Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut kanë bërë përparim të qëndrueshëm në reformën në drejtësi dhe luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar dhe bisedimet e pranimit të këtyre vendeve me BE duhet të fillojnë, tha Ministri Federal i Jashtëm Heiko Maas, i cili hapi takimin virtual midis Ministrave të Jashtëm të Procesi i Berlinit të Martën.
”Për më shumë se një vit, pandemia ka ndryshuar rrënjësisht jetët tona. Menaxhimi i emergjencës COVID vazhdon të jetë puna jonë e përditshme. Por në të njëjtën kohë, ka arsye për optimizëm”, deklaroi Maas.
”Pavarësisht nga të gjitha vështirësitë, përhapja e vaksinave në vendet tona po përshpejtohet, e nxitur nga bashkëpunimi dhe solidariteti shumëpalësh. Ne do të donim të ndihmonim edhe më shpejt, por COVAX dhe Bashkimi Europian kanë dorëzuar tani vaksinat në Ballkanin Perëndimor. Dhe, një mbështetje e mëtejshme po vjen për sistemet tuaja shëndetësore dhe ekonomitë tuaja”, theksoi Maas.
”Përparime të tilla na japin arsye për perspektiva afatgjata, për të rindërtuar më mirë ekonomitë, politikat dhe shoqëritë tona për të ardhmen. Kjo është ajo që ne duam të bëjmë në konferencën e sotme, kështu që një mirëseardhje e ngrohtë për të gjithë ju! Jam kurioz të dëgjoj nga secili prej jush, por më lejoni së pari të bëj disa vëzhgime nga këndvështrimi ynë.
Për Ballkanin Perëndimor, përmirësim do të thotë të jesh ambicioz, sepse qytetarët tuaj kanë pritje të mëdha: ata presin përgjegjësi, shërbime të besueshme publike dhe progres ekonomik nga qeveritë e tyre.
Dhe nga Bashkimi Europian dhe vendet anëtare të tij ata kërkojnë një rrugë të besueshme për vendet e tyre drejt Bashkimit Europian. Të gjitha këto çështje janë në zemër të procesit të Berlinit. Që kur filloi ky proces në 2014, vendet e Ballkanit Perëndimor kanë arritur shumë: Zyra Rajonale për Rininë dhe Bashkëpunimin ka lidhur mijëra të rinj përtej kufijve kombëtarë.
Gjatë pandemisë, vendet tuaja krijuan “Rrugët e gjelbra”, duke lejuar kështu kalimin e kufijve të mallrave pavarësisht nga kufizimet e COVID. Muajin e ardhshëm një marrëveshje e re do të eliminojë tarifat e roamingut në rajon, duke e bërë atë shumë më të lirë për të bërë biznes dhe për të mbajtur lidhje me miqtë dhe familjen. Dhe në samitin e procesit të Berlinit të vitit të kaluar, ju filluat projektin tuaj më ambicioz deri më tani: tregun e përbashkët rajonal.
Të dashur kolegë!
Këto janë arritje të rëndësishme. Por, duke parë vitin e kaluar, shohim pak përparim në fusha të tjera.
Dhe unë e kuptoj plotësisht zhgënjimin që po shkakton në rajonin tuaj.
Prandaj, ne dyfishojmë përpjekjet tona të përbashkëta për tre çështje. Së pari, ne duhet të fillojmë procesin e zgjerimit. E ardhmja e të gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor qëndron në Bashkimin Europian: Gjermania mbetet plotësisht e përkushtuar për këtë qëllim.
Nga njëra anë, vendet e Ballkanit Perëndimor duhet të forcojnë shtetin e së drejtës, të luftojnë korrupsionin dhe krimin e organizuar, të mbrojnë lirinë e medias dhe të krijojnë hapësirë për prosperitetin e demokracisë. Këto reforma do të tërheqin më shumë investime të huaja, do të ofrojnë perspektiva për të rinjtë dhe kështu të ndalojnë rrjedhjen e trurit nga rajoni juaj. Nga ana tjetër, Bashkimi Europian duhet të përmbushë angazhimet e tij.
Maqedonia e Veriut dhe Shqipëria kanë bërë progres të qëndrueshëm në reformën në drejtësi dhe në luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar. Në marrëveshjen e Prespës, Shkupi dhe Athina treguan udhëheqje politike historike. Kjo është arsyeja pse bisedimet e pranimit me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë duhet të fillojnë tani. Falënderoj presidencën portugeze për marrjen përsipër të kësaj detyre, ajo ka mbështetjen tonë të plotë!
