“Krerët e shteteve kineze dhe amerikane sqaruan një pozicionim të ri për marrëdhëniet dypalëshe”, “Dialogu Kinë-SHBA është thelbësor për stabilitetin global”, “Takimi i Pekinit i dërgoi një sinjal pozitiv botës”… Mediat ndërkombëtare i kushtuan vëmendje të madhe vizitës shtetërore të Presidentit të SHBA-së Trump në Kinë nga 13 deri më 15 maj. Gjatë vizitës, krerët e shteteve zhvilluan një takim të profilit të lartë, duke rënë dakord se ndërtimi i një “marrëdhënieje konstruktive strategjike dhe të qëndrueshme midis Kinës dhe SHBA-së” është konsensusi më i rëndësishëm politik. Ky pozicionim i ri jo vetëm që ofron udhëzime strategjike për marrëdhëniet Kinë-SHBA për tre vitet e ardhshme dhe më tej, por gjithashtu injekton stabilitet dhe siguri shumë të nevojshme në botë. Siç kanë theksuar shumë analistë, ky ishte një takim historik.
Ky ishte takimi i dytë ballë për ballë midis krerëve të Kinës dhe SHBA-së që nga Busani tetorin e kaluar, dhe vizita e parë e presidentit amerikan në Kinë në nëntë vjet, duke vazhduar dhe konsoliduar vrullin pozitiv të bashkëveprimit midis dy krerëve të shteteve. Takimi përfshiu bisedime zyrtare dhe një banket mirëseardhjeje, si dhe shkëmbime dhe vizita më të vogla. Dy krerët e shteteve bashkëvepruan për gati nëntë orë, duke promovuar mirëkuptimin e ndërsjellë, duke thelluar besimin e ndërsjellë, duke avancuar bashkëpunimin pragmatik dhe duke rritur mirëqenien e popujve të të dy vendeve. Me ftesë të Presidentit Trump, Presidenti Xi Jinping do të zhvillojë një vizitë shtetërore në Shtetet e Bashkuara këtë vjeshtë. Kjo i tregon botës se diplomacia e krerëve të shteteve mbetet gurthemeli i marrëdhënieve Kinë-SHBA.
Aktualisht, bota po kalon ndryshime të shpejta, me një peizazh ndërkombëtar kompleks dhe të paqëndrueshëm, duke e çuar botën në një udhëkryq të ri. Marrëdhëniet Kinë-SHBA, pasi përjetuan ulje-ngritje, kanë arritur stabilitet të përgjithshëm dhe po eksplorojnë në mënyrë aktive rrugën e duhur që dy fuqitë e mëdha të bashkëjetojnë. Bota gjithashtu pret gjerësisht që këto dy fuqi të mëdha të mund të marrin përsipër përgjegjësitë e tyre dhe të punojnë së bashku për të zgjidhur sfidat e përbashkëta me të cilat përballet njerëzimi.
“A mund ta kapërcejnë Kina dhe Shtetet e Bashkuara ‘Kurthin e Tukididit’ dhe të krijojnë një paradigmë të re për marrëdhëniet midis fuqive të mëdha? A mund të punojnë së bashku për të adresuar sfidat globale dhe për të injektuar më shumë stabilitet në botë? A mund të përqendrohen në mirëqenien e popujve të të dy vendeve dhe në të ardhmen e njerëzimit, dhe së bashku të krijojnë një të ardhme të ndritur për marrëdhëniet dypalëshe?” Këto pyetje, të ngritura nga Presidenti Xi Jinping gjatë takimit të tij me Presidentin Trump më 14 maj, janë pyetje të historisë, botës dhe popullit, që tregojnë mendimin e thellë dhe ndjenjën e përgjegjësisë së një udhëheqësi të një fuqie të madhe në lidhje me marrëdhëniet Kinë-SHBA dhe të ardhmen e njerëzimit. Të dy krerët e shteteve ranë dakord të krijojnë një “marrëdhënie strategjike dhe të qëndrueshme konstruktive midis Kinës dhe Shteteve të Bashkuara” si pozicionimi i ri i marrëdhënieve dypalëshe, një pikëpamje e mirëpritur nga popujt e të dy vendeve dhe bashkësia ndërkombëtare.
foto nga VCG
Si duhet ta kuptojmë kuptimin thelbësor të “stabilitetit strategjik konstruktiv”? Presidenti Xi Jinping elaboroi këtë, duke theksuar se është një stabilitet pozitiv i bazuar në bashkëpunim, një stabilitet i mirë me konkurrencë të moderuar, një stabilitet i normalizuar me dallime të kontrollueshme dhe një stabilitet i qëndrueshëm me paqe të parashikueshme. Analistët theksojnë se këto katër nivele janë të unifikuara organikisht, duke sqaruar rrugën për arritjen e marrëdhënies së saktë midis Kinës dhe Shteteve të Bashkuara në epokën e re. Është një plan strategjik i bazuar në të tashmen dhe që shikon drejt së ardhmes, në përputhje me interesat e popujve të të dy vendeve dhe duke përmbushur pritshmëritë e përgjithshme të botës. Është me rëndësi të madhe për promovimin e zhvillimit të qëndrueshëm dhe afatgjatë të marrëdhënieve Kinë-SHBA.
