen e SHBA-së në Lindjen e Mesme. Mungesa e ndjeshmërisë apo ndonjë qasje konstruktive ndaj ndërtimit të paqes ka bërë që politikat e administratës Biden të kenë dështuar.
Ngjarjet që kanë ndodhur në Lindjen e Mesme këtë muaj tregojnë edhe një herë sesi paqja e qëndrueshme i ka shpëtuar një rajoni që historikisht ka qenë i përfshirë në konflikte të vështira. Pavarësisht nëse bëhet fjalë për trazira në Jerusalem ose një ngërç i vazhdueshëm në ringjalljen e planifikuar të JCPOA-së të vitit 2015, rajoni vazhdon të rrënohet nga pasiguria pasi palët kryesore të interesit të marrëveshjes mbeten në mosmarrëveshje se si të zgjidhin çështjet e tyre të kahershme. SHBA-ja, e cila ka luajtur një rol kyç në të gjitha konfliktet e mëdha në rajon, ka dështuar sërish në ofrimin e zgjidhjeve strategjike apo mekanizmave të paqes, pavarësisht se pretendon se është garantuese e paqes. Teksa zonat e konfliktit dëshmojnë një rritje të dhunës dhe mosbesimit të rrënjosur thellë, e gjithë qasja e Uashingtonit ekspozohet si e zbrazët dhe e paqartë.
Merrni si shembull tensionet e fundit në Jerusalem si pjesë e konfliktit Izrael-Palestinë. Administrata Biden deri më tani ka bërë pak për të kthyer gabimet e politikave të epokës së Trump, të cilat kishin tjetërsuar një palë të interesuar në kurriz të tjetrit dhe rezultuan në zgjatjen e tensioneve. Vini re se lidershipi izraelit dhe ai palestinez janë larg arritjes së një marrëveshjeje paqeje me dhunën e fundit në xhaminë Al Aksa në muajin e Ramazanit, duke pasqyruar faktorët mundësues, që kishin rezultuar në trazirat e vitit 2021. Shkatërrimi dhe shkatërrimi i shkaktuar në vitin 2021 nuk ka dhënë asnjë mësim për administratën Biden e cila nuk ka propozuar një mekanizëm për ndërmjetësim, negociata apo fillimin e bisedimeve të ngecura midis dy palëve.
Gjithashtu nuk ka pasur asnjë thirrje për t’i nxitur të gjitha palët që të respektojnë rezolutat e Kombeve të Bashkuara që përfshijnë respektimin e shenjtërisë së vendeve të shenjta në Jerusalem, siç u shpreh nga zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme kineze Wang Wenbin. Zgjidhja me dy shtete, si formula më e mirë për izraelitët dhe palestinezët, ose është injoruar ose nuk është debatuar në Kongresin e SHBA-së, i cili përndryshe ka qenë i pushtuar ose i fiksuar me vendosjen e sanksioneve ndaj vendeve të tjera. Rezultati i një pakujdesie të tillë vjen në formën e viktimave masive, përdorimit të municioneve të drejtpërdrejta dhe shkatërrimit të gjerë, të gjitha nën mbikëqyrjen e Amerikës.
Ndoshta ajo që shpjegon apatinë amerikane për konfliktin Izrael-Palestinë është preokupimi i saj me krizën e Ukrainës dhe diplomacinë e fokusuar në ndërtimin e aleancës, përshkallëzimin dhe qëndrimin agresiv në vend të paqes. Vini re se përtej mbulimit të trazirave në Jerusalem, nuk ka pasur asnjë deklaratë të vetme politike të lëshuar nga Shtëpia e Bardhë për të dënuar dhunën ose për t’i nxitur të gjitha palët të ushtrojnë përmbajtje. Nga ana tjetër, liderë të tjerë botërorë kanë qenë të shpejtë për të denoncuar dhunën, duke theksuar gjendjen e vështirë të palestinezëve, e cila duhet të trajtohet menjëherë.
Megjithatë, apatia amerikane nuk kufizohet vetëm në konfliktin Izrael-Palestinë. Shqetësimet e Iranit për bllokimin e marrëveshjes bërthamore JCPOA janë lënë gjithashtu të pa adresuara me Departamentin e Shtetit të SHBA që pretendon se Teherani duhet të adresojë shqetësimet përtej fushëveprimit të marrëveshjes bërthamore për zbatimin e saj. Kjo narrativë qëndron në kontrast të plotë me mënyrën sesi vende si Gjermania, Mbretëria e Bashkuar, Franca, Rusia dhe Kina kanë vazhduar të kërkojnë ringjallje të shpejtë dhe kanë mbetur brenda marrëveshjes përballë rezistencës amerikane.
Për më tepër, politikat e Amerikës kanë rezultuar në rezervat e Iranit të uraniumit të pasuruar afër 2,105 kilogramë sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA), që është 10 herë më shumë se sasia se sa kur ishte në përputhje me marrëveshjen në shtator 2020. në të njëjtën kohë, rreziku i përhapjes në Lindjen e Mesme është gjithashtu i dukshëm pasi administrata Ebrahim Raisi mbetet sfiduese dhe skeptike përballë mosreagimit të administratës Biden.
Qëndrime të tilla kalorësiake në mungesë të mekanizmave të qëndrueshëm për zgjidhjen e konflikteve dhe rrëmuja mbi një marrëveshje bërthamore që mund të përcaktojë arkitekturën e sigurisë së Lindjes së Mesme për vitet në vijim, kanë nënkuptuar që administrata Biden të ketë dështuar edhe një herë në Lindjen e Mesme. Duket sikur Uashingtoni do të shqetësohet vetëm për sigurinë rajonale nëse kërkon të fillojë ndryshimin e qeverisë, siç ishte rasti në Irak, i cili rezultoi në një prishje të plotë të sigurisë dhe në përhapjen e përfaqësuesve.
Prandaj, zgjidhjet duhet të vijnë nga qeveritë rajonale dhe mekanizmat ekzistues shumëpalësh, pasi çdo pritje për një rol konstruktiv amerikan në ndërtimin e paqes është joreale.
Përshtati në shqip: Argumentum.al
