Eugen Stepanenko-[i]
SOT, me 2 qershor 2025, në Stamboll fillon raundi i dytë i bisedimeve mes delegacionit të Federatës Ruse dhe atij të Ukrainës. Duhet qartë se këto bisedime do të zhvillohen në një ton krejtësisht tjetër nga ai që priste pala ruse. Pas goditjes shkatërruese të të Ukrainës kundër bombarduesve strategjikë të Federatës Rusë dhe aeroporteve në distancë 4.000 Km nga Ukraina, rusët do t’a kenë shumë të vështirë të shpjegojnë përse, sipas mendimit të tyre, ata po fitojnë në fushën e luftës dhe përse Ukraina do të duhej të pranonte kushtet e kapitullimit faktik.
Paralele historike
Ukraina e kreu këtë sulm kundër flotës ajrore strategjike, të cilën Rusia e quan pjesë e së ashtuquajturës triadë bërthamore, domethënë mjete ajrore që mund të transportojnë armë bërthamore, në një ditë mjaft simbolike.
Me 1 qershor të vitit 1996, Ukraina i dorëzoi Rusisë bombarduesit strategjikë, dhe hoqi dorë kësisoj nga armët bërthamore duke i’u besuar garancive të sigurisë. Tani, me 1 qershor 2025, pikërisht 29 vite më vonë, – shërbimi special ukainas asgjësoi avionët në territorin e Federatës Rusë nëpërmjet një operacioni unik. Kanalet telegram ruse filluan ta emërtojnë këtë sulm si “Perll Harbor”. Por kujtojmë se Perll Harbori ishte sulm kundër një vendi tjetër i cili në atë moment nuk ishte në luftë me Japoninë. Sulmin aktual të dronëve rusë ndoshta mund të duhet t’a krahasojmë më mirë me Cusamin, betejën vendimtare të Japonisë kundër Perandorisë ruse, kur në luftimet që zgjatën nga 28 deri me 19 maj u asgjësua më shumë se gjysma e flotës strategjike ruse.
Çfarë ndodhi?
Shefi i Shërbimit ukrainas të sigurisë Vasil Maljuk e informoi presidentin e tij mbi rezultatet e operacionit special të quajtur “Rrjeta e merimangave” në territorin e Rusisë.
“Ukraina mbrohet dhe është krejtësisht e justifikueshme se bëjmë gjithçka që Rusia ta ndjejë nevojën e përfundimit të kësaj lufte. Më interesantja – dhe kjo tashmë mund të thuhet publikisht – “zyra” e operacionit tonë në territorin e Rusisë është gjendur afërsisht përballë shërbimit rus të sigurisë FSB në një prej territoreve të saj”.
“Në operacion u përdorën gjithsejt 117 dronë. Një numur po kaq operatorësh punoi për drejtimin e tyre. Vlera e përgjithshme e avionëve të asgjësuar është 7 miliardë dollarë amerikanë. U goditnë 34% e transportuesve të raketave në aerodromet e bazës. Njerzit tanë vepruan në territorin e rajoneve të ndryshme ruse – në tri zona kohore. Njerëzit tanë gjatë operacionit u tërhoqën nga territori i Rusisë, tani janë në një vend të sigurtë – ata që na ndihmuan”- tha Maljuku.
“Rezultat absolutisht i shkëlqyer. Rezultat i pavarur i Ukrainës. Është punuar për realizimin e efektshëm të këtij operacioni një vit, gjashtë muaj dhe nëntë ditë. Operacioni jonë më afatgjatë”, reagoi Zelenski.
Në përpjekje për të mbrojtur avionët, rusët në fushën e aerodromit kishin vendosur makete, dhe gjithashtu kishin vizatuar avionë nëpër pistat e fluturimit. Por dihet tashmë se vitin e kaluar shërbimi ukrainas i informimit ka trajnuar inteligjencën artificiale për të dalluar bombarduesit e vërtetë rusë. Shërbimet speciale ukrainase trajnuan sistemet e navigimit të dronëve me inteligjencë artificiale që të pikasin automatikisht avionët e vërtetë, në sajë të avionëve sovjetikë të flotës ajrore strategjike që ishin ekspozuar në Muzeun e Polltavës. Dronët kanë qëlluar nga një largësi e vogël dhe gjatë ditës në thellësi të prapavijës armike. Bazat ajrore ishin të mbuluara me forca të mëdha të mbrojtjes antiajrore, por rusët prisnin goditje natën me dronë të mëdhenj goditës, të cilët shihen mirë në ajër, dhe nuk prisnin një sulm me dronë gjatë ditës. Një grup agjentësh të shërbimit sekret të Urkainës-SBU, hyri në territorin e Federatës Ruse me 150 dronë të vegjël goditës dhe me 300 copë municionet përkatëse.
U ngritën në ajër 117 dronë. Drejtimi i dronëve u krye nëpërmjet rrjeteve ruse të telekomunikacionit. Disa pika të lëvizshme për fluturime në territorin e Federatës Rusë gjendeshin në afërsitë e bazave të flotës ajrore strategjike ruse.
