Samiti Rusi–Afrikë: Putin kërkon dyfishimin e tregtisë, ndërsa Afrika kërkon investime dhe përpunim të burimeve në vend
Presidenti rus Vladimir Putin bëri thirrje për thellimin e bashkëpunimit ekonomik, teknologjik dhe humanitar mes Rusisë dhe vendeve afrikane, duke deklaruar se Moska synon të dyfishojë tregtinë dypalëshe dhe të kalojë pragun e 50 miliardë dollarëve. Në Forumin e tretë Ekonomik dhe Humanitar Rusi–Afrikë, të zhvilluar në Moskë, Putin e paraqiti partneritetin me kontinentin afrikan si pjesë të ndryshimeve në ekuilibrat globalë dhe të konsolidimit të një rendi botëror shumëpolar.
Në fjalimin e tij në sesionin plenar të forumit, më 28 tetor, presidenti rus theksoi rolin në rritje të BRICS-it dhe të Afrikës në ekonominë dhe politikën ndërkombëtare, duke kritikuar njëkohësisht atë që e cilësoi si vazhdimësi të politikave neokoloniale të Perëndimit. Ai deklaroi se Rusia është e gatshme të ndajë me partnerët afrikanë ekspertizën e saj në teknologjitë digjitale, inteligjencën artificiale, energjinë, bujqësinë dhe shëndetësinë.
Megjithatë, në të njëjtin forum, presidenti i Burundit dhe kryetari i Bashkimit Afrikan, Évariste Ndayishimiye, nënvizoi se Afrika nuk dëshiron të mbetet vetëm furnizuese e lëndëve të para, por kërkon investime që krijojnë vende pune, nxisin përpunimin e burimeve natyrore në vend dhe mundësojnë transferimin e teknologjisë.
Moska synon të dyfishojë tregtinë me Afrikën
Putin deklaroi se shkëmbimet tregtare mes Rusisë dhe vendeve afrikane kaluan 27 miliardë dollarë në vitin 2025, nga 18 miliardë dollarë në vitin 2022. Ai tha se Moska synon ta rrisë këtë vlerë të paktën dyfish në të ardhmen e afërt, duke kaluar pragun e 50 miliardë dollarëve.
Energjia, bujqësia, industria, transporti, infrastruktura dhe teknologjia digjitale u renditën ndër fushat kryesore të bashkëpunimit. Rusia synon gjithashtu të zgjerojë eksportet e plehrave kimike dhe drithërave, të zhvillojë projekte energjetike dhe të ofrojë teknologji për menaxhimin e ujit, sistemet shëndetësore dhe administratën publike.
Sipas Putinit, më shumë se 40 vende afrikane marrin tashmë plehra kimike dhe drithëra nga Rusia. Ai deklaroi se gjatë nëntë muajve të parë të vitit 2026, eksportet ruse të produkteve bujqësore drejt Afrikës arritën në 13 milionë tonë.
Presidenti rus propozoi gjithashtu zgjerimin e pagesave në monedhat kombëtare dhe krijimin e kanaleve alternative financiare, me synimin për të ulur kostot e transaksioneve dhe varësinë nga sistemet financiare perëndimore.
Afrika kërkon të kalojë nga eksporti i lëndëve të para te prodhimi
Në fjalën e tij, presidenti i Burundit dhe kryetari i Bashkimit Afrikan, Évariste Ndayishimiye, theksoi se Afrika kërkon një partneritet që shkon përtej shfrytëzimit të burimeve natyrore.
“Ne nuk duam të jemi vetëm një burim burimesh. Duam të jemi një aktor aktiv, duke marrë pjesë në procesin e transformimit dhe inovacionit”, deklaroi ai.
Ndayishimiye kërkoi investime që u mundësojnë vendeve afrikane të përpunojnë lëndët e para në vend, të krijojnë industri vendase dhe të përfitojnë nga transferimi i teknologjisë dhe aftësive profesionale.
Ai ftoi kompanitë ruse të investojnë në bujqësi, energji, miniera, transport, arsim profesional dhe kërkim shkencor, duke theksuar se projektet duhet të krijojnë vende pune dhe vlerë të shtuar për ekonomitë vendase.
Sipas tij, qëllimi është që Afrika të mos eksportojë vetëm burime natyrore dhe më pas të importojë produkte të gatshme, por të marrë pjesë në të gjithë zinxhirin e prodhimit dhe shpërndarjes.
Putin: “Bota shumëpolare po bëhet realitet”
“Epoka kur fati i kontinenteve të tëra përcaktohej nga një grup i ngushtë shtetesh ka marrë fund në mënyrë të pakthyeshme”, deklaroi Putin, duke shtuar se po shfaqet një rend më i drejtë, në të cilin duhet të dëgjohen zërat e të gjitha vendeve që marrin pjesë në marrëdhëniet ndërkombëtare.
