Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, është “jashtëzakonisht i frustruar” me Rusinë dhe Ukrainën për shkak të luftës së vazhdueshme, u tha gazetarëve të enjten sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt.
“Ai nuk dëshiron më shumë biseda. Ai dëshiron veprime. Ai dëshiron që kjo luftë të marrë fund”, tha ajo.
Pavarësisht një shtytjeje të kohëve të fundit diplomatike të SHBA-së, Ukraina dhe Rusia kanë hedhur poshtë elementët kryesorë të propozimit të Uashingtonit dhe bisedimet mbi një plan përfundimtar janë duke vazhduar.
Ukraina po këmbëngul në garancitë e sigurisë nga SHBA-ja dhe Evropa përpara se të bjerë dakord për t’i dhënë fund luftës, ndërsa Rusia po kërkon lëshime territoriale, të cilat Ukraina i konsideron të papranueshme dhe thotë se do ta linin të ekspozuar ndaj sulmeve të ardhshme.
Në një vështrim: çfarë duan palët e ndryshme
Ukraina, Rusia, SHBA-të dhe Evropa po ndjekin të gjitha qëllime paksa – ose shumë – të ndryshme. Ja një përmbledhje e shpejtë e pikave kryesore:
Ukraina dëshiron garanci sigurie, refuzon lëshimet territoriale dhe dëshiron të mbajë centralin bërthamor Zaporizhzhia
Rusia kërkon kontrollin e të gjithë rajonit të Donbasit dhe kundërshton zgjerimin e NATO-s
Evropa dhe NATO po shtyjnë për një paqe të drejtë dhe paralajmërojnë për kërcënimin urgjent ndaj Evropës nga Rusia
SHBA-të duan që lufta të përfundojë shpejt dhe janë gjithnjë e më të frustruara me bisedimet e zgjatura të paqes
Lexoni më tej për një vështrim më të thelluar të secilës palë.
Çfarë dëshiron Ukraina?
Ukraina ka paraqitur një përgjigje ndaj një plani të rishikuar prej 20 pikash të SHBA-së këtë javë, por Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy tha se Uashingtoni ende po i kërkon Kievit të bëjë lëshime të mëdha territoriale si pjesë e një marrëveshjeje të mundshme.
“Ata shohin forcat ukrainase duke u larguar nga territori i rajonit të Donetskut dhe kompromisi i supozuar është që forcat ruse të mos hyjnë në këtë territor … të cilin ata tashmë e quajnë një ‘zonë të lirë ekonomike'”, u tha Zelenskyy gazetarëve të enjten.
Drafti me 20 pika thuhet se propozonte krijimin e një zone të demilitarizuar përgjatë vijës së kontaktit.
Udhëheqësi ukrainas tha se çdo kompromis mbi territorin duhet të vendoset me votë popullore.
“Unë besoj se populli i Ukrainës do t’i përgjigjet kësaj pyetjeje. Qoftë përmes zgjedhjeve apo një referendumi, duhet të ketë një qëndrim nga populli i Ukrainës”, u tha ai gazetarëve.
Zelenskyy tha se pika tjetër e rëndësishme e ngërçit është se kush e kontrollon Centralin Bërthamor të Zaporizhisë.
SHBA-të kanë ofruar mundësi për qeverisje të përbashkët të centralit, objekti më i madh i tillë në Evropë, i cili aktualisht është i pushtuar nga Rusia.
Moska dëshiron ta mbajë stacionin nën kontrollin e vet, por Kievi kundërshton që Rusia ta mbajë atë.
Zelenskyy tha se SHBA-të nuk kishin vendosur një afat të rreptë për të pranuar planin e paqes, pavarësisht raporteve se Trump donte që Ukraina ta pranonte atë deri në Krishtlindje.
“Mendoj se ata me të vërtetë donin, ose ndoshta ende duan, të kenë një kuptim të plotë se ku qëndrojmë me këtë marrëveshje deri në Krishtlindje”, tha ai.
Çfarë dëshiron Rusia?
Rusia dëshiron një sërë marrëveshjesh për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë, tha të enjten Ministri i Jashtëm Sergej Lavrov. Ai përsëriti qëndrimin e Moskës se “shkaqet rrënjësore” të konfliktit duhet të zgjidhen përpara se të arrihet ndonjë marrëveshje paqeje.
“Ne këmbëngulim në një sërë marrëveshjesh për paqe të qëndrueshme dhe të qëndrueshme me garanci sigurie për të gjitha vendet e përfshira”, tha Lavrov.
Ai tha se Moska i ka përcjellë Uashingtonit “propozime shtesë, në lidhje me garancitë kolektive të sigurisë” që Ukraina dhe Evropa thonë se janë të nevojshme për të penguar agresionin e ardhshëm.
Ndihmësi i politikës së jashtme të Kremlinit, Yuri Ushakov, tha të premten se Moska nuk i ka parë propozimet e rishikuara të SHBA-së të bëra pas bisedimeve të fundit me Ukrainën, por se mund të mos i pëlqejnë pjesë të tyre.
Rusia në muajt e fundit ka bërë një përpjekje të vendosur për të fituar kontrollin e të gjitha pjesëve të Donetskut dhe Luhanskut fqinj, të cilat së bashku përbëjnë rajonin e vlefshëm industrial të Donbasit të Ukrainës që Kievi dëshiron ta mbajë në çdo zgjidhje.
Moska më parë kishte hedhur poshtë planet për vendosjen e trupave evropiane në Ukrainë pas luftës dhe kishte kundërshtuar përpjekjen e Kievit për t’u bashkuar me NATO-n.
Zyrtarët evropianë dhe të NATO-s thonë se ende nuk ka asnjë tregues se Presidenti rus Vladimir Putin kërkon vërtet një marrëveshje paqeje./DW-Argumentum.al