Më lejoni të jem i qartë: të gjithë e dimë që politika e brendshme mund të kufizojë hapësirën për manovrim në politikën e jashtme. Dhe ne e kuptojmë se çështjet e historisë dhe identitetit janë delikate. Por çështje të tilla bilaterale nuk duhet të qëndrojnë në rrugën e tërë procesit të pranimit.
Dhe duke folur për pragmatizmin, unë gjithashtu besoj se ne, si Bashkim Europian, më në fund duhet të arrijmë liberalizimin e vizave për Kosovën, e cila mbetet vendi i vetëm në rajon i përjashtuar nga udhëtimi i lehtë në Bashkimin Europian.
Së dyti, le të përpiqemi më shumë për bashkëpunim rajonal dhe pajtim. Të gjithë kombet në të gjithë Evropën mbajnë barrë historike. Por historia nuk duhet të jetë pengesë për ndërtimin e një të ardhme të përbashkët.
Kohët e fundit vizitova Beogradin dhe Prishtinën për të biseduar rreth dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, të lehtësuar nga Bashkimi Europian. Mesazhi ynë është i qartë: një marrëveshje gjithëpërfshirëse midis Kosovës dhe Serbisë jo vetëm që do të rrisë stabilitetin rajonal, por do të zhbllokonte gjithashtu perspektivat për anëtarësim në BE për të dy vendet. Ne mbështesim plotësisht përpjekjet e bëra nga Përfaqësuesi i Lartë Josep Borrell dhe Përfaqësuesi Special Miroslav Lajçak për ta realizuar këtë.
E njëjta gjë vlen edhe për Bosnje-Hercegovinën. Më shumë se 25 vjet pas Dayton-it, ne jemi dëshmitarë të një bllokimi shqetësues dhe retorikës agresive. Vendimi i apelit në çështjen kundër Ratko Mladiç do të shpallet këtë pasdite. Na kujton luftërat e tmerrshme të viteve 1990, përfshirë aktet e gjenocidit, vrasjet masive dhe spastrimet etnike.
Këto kujtime të tmerrshme duhet të çojnë në përfundimin se e ardhmja e Ballkanit Perëndimor qëndron në paqen dhe demokracinë. Udhërrëfyesi Europian për Bosnje- Hercegovinën është i qartë, të cilat janë 14 përparësitë kryesore të Komisionit Europian.
Për më tepër, Zyra e Përfaqësuesit të Lartë mbetet thelbësore. Kjo është arsyeja pse unë jam shumë mirënjohës ndaj Christian Schmidt dhe atyre që mbështetën emërimin e tij si Përfaqësuesi i Lartë i ri. Kjo do të ndihmojë që Bosnja dhe Hercegovina të rikthehet në agjendën ndërkombëtare.
Në fund, unë do të doja të theksoja rolin e shoqërisë civile në promovimin e pajtimit dhe dialogut. Së shpejti do të dëgjojmë më shumë rreth rezultateve të Forumit të Shoqërisë Civile të Procesit të Berlinit, i cili u takua javën e kaluar. Kjo më çon në pikën time të tretë: progresin drejt samitit të Procesit të Berlinit në korrik. Unë ju nxis fuqimisht që të vendosni gjithë energjinë tuaj për ta bërë këtë samit një sukses për njerëzit e rajonit: Në veçanti, marrëveshja për lëvizjen e lirë me karta identiteti do të rritte tregtinë dhe udhëtimet.
Po kështu, zona e unifikuar e vizave dhe njohja reciproke e kualifikimeve akademike dhe profesionale do ta lehtësonin jetën për shumë nga qytetarët tuaj.
Të dashur miq, pandemia ka treguar se shumica e sfidave me të cilat përballemi nuk ndalen në kufijtë kombëtarë. Një Ballkan Perëndimor i prosperuar dhe paqësor ka nevojë që të gjitha vendet e rajonit të bashkojnë duart, me pragmatizëm dhe guxim, me realizëm dhe ambicie. Varet nga ju që të bëni këto zgjedhje: Gjermania është e gatshme të ofrojë mbështetje”, përfundoi ministri i Jashtëm gjerman, Heiko Maas në samitin virtual të ministrave të Jashtëm të Procesit të Berlinit.
