REAL POLITIK NR. 128
16 – 30 QERSHOR 2026
Komente “ flash” mbi 4 ngjarjet kryesore diplomatike, shqip dhe shkurt, vetëm me 1000 fjalë nga analisti i njohur, Mjeshtër i Madh në Diplomaci
DR. JORGJI KOTE
1.Paqe me diplomaci lufte! Vendet anëtare dhe institucionet kryesore të BE-së janë përfshirë në debate dhe diskutime mbi bisedimet e mundshme paqebërëse Rusi -Ukrainë. Kjo vjen pas tërheqjes së SHBA-ve nga procesi i paqes, disa përparime ukrainase dhe rritjen e kapaciteteve mbrojtëse të BE-së.
Ky propozim është pezull, me hezitime dhe kundërshti. Nuk pati konsensus as në Samitin e BE-së në Bruksel më 14 – 15 Qershor. Madje, Presidenti i Këshillit Europian, Antonio Costa u kritikua për vendosjen e paautorizuar të kontakteve diplomatike me Moskën.
Idenë e paqes diplomatike e kanë nxitur kryesisht humbjet dhe disfatat ruse në frontin e luftimeve në muajt e fundit. Nga 13 km më parë, tani ushtria ruse përparon vetëm 2,5 km në ditë.
Ndërkohë, ekonomia ruse e luftës nga 1,3 për qind e parashikuar gjatë vitit 2025 u rrit me vetëm 0,4 për qind. Ndërsa deficiti i buxhetit të luftës pritet të kapë shifrën rekord prej 120 miliard Dollarë.
E kundërta po ndodh me Ukrainën, e cila po shënon përparime domethënëse, sidomos me sulmet e suksesshme me dronë në thellësi të territorit rus, duke goditur rafineri të mëdha nafte dhe objekte strategjike usharake duke shkaktuar tronditje dhe pasiguri në Saint Petersburg, në Moskë dhe tani së fundi edhe në Krime.
Nisur nga sa sipër, interesi europian për t’u përfshirë në bisedime paqeje me Rusinë është i kuptueshëm.
Gjithsesi, kjo çështje kërkon kujdes duke mos ngjallur pritshmëri jashtë realitetit gjeopolitik. Në fakt, këto demarshe diplomatike mund të bëhen vetëm kur të vijë momenti i duhur kur Rusia ta ketë humbur davanë në frontin e luftës dhe kur të ulet në tryezën e bisedimeve të paqes, te jetë Ukraina dhe Europa që të diktojnë kushtet e paqes dhe jo Moska!
Mirëpo, realisht kjo është ende larg sepse pavarësisht nga humbjet e lartpërmendura, iniciativën luftarake e ka ende në dorë Rusia. Madje, ajo po i ashpërson qëndrimet, duke bombarduar qytetet ukrainase dhe vetë Kievin; po ashtu ajo po provokon vende të ndryshme të NATO-s dhe sidomos ato balltike; me synimin për të matur pulsin e NATO-s lidhur me zbatimin prej saj të Nenit 5 mbi mbrojtjen kolektive në rastin e një sulmi të mundshëm.
Kësisoj, sot kryesore nuk janë procedurat për « ta futur Rusinë në bisedimet për paqe » por si të gozhdohet ajo në “diplomacinë e luftës“ që Ukraina të fitojë mbi Rusinë! Ca më tepër kur paqja e vërtetë me Rusinë e Putinit është bërë praktikisht e pamundur. Kjo sepse kushti i panegociueshëm për këtë paqe është që Rusia të ndërpresë agresionin dhe të japë garancitë e nevojshme se nuk do të përsërisë sulme të tilla ndaj asnjë vendi tjetër. Çka do të thotë jo paqe me disa “Jo” për Ukrainën – “Jo” në NATO, “Jo” në kufijtë e vitit 2014, “Jo” me ushtri, “Jo me Donetskun” dhe Jo të tjera. Ndryshe, siç thotë Nobelistja ukrainase Oleksandra Matviichuk “ kjo nuk do të ishte paqe, por pushtim dhe kapitullim për Ukrainën“.
