A po mbahet peng Kosova nga beteja për Presidencën?
Kosova po hyn sërish në një pikë kritike politike. Pas tri palë zgjedhjeve, miliona eurove të shpenzuara dhe pas një periudhe të gjatë pa stabilitet të plotë institucional, qytetarët prisnin një marrëveshje që do t’i jepte fund pasigurisë. Por ajo që po shihet nga negociatat mes Lëvizjes Vetëvendosje dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës është se çështja kryesore nuk duket të jetë vetëm formimi i institucioneve, por posti i Presidentit.
Takimi treorësh mes Albin Kurtit dhe Lumir Abdixhikut (04.08) u prit si një mundësi për t’i dhënë fund një krize të gjatë politike dhe institucionale në Kosovë. Por, pas përfundimit të tij, mbeti më shumë një pyetje sesa një përgjigje: a po negociohet për krijimin e institucioneve apo për një post të vetëm, Presidencën?
Nga deklaratat e Lumir Abdixhikut krijohet përshtypja se LDK-ja ka ndryshuar prioritetet e saj politike. Posti i kryetarit të Kuvendit, për të cilin vetëm një vit më parë u zhvillua një përplasje e madhe politike, sot nuk duket më të jetë në qendër të interesimit të kësaj partie. Abdixhiku ka deklaruar se LDK-ja “nuk ka apetit për kryetarin e Kuvendit”, duke lënë të kuptohet se ky post nuk konsiderohet më si pikë kyçe e negociatave.
Por nëse ky post është kaq i parëndësishëm, atëherë pse një vit më parë u bë një nga betejat më të mëdha politike në Kosovë? Çfarë ka ndryshuar rëndësia e institucionit apo kalkulimet politike të LDK-së?
Ky ndryshim i papritur në qëndrim ngre dyshime se beteja e vërtetë nuk ka qenë vetëm për funksionimin e institucioneve, por për peshën politike që sjell kontrolli i posteve kyçe shtetërore.
Sot, nga ajo që shihet në publik, pika kryesore e negociatave mes LVV-së dhe LDK-së duket të jetë Presidenca. Dhe këtu rikthehet emri i Vjosa Osmanit.
Nga pozicionimi publik i Lumir Abdixhikut dhe LDK-së krijohet përshtypja se Presidenca është karta kryesore në tavolinën e negociatave. Në vend që debati të përqendrohet vetëm te krijimi i institucioneve funksionale, ai duket se është zhvendosur drejt një posti që ka peshë të madhe politike dhe simbolike.
Vjosa Osmani u rikthye në LDK si një figurë që pritej të sillte një valë të madhe votash dhe të forconte partinë. Por rezultati zgjedhor tregoi se këto pritshmëri nuk u realizuan në atë masë që ishte parashikuar. Megjithatë, emri i saj vazhdon të qëndrojë në qendër të debatit për Presidencën.
Askush nuk mund ta mohojë se Vjosa Osmani gjatë mandatit të saj presidencial ka pasur një paraqitje të mirë në arenën ndërkombëtare. Ajo ka përfaqësuar Kosovën në takime të rëndësishme dhe ka marrë vlerësime për angazhimin e saj diplomatik. Por Presidenca e Kosovës nuk është vetëm çështje imazhi ndërkombëtar. Ajo kërkon edhe legjitimitet të gjerë politik brenda vendit.
Dhe pikërisht këtu qëndron problemi kryesor, beteja për Presidencën po shfaqet më shumë si një përplasje për peshën politike të këtij posti sesa si një përpjekje për të garantuar stabilitetin institucional të Kosovës.
Nuk është sekret se Albin Kurti ka nevojë për një marrëveshje për ta zgjidhur çështjen e Presidentit. Ai ka shumicën e nevojshme për formimin e institucioneve, por jo për zgjedhjen e kreut të shtetit. Në këtë situatë, LDK-ja dhe Lumir Abdixhiku kanë një rol vendimtar.
Por një rol vendimtar nuk duhet të shndërrohet në një mundësi për ta mbajtur peng gjithë procesin politik. Është legjitime që një parti të kërkojë ndikim institucional, por është problematike kur një interes partiak rrezikon të vendoset mbi nevojën e vendit për stabilitet.
Kosova nuk mund të mbetet peng e ambicieve personale, të individëve apo partive. Nuk mund të vazhdohet me logjikën “pa mua nuk ka zgjidhje”. Demokracia nuk funksionon mbi parimin e të pazëvendësueshmëve, por mbi aftësinë për të ndërtuar kompromis.
Për Lumir Abdixhikun kjo është një provë politike. Ai duhet të tregojë nëse LDK-ja është një forcë që synon të japë kontribut në zgjidhjen e krizës institucionale apo një aktor që e sheh këtë moment si mundësi për rikthim në qendër të pushtetit përmes pazareve rreth posteve.
Nëse ky mentalitet vazhdon, Kosova rrezikon të mbetet sërish në vendnumëro, jo për shkak të mungesës së votave, por për shkak të mungesës së kompromisit.
Kriza aktuale nuk është vetëm produkt i këtyre negociatave. Ajo është vazhdim i një cikli politik që prej vitit të kaluar, kur mosmarrëveshjet për institucionet dhe zgjedhjen e figurave kyçe shtetërore e çuan vendin drejt zgjedhjeve të reja. Por edhe zgjedhjet nuk sollën zgjidhjen e pritur.
Sot Kosova rrezikon të hyjë sërish në të njëjtin rreth vicioz: zgjedhje, negociata dhe bllokadë.
Kosova nuk ka nevojë për një tjetër betejë rreth emrave dhe posteve. Ka nevojë për institucione funksionale, përgjegjësi politike dhe liderë që vendosin interesin shtetëror mbi interesin partiak.
Nëse marrëveshja dështon, kostoja nuk do të jetë vetëm për Albin Kurtin, Lumir Abdixhikun apo një parti politike. Kostoja do të jetë për Kosovën, e cila rrezikon të mbetet sërish në udhëkryq për shkak të një politike që ende nuk ka mësuar të bëjë kompromis.
Kriza e vazhdueshme institucionale tregon edhe një problem më të thellë të politikës kosovare, paaftësinë e elitave politike për ta kthyer rezultatin zgjedhor në marrëveshje funksionale.
Zgjedhjet prodhojnë mandate, por vetëm kompromisi prodhon shtet.
© 2026 Argumentum