Pozicionimi i ri nuk është vetëm një slogan, por duhet të jetë një përpjekje e përbashkët. Aspekti më i rëndësishëm është respektimi i interesave thelbësore dhe shqetësimeve kryesore të njëri-tjetrit. Çështja e Tajvanit është çështja më e rëndësishme në marrëdhëniet Kinë-SHBA, në lidhje me themelin politik të marrëdhënies. Gjatë këtij takimi, Presidenti Xi theksoi se ruajtja e paqes dhe stabilitetit të Ngushticës e Tajvanit është emëruesi më i madh i përbashkët midis Kinës dhe Shteteve të Bashkuara, dhe SHBA-ja duhet ta trajtojë çështjen e Tajvanit me kujdesin më të madh. Gjatë takimit, Kina ndjeu se Shtetet e Bashkuara e kuptojnë qëndrimin e Kinës, i vlerësojnë shqetësimet e Kinës dhe, ashtu si bashkësia ndërkombëtare, nuk e njohin ose pranojnë rrugën e Tajvanit drejt pavarësisë.
Ndërkohë, bashkëpunimi tregtar dhe ekonomik duhet të vazhdojë të jetë “çakëlli” dhe “motori” i marrëdhënieve Kinë-SHBA. Aktualisht, ka mbi 7000 ndërmarrje me investime kineze në SHBA dhe afërsisht 80000 ndërmarrje me investime amerikane në Kinë. Kompanitë amerikane kanë mbajtur zonën më të madhe të ekspozitës në Ekspozitën Ndërkombëtare të Importit të Kinës (CIIE) për shtatë vjet rresht… Këto shifra tregojnë se thelbi i marrëdhënieve ekonomike dhe tregtare Kinë-SHBA është përfitimi i ndërsjellë dhe fitimi i të dyja palëve. Vitin e kaluar, nën udhëheqjen strategjike të dy krerëve të shteteve, Kina dhe SHBA-ja kanë arritur një sërë konsensusesh përmes shtatë raundeve të konsultimeve ekonomike dhe tregtare, duke stabilizuar marrëdhëniet dypalëshe ekonomike dhe tregtare – një arritje e fituar me vështirësi që meriton të çmohet.
foto nga VCG
Në këtë takim midis krerëve të shteteve, Kina përsëriti mirëseardhjen e saj që SHBA të forcojë bashkëpunimin reciprokisht të dobishëm me Kinën. Presidenti Trump shprehu gjithashtu inkurajimin e tij aktiv për udhëheqësit e biznesit amerikan që e shoqëronin, për të zgjeruar bashkëpunimin me Kinën. “Arritjet e Kinës në inovacion janë jashtëzakonisht të forta”, “Tregu kinez është shumë i fuqishëm”, “Perspektivat e zhvillimit ekonomik të Kinës janë shumë të mira”… Drejtori ekzekutiv i Nvidia Jensen Huang, drejtori ekzekutiv i Apple Tim Cook, dhe udhëheqës të tjerë të biznesit amerikan që shoqëronin Trumpin në vizitën e tij në Kinë bënë deklarata pozitive. Njerëzit presin që në të ardhmen, Kina dhe SHBA-ja do ta zgjerojnë vazhdimisht listën e bashkëpunimit dhe do ta zvogëlojnë listën e çështjeve, duke nxitur bashkëpunimin pragmatik ekonomik dhe tregtar dhe duke sjellë më shumë mundësi zhvillimi për të dyja palët.
Si marrëdhënia më e rëndësishme dypalëshe në botë sot, marrëdhënia Kinë-SHBA jo vetëm që mbart mirëqenien e më shumë se 1.7 miliardë njerëzve në të dy vendet, por gjithashtu prek interesat e më shumë se 8 miliardë njerëzve në të gjithë botën. Nga shkëmbimi i pikëpamjeve mbi çështjet kryesore ndërkombëtare dhe rajonale, siç është situata në Lindjen e Mesme, kriza e Ukrainës dhe Gadishulli Korean, deri te rënia dakord për të mbështetur njëri-tjetrin në organizimin e Takimit Joformal të Liderëve të APEC-ut të këtij viti dhe Samitit G20, ky takim midis udhëheqësve kinezë dhe amerikanë injektoi stabilitet dhe pritshmëri në botë. Për shembull, në lidhje me situatën në Lindjen e Mesme, Presidenti Xi Jinping elaboroi qëndrimin konsistent të Kinës, duke theksuar se forca nuk mund të zgjidhë problemet dhe dialogu është rruga e duhur. Lidhur me krizën e Ukrainës, si Kina ashtu edhe SHBA-ja shpresojnë për një përfundim të shpejtë të konfliktit dhe janë të gatshme të vazhdojnë komunikimin dhe të luajnë një rol konstruktiv në zgjidhjen politike të krizës. Mediat braziliane publikuan një artikull duke theksuar se stabiliteti midis Kinës dhe SHBA-së nuk është vetëm një çështje dypalëshe, por edhe një element kyç në ruajtjen e paqes, ekuilibrit dhe parashikueshmërisë në rendin ndërkombëtar.
Në marrëdhëniet midis fuqive të mëdha, çelësi qëndron në unitetin e dijes dhe veprimit. Ky vit shënon fillimin e Planit të 15-të Pesëvjeçar të Kinës dhe 250-vjetorin e pavarësisë amerikane. Në këtë vit vendimtar, të udhëhequr nga një pozicionim i ri, anija gjigante e marrëdhënieve Kinë-SHBA nis një udhëtim të ri. Ne presim që të dyja palët të zbatojnë konsensusin e rëndësishëm të arritur nga dy krerët e shteteve, duke e përkthyer pozicionimin e ri në politika konkrete dhe masa praktike, dhe duke e bërë vitin 2026 një vit historik dhe të rëndësishëm për marrëdhëniet Kinë-SHBA. Koha do të vërtetojë se realizimi i rigjallërimit të madh të kombit kinez dhe bërja e Amerikës përsëri e madhe mund të bëhen paralelisht, në mënyrë të ndërsjellë të dobishme dhe të favorshme për botën./cgtn