2. Protesta rrit imazhin dhe turizmin! Shumë zhurmë po bëhet se demek Protesta madhështore në Tiranë dhe kudo në botë do të na prishë imazhin dhe do të tremb turistët e huaj. Broçkulla! E kundërta po ngjet. Se protesta është më paqësorja në botë, pa asnjë incident, me gra, fëmijë dhe të moshuar, që vazhdon prej një muaji me frymë europiane. Me mbulim të jashëzakonshëm tejet pozitiv. Ajo është edhe një spektakël i bukur i vlerave tona më të mira njerëzore. Ja pse ajo e ka përmirësuar ndjeshëm imazhin tonë ndërkombëtar, krejt ndryshe nga krizat e vitit1996,1997 dhe 1998 dhe tragjedia e 21 Janarit 2011. Ajo po tregon se Shqipëria po i thotë « NDAL » krimit dhe korrupsionit galopant, keqqeverisjes dhe keqtrajtimit të pasurive tona natyrore dhe duke promovuar vlerat më të mira perendimore.
Ndaj Protesta është kthyer edhe në një atraksion turistik. Sa vijnë vizitorët e huaj në hotele kërkojnë hartën e Protestës dhe nxitojnë të shkojnë, madje edhe të flasin atje, diçka e paparë në vendet e tyre. Ky është turizmi i ri i Protestës, dukuri tejet pozitive për imazhin tonë dhe shtimin e turizmit. Imazhin dhe turizmin e dëmtojnë shërbimet e dobëta, tarifat e larta, plehrat, ujrat e zeza në det që i takojnë qeverisë.
3. Përse heshtin Komisioni dhe Këshilli Europian?! Vërtet e habitshme që një muaj pas përshkallëzimit të Protestës më të madhe dhe më paqësore qytetare, Komisioni dhe Këshilli Europian në Bruksel dhe kancelaritë zyrtare në kryeqytetet e të 27 vendeve Anëtare nuk po shprehen ende, pa asnjë fjalë dhe deklaratë. As Presidenti Macron nuk tha asnjë fjalë pas takimit me Kryeministrin Rama me 22 Qershor në Paris. Duke mirëkuptuar kohën që u duhet dhe lidhjet me qeverinë, sidomos bujën dhe pompën ndaj saj gjatë gjithë këtyre viteve, si demek shembull pararojë, prapë asgjë nuk u kushton të nxjerrin një deklaratë të thjeshtë, ta përshëndetin protestën, karakterin e tyre qytetar dhe perendimor dhe të ftojnë palët në dialog. Ky qëndrim indiferent nuk i shërben stabilitetit të brendshëm dhe demokracisë. BE-ja duhet ta ketë mirë jo vetëm me qeverinë por mbi të gjitha me demokracinë dhe Shqipërinë.
Gjithsesi, le të shpresojmë që prania e 8 Eurodeputetëve, duke përfshirë Zv.Presidentin e Parlamentit Europian, mesazhet mbështetëse dhe pjesëmarrja e tyre në marshimin paqësor në Tiranë më 29 Qershor tua kthjellojnë mendjen Komisionit dhe Këshillit Europian përpara nisjes për pushimet verore.
4.Ujdi apo pauzë? Më 17 Qershor u nënshkrua Memorandumi i Mirëkuptimit për Paqe me Iranin. Presidenti Trump e donte me çdo kusht, se zgjedhjet e mesmandatti në nëntor po afrohen, pakënaqësia në SHBA ndaj tij vazhdon të shtohet, bashkë me rritjen e çmimeve e benzinës, të inflacionin, etj. Edhe Irani e donte për të marrë vehten. Por Trump realizoi vetëm gjysmën e një prej objektivave politike dhe ushtarake, vrasjen e mbi 400 drejtuesve të lartë iranianë, përfshië Kamanein.
Por dështoi në të gjitha objektivat e tjera tashmë të njohura, sidomos me asgjënsimin ose sekuestrimin e uraniumit të pasuruar, flotën ushtarake detare dhe ajrore iraniane, gjysma e të cilës është në funksion bashkë me bazat raketore. Ndaj tani puna më e vështirë është kthimi i Memorandumit në Marrëveshje funksionale. Fillimi nuk është i mbarë; Memorandumi vazhdon të shkelet me kërcënime dhe bombardime, çka dëshmon se ai solli një ujdi por jo paqe; urojmë që ai të mos jetë thjesht një pauzë midis dy luftrave.
© 2026 Argumentum