Dihet tashmë se SBU fillimisht dërgoi në Federatën Ruse dronë të tipit FPV, dhe pastaj shtëpiza të lëvizshme prej druri. Dronët ishin të fshehur nën çatitë e këtyre shtëpizave, të vendosura edhe këto në kamionë ngarkese. Në momentin e duhur çatitë e shtëpizave u hapën dhe dronët fluturuan dhe goditën bombarduesit. Veçanërisht i suksesshëm ishte sulmi mbi bazën e transportuesve strategjikë të raketave TU-85 në bazën “Olenja”, ku dronët goditën në mënyrë precize serbatorët e mbushur me karburant dhe kësisoj një sërë avionësh u dogjën plotësisht.
Tashmë është e qartë se ky operacion diversioni e Shërbimit të Sigurisë së Ukrainës do të hyjë në tekstet mësimore të historisë së luftës.
Pasjoa e goditjes
Për goditjet me raketa nëpër Ukrainë, Federata Ruse përdori sistemet raketore (të njohura edhe si “Iskander”), anijet në Detin e Zi dhe në Detin Kaspik, si dhe flotën ajrore. Por raketa për sistemt “Iskander” nuk ka aq shumë. Rusia duhet të sigurojë sisteme raketore dhe municione nga Koreja e Veriut dhe Irani. As me anijet nuk shkuan punët mire, dronët detarë ukraianas e detyruan Flotën e Detit të Zi të Federatës Rusë të qëndrojë e ankoruar në bazën ushtarake në Novorosijsk. Ka mbetur vetëm flota ajore si sistemi më flaksibël i planifikimiut dhe dhënies së goditjeve me raketë. Sulmi i tanishëm me dronë në Rusi e ka ulur seriozisht numurin e forcave ajrore strategjike bërthamore të Federatës Ruse. E tërë triada bërthamore ruse përbëhet nga 58 avionë Tu-95, 16 Tu-160 dhe 58 avionë Tu-M23.
Përse kjo humbje është kaq e dhimbshme për Rusinë? Gjithçka është shumë e thjeshtë, puna qëndron në faktin se praktikisht tërë bombarduesit- mbartës rusë të serisë Tu-95MS, Tu-22M3 dhe Tu-160 nuk prodhohen në Rusi! Ajo që propaganda ruse e quante prodhim të avionëve të rinj Tu-22M3 dhe Tu-160 nuk është asgjë tjetër veçse përpunim i avionëve të vjetër sovjetikë. Deri më sot në Rusi nuk është prodhuar asnjë, nisur nga zeroja, avion Tu-22M3 apo Tu-160, të gjithë janë modifikime të kohëve të ish BRSS-së.
Pra, gjithçka që Urkaina asgjësoi dhe dëmtoi nuk mund të rinovohet dhe, për më shumë, të kompensojë humbjet me prodhime të reja. Rusia do të jetë e detyruar të kërkojë variante tjera për organizimin e slumeve ajrore mbi Ukrainë.
Sulm mbi vetëbesimin e “rusit të zakonshëm”
Gjithashtu, sulmi kundër bazave ajrore të flotës ajrore strategjike është edhe goditje ndaj vetëbesimit të “rusit të zakonshëm” Qytetarët e Rusisë janë mësuar jenë “krenarë” me fuqinë e tyre bërthamore të pacënueshme. Dhe ja ku, në vetëm disa orë, Rusia humbi një pjesë me rëndësi të këtij sistemi. Sulmi i Ukrainës e gërryen seriozisht besimin e rusit të zakonshëm te fuqia e shtetit të tij dhe e detyron të mendojë – përse vallë e filluam këtë luftë? A i’a vlen të vazhdojmë më tej?
Nga ana tjetër, është e qartë se sulmi me përdorimin e automobilëve “kontejnerë” – është faktor i përhapjes së histerisë dhe spiunomanisë. Tani, do apo nuk do, çdo rus pa dashje do mendojë nëse qyteti i tij do të jetë objekt i sulmit me dronë? Kjo ka të bëjë edhe me udhëheqjen e lartë të Rusisë. Sepse nuk kurrfarë garancie që ndonjë kontejner i ngjashëm të mos gjendet ndokund afër rezidencës së Putinit diku në Valdaj.
Ukraina ndryshoi përsëri plotësisht te gjithë dëshmitë mbi bërjen e luftës moderne. Ukraina përsëri befason botën duke treguar aftësinë e saj në dhënien e goditjeve shkatrrimtare Rusisë, atje ku ajo as që e pret, në mënyrë absolutisht asimetrike, por shumë dhimbshëm edhe për opinionin publik brenda Rusisë dhe në tërë botën.
Operacioni special ushtarak “Kievi për tri ditë” (në shkurt 2022) është shndërruar tashmë për Rusinë, në kuptimin e vërtetë të fjalës, në asgjësim të ushtrisë dhe të ekonomisë ruse. Që nga mbytja e anijes “Moskva” deri te asgjësimi i avionëve luftarakë dhe helikopterëve mbi Detin e Zi. Nga asgjësimi i forcave ruse elitë në Kiev deri të mbajtja afatgjatë nën kontroll e disa pjesëve të Rusisë, e deri të përdorimi i detyrueshëm i forcave koreanoveriore për çlirimin e zonës së Kurskut. Ndoshta kështu duhet të jetë “paqa nëpërmjet forcës” për të cilën flet edhe Traumpi. Në ndryshim nga slloganet- ukrainasit veprojnë.
[i] https://www.index.hr/vijesti/clanak/razorni-udar-koji-mijenja-rat/2676463.aspx
/Përktheu për Argumentum Xhelal FEJZA
