Presidenti amerikan, Donald Trump, deklaroi të dielën se një marrëveshje për t’i dhënë fund luftës në Lindjen e Mesme ishte “vetëm pak orë larg”, duke fajësuar Izraelin për vonesën pas një sulmi ajror në Bejrut që shkaktoi kërcënime për hakmarrje nga Irani.
Trump ka premtuar se marrëveshja do të nënshkruhet të dielën – në ditëlindjen e tij të 80-të – ndërsa Teherani nuk ka dhënë një afat të qartë, megjithëse të dyja palët kanë sinjalizuar se kanalet diplomatike mbeten të hapura.
Irani ka kërkuar prej kohësh që çdo marrëveshje për përfundimin e luftës të përfshijë edhe konfliktin paralel në Liban, ku Izraeli po zhvillon operacione kundër Hezbollahut, grupit të mbështetur nga Teherani.
Megjithatë, pas disa ditësh optimizmi për arritjen e një marrëveshjeje, sulmi izraelit në periferitë jugore të Bejrutit – bastion i Hezbollahut – bëri që negociatorët iranianë të vënë në pikëpyetje vazhdimin e bisedimeve.
Kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf, deklaroi se sulmi tregoi se Shtetet e Bashkuara ose nuk kanë vullnetin, ose nuk kanë aftësinë për të zbatuar angazhimet e tyre.
Trump, i cili prej javësh ka deklaruar se marrëveshja me Iranin ishte pranë finalizimit, tha për Axios se sulmi izraelit “e shtyu nënshkrimin”.
“Ishte parashikuar të ndodhte tani. Tani është planifikuar për disa orë më vonë”, tha ai, duke shprehur pakënaqësi ndaj kryeministrit izraelit, Benjamin Netanyahu.
Pas sulmit, Këshilli Suprem i Sigurisë Kombëtare të Iranit paralajmëroi se “përgjigjja e luftëtarëve të Islamit është e afërt”, ndërsa ushtria izraelite njoftoi se po përgatitet për sulme të mundshme ndaj territorit të Izraelit në orët në vijim.
Nga ana e tij, Sekretari i Përgjithshëm i United Nations, António Guterres, kritikoi sulmin izraelit dhe u bëri thirrje të gjitha palëve të tregojnë përmbajtje maksimale në këtë moment kritik.
Ndër pikat më të vështira të negociatave mbeten e ardhmja e programit bërthamor iranian dhe kontrolli i Ngushticës së Hormuzit. Teherani këmbëngul se do të ruajë kontrollin mbi këtë korridor strategjik detar, ndërsa Uashingtoni e konsideron këtë të papranueshme.
Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, deklaroi se marrëveshja parashikon heqjen e bllokadës amerikane, por theksoi se statusi i Ngushticës së Hormuzit nuk do të rikthehet në gjendjen e mëparshme.
Një tjetër çështje kyçe mbetet stoku iranian i uraniumit të pasuruar, për të cilin Trump ka deklaruar se do të neutralizohet dhe shkatërrohet pas arritjes së marrëveshjes.
Me burime nga AFP.
