Nga Marco Alberti, Ambasador i Italisë në Shqipëri*
Himni italian u shkrua nga Goffredo Mameli, një i ri që dha jetën për lirinë e Italisë—të njëjtën etje për liri që ka karakterizuar gjithmonë popullin shqiptar. Kjo ndjesi e përbashkët e lirisë na bashkon. Fjala e parë e himnit tonë është “Vëllezër”—një fjalë që sjell në mendje lidhjet e gjakut, fatet e përbashkëta dhe një përkushtim që nuk është vetëm emocional, por edhe i qëllimshëm.
Sot, kremtojmë Ditën e Republikës Italiane. Për mua është një nder i veçantë të ndodhem në Shqipëri; një nder të jem në këtë ndërtesë historike, e projektuar dhe ndërtuar nga duar italiane; një nder të përkujtoj 100-vjetorin e themelimit të Bankës së Shqipërisë, krijuar në vitin 1925 nga një bankier italian.
E ardhmja është fjala që udhëheq dhe frymëzon dialogun tonë me Shqipërinë. Ngjarja e sotme, ashtu si edhe Java e Kulturës Italiane në tërësi, i kushtohet të ardhmes: të ardhmes së vendeve tona, të popujve tanë, dhe mbi të gjitha të rinisë sonë. E ardhmja formëson të tashmen më shumë se e kaluara. Të mendosh për të ardhmen do të thotë të marrësh vendime—vendime që thellojnë marrëdhëniet njerëzore dhe i japin marrëdhënieve ndërmjet vendeve një dimension strategjik. Për këtë arsye, sot kemi ftuar të rinjtë të interpretojnë himnet tona kombëtare—sepse ata përfaqësojnë të ardhmen.
Hapi i parë drejt të ardhmes është paqja. Paqja nuk është një mrekulli. Siç ka theksuar Presidenti Sergio Mattarella: paqja është fryt i bashkëpunimit të qëndrueshëm ndërmjet popujve. Në këto kohë të vështira, Italia promovon me vendosmëri paqen—në Ukrainën e pushtuar në mënyrë të paligjshme nga Rusia; në Lindjen e Mesme; dhe kudo ku paqja është e kërcënuar. Nuk ka të ardhme pa paqe; nuk ka paqe pa bashkëpunim; dhe nuk ka bashkëpunim pa veprim konkret.
Nuk është shpresa ajo që lind veprimin—përkundrazi, është veprimi që lind shpresë. Shpresë tek vetja dhe shpresë tek të tjerët. Bashkëpunimi është veprim i përbashkët. Dhe është pikërisht në këtë mënyrë që zgjedhim të festojmë Italinë sot: si një vend i veprës—një popull që, 79 vite më parë, zgjodhi të themelonte Republikën.
Angazhimi i Italisë ndaj Shqipërisë bazohet në bashkëpunim të sinqertë dhe të qëndrueshëm, mbi respektin për të drejtat dhe liritë themelore, mbi shkëmbimin e njohurive dhe përvojave, mbi realizimin e projekteve që nxisin mirëqenie dhe zhvillim gjithëpërfshirës, dhe mbi zbatimin e reformave strukturore që janë të nevojshme për të parë përpara—drejt Evropës dhe përtej saj.
Italia është partneri kryesor tregtar i Shqipërisë. Mbi 3,000 kompani italiane janë aktive këtu, kryesisht ndërmarrje të vogla dhe të mesme, që veprojnë në fusha të ndryshme: nga energjia te shëndetësia, nga mbrojtja te infrastruktura, nga agrobiznesi te tekstilet. Por synimi ynë nuk është thjesht të jemi investitorë apo eksportues—ne duam të jemi partnerë të vërtetë. Kjo është fryma që qëndron pas 45 projekteve të bashkëpunimit për zhvillim—të mbështetura me mbi 320 milionë euro; pas bashkëpunimit tonë në fushën e rendit dhe drejtësisë, me 14 ekipe të përbashkëta hetimi; dhe pas 130 marrëveshjeve të bashkëpunimit ndëruniversitar që janë në fuqi. Në të njëjtin frymëzim, ne e konsiderojmë kulturën një instrument thelbësor për dialog dhe partneritet: në një botë ku po rritet ndikimi i forcës së ashpër, është koha për më shumë fuqi të butë. Për Italinë, bashkëpunimi kulturor me Shqipërinë është një mundësi e çmuar për dialog. Më shumë se 150 iniciativa kulturore janë zhvilluar gjatë vitit 2024 dhe 84 të tjera janë realizuar vetëm në gjysmën e parë të vitit 2025.
Kemi arritur shumë—por nuk jemi ende të kënaqur. Ekziston një potencial i madh ende i pashfrytëzuar, dhe ne jemi të vendosur ta zhvillojmë, duke u fokusuar në tri fjalë kyçe:
- Bashkëpunim—që nënkupton planifikim dhe veprim të përbashkët; jo Itali në Shqipëri, por Itali me Shqipërinë;
- Diversifikim—që do të thotë eksplorim i mundësive të reja, sektorëve të rinj dhe rajoneve të ndryshme, sepse zhvillimi kërkon kurajo për të eksploruar;
- Arsim—që nënkupton shkëmbim njohurish dhe formimin e një brezi të ri liderësh, të hapur ndaj së ardhmes.
Siç ka thënë Thomas Edison: “Vlera e një ideje qëndron në zbatimin e saj.”
Qëllimi ynë është të shndërrojmë idetë në projekte, dhe projektet në veprim konkret. Gjatë kësaj rruge, padyshim që do të gabojmë—sepse kush vepron, edhe gabon. Por ne nuk jemi të interesuar për përsosmërinë absolute—ajo është e pamundur. Ne jemi të interesuar të jemi të palëkundur—në përpjekjen për të kthyer marrëdhëniet e shkëlqyera midis Italisë dhe Shqipërisë në një partneritet të vërtetë strategjik, plotësisht të vetëdijshëm për angazhimin, besimin dhe përgjegjësinë që kjo kërkon.
Një partneritet ndërtohet së bashku. Për këtë, do të kemi nevojë për të gjithë ju: bashkëkombësit tanë italianë në Shqipëri, kontributi i të cilëve ndaj zhvillimit të këtij vendi dhe imazhit të Italisë këtu është i paçmueshëm; kompanitë tona, të mëdha dhe të vogla, të cilat përfaqësojnë inovacionin, fleksibilitetin dhe efikasitetin. Dua gjithashtu të falënderoj sponsorët tanë—të pranishëm sot këtu—pa të cilët ky aktivitet nuk do të ishte realizuar, dhe pa të cilët prania e Italisë në Shqipëri do të ishte më pak domethënëse.
Së fundi, do të na nevojiten partnerët tanë shqiptarë, si në nivel institucional ashtu edhe privat—partnerë që besojnë në Italinë, dhe që do të na ndihmojnë të konsolidojmë më tej praninë tonë këtu, duke krijuar vlerë të përbashkët dhe ndërtuar së bashku një të ardhme brenda shtëpisë europiane që pret Shqipërinë.
Ne nuk do të bëjmë kurrë më pak se më të mirën tonë. Kurrë.
Kjo është premtimi ynë.
Ky është premtimi i Italisë në këtë ditë kremtimi.
Rroftë Italia. Rroftë Shqipëria!
(Fjala e Ambasadorit Marco Alberti mbajtur me rastin e pritjes për Ditën Kombëtare të Italisë, Tiranë, 3 Qershor 2025)
© 2025 Argumentum