Sipas tij, qendra të reja të qeverisjes globale po shfaqen dhe po bëhen pika referimi për riformësimin e rendit botëror. Në këtë kontekst, ai veçoi BRICS-in si një nga organizatat kryesore që përfaqësojnë këtë ndryshim.
Putin deklaroi se vendet e BRICS-it kanë përfaqësuar mbi 40% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) global gjatë pesë viteve të fundit, ndërsa kontributi i vendeve të G7-s ka qenë më pak se 30%. Sipas tij, ky raport pritet të ndryshojë më tej në favor të vendeve në zhvillim.
Ai theksoi se BRICS bashkon vende me modele të ndryshme ekonomike, fetare, qytetërimore dhe kulturore, të cilat, sipas tij, mbështesin barazinë, respektin dhe bashkëpunimin përballë sfidave ndërkombëtare.
Teknologjia, arsimi dhe shëndetësia në qendër të partneritetit
Një pjesë e rëndësishme e fjalimit të Putinit iu kushtua sovranitetit teknologjik, inteligjencës artificiale, sigurisë kibernetike dhe digjitalizimit.
Ai deklaroi se Rusia ka zhvilluar dy modele të mëdha gjuhësore të inteligjencës artificiale dhe se është e gatshme të ndajë ekspertizën e saj me partnerët afrikanë. Këto janë pretendime të presidentit rus dhe nuk përbëjnë, në vetvete, një vlerësim të pavarur të pozicionit të Rusisë në garën globale të teknologjisë.
Në arsim, Putin tha se numri i studentëve afrikanë në universitetet ruse është rritur me 50% që nga viti 2020, duke arritur rreth 40 mijë. Për vitin akademik 2026–2027, sipas tij, kuota e bursave për studentët afrikanë është rritur në 5,500.
Në shëndetësi, Moska shprehu gatishmërinë për të zgjeruar prodhimin lokal të barnave dhe vaksinave, si dhe për të mbështetur laboratorët dhe qendrat diagnostikuese. Putin përmendi gjithashtu 15 laboratorë të lëvizshëm kundër epidemive, të dhuruar për tetë vende afrikane, dhe zgjatjen deri në vitin 2029 të një programi të posaçëm bashkëpunimi shëndetësor.
Presidenti i Burundit: Afrika nuk dëshiron të jetë vetëm furnizuese e lëndëve të para
Në fjalën e tij, Évariste Ndayishimiye theksoi se bashkëpunimi me Rusinë duhet të bazohet në respektin e ndërsjellë, transferimin e teknologjisë dhe zhvillimin e kapaciteteve vendase.
“Afrika dëshiron të përfshihet plotësisht në përcaktimin e drejtimeve të përgjithshme, por ne nuk duam të jemi vetëm një burim burimesh”, deklaroi ai.
Sipas presidentit të Burundit, pasuritë natyrore duhet të shndërrohen në bazë të prosperitetit dhe mirëqenies së popullsisë. Ai kërkoi që partneriteti me Rusinë të ndihmojë në zhvillimin e industrive vendase dhe të krijojë mundësi për punësim dhe rritje ekonomike.
Ndayishimiye ftoi kompanitë ruse të shqyrtojnë mundësitë e investimit në Burundi, veçanërisht në bujqësi, përpunimin e produkteve vendase, energji, miniera, infrastrukturë, arsim profesional dhe kërkim shkencor.
Ai theksoi se rritja ekonomike duhet të sjellë përfitime konkrete për qytetarët, duke përmirësuar qasjen në shëndetësi, arsim dhe siguri.
Plani i bashkëpunimit për vitet 2027–2029
Në përfundim të sesionit, Putin njoftoi se udhëheqësit synojnë të miratojnë më 29 tetor Planin e Veprimit të Forumit të Partneritetit Rusi–Afrikë për periudhën 2027–2029. Dokumenti pritet të përcaktojë drejtimet kryesore të bashkëpunimit ekonomik, politik dhe humanitar për tre vitet e ardhshme.
Samiti i tretë Rusi–Afrikë zhvillohet në Moskë më 28–29 tetor, me pjesëmarrjen e delegacioneve nga 48 vende afrikane, përfshirë 22 të përfaqësuara nga krerët e shteteve, sipas të dhënave të publikuara para takimit.
Përtej deklaratave mbi një rend botëror shumëpolar, rezultati i partneritetit do të varet nga zbatimi i marrëveshjeve, niveli i investimeve dhe aftësia për të krijuar përfitime konkrete. Për Moskën, Afrika është një hapësirë për zgjerimin e tregtisë dhe të ndikimit ndërkombëtar; për vendet afrikane, sfida është të shndërrojnë pasuritë natyrore dhe potencialin demografik në industri, punësim dhe zhvillim të qëndrueshëm.
© 2026 Argumentum
